Yıl 2018, Cilt 6, Sayı 12, Sayfalar 294 - 305 2018-12-30

KANT’IN LEİBNİZ’İN MONADOLOJİSİNDEKİ UZAY VE ZAMAN ANLAYIŞINI ELEŞTİRİSİ

Ahmet Uğurlu [1]

28 167

Kant düşünce itibariyle kendisinden etkilenmiş olmasına rağmen sahip olduğu monad anlayışı itibariyle Leibniz’e yönelik eleştirilerde bulunmuştur. Leibniz tecrübenin kuruluşunun açıklanabilmesi için duyusal nesnenin bölünmez bir birliğe sahip olması gerektiği fikrinden dolayı monad düşüncesini savunmuştur. Bölünmez bir birlik olması nedeniyle de dışsal etkilere açık olmaması gerektiği fikrini savunmuştur. Bu nedenle de zaman ve mekanı monadda ortaya çıkan temsiller arasındaki bağa indirgemiştir.

Kant amfiboliye kaynaklık ettiğini düşündüğü için böyle bir metafiziği kabul etmemiştir. Kant’ın Leibnize yönelik eleştirisi en temel de zaman ve mekanın temsiller arasındaki bağlantıya indirgenemeyeceği ve temsillerin zaman ve mekan tarafından kuşatılması gerektiği fikrine dayanmaktadır. Zaman ve mekan temsilleri kuşatan ve önceleyen bir unsur olduğunda Leibniz’in savunduğu şekilde diğer monadlarla etkileşmeyen kendinde bir varlığın insan tecrübesinde ortaya çıkmasından bahsedilemez. Bu makalede Kant’ın monada yönelik eleştirisinin zaman ve mekan ilişkisi ele alınacaktır.

Duyusal temsil, Monad, Zaman, Mekan, Kendinde varlık
  • Adams, Robert Merrihew, Leibniz ; Determinist, Theist, İdealist, Oxford University Press, 1994.Arthur, Richard T. W. Leibniz’s Theory of Time, K. Okruhlik and J. R. Brown (eds.), The Natural Philosophy of Leibniz, 263-313.1985 by D. Reidel Publishing Company.Brook, Andrew, Kant and Mind, Cambridge University Press, 1994.Dickerson, A. B., Kant on Representation and Objectivity, Cambridge Üniversity Press, 2003, p. 150.Çitil, Ahmet Ayhan, Matematik ve Metafizik, Alfa yayınları, İstanbul, 2012.Friedman, Micheal, Space in Kantian İdealism, A. Janiak, ed., Space: A History (Oxford Phılosophıcal Concepts), Oxford University Press.Garber, Daniel, Body, Substance, Monad, Oxford University press, 2009.Gasdaglis, Katherine, Intuıtıon ın Kant’s Theoretical Epistemology: Content, Skepticism and İdealism, Dissertation in Columbia University, 2014.Gözkan, Bülent, Kant’ın Eleştiri-Öncesi Dönemden Eleştiri Dönemine Geçişindeki Anahtar Yazı: Uzayda Yönler Arasındaki Farklılığın Nihayi Dayanağı Hakkında, Felsefe Tartışmaları, sayı;37, s. 43-55.Kant, Immanuel, Arı Usun Eleştirisi, çev. Aziz Yardımlı, İdea Yayıları, İstanbul, 1993.Longuenesse, Béatrice, Kant on the Human Standpoint, Cambridge University Press, 2005.Pereboom, Derk, Kant’s Amphiboly, Archiv für Geschichte der Philosophie, 73 (1):50-70 (1991).Peryear, Stephen, Monadic İnteraction, British Journal for the History of Philosophy 18(5) 2010: 763–796.Phemister, Pauline, Monads and Machines, J.E.H. Smith, O. Nachtomy (eds.), Machines of Nature and Corporeal Substances in leibniz, Springer Science+Business Media B.V. 2011.Santi, Marco, Kant and Leibniz on Relations and Their place in the Monadology, In Stefano Bacin, Alfredo Ferrarin, Claudio La Rocca& Margit Ruffing (eds.), Kant und die Philosophie in weltbürgerlicher Absicht. De Gruyter. pp. Vol. 5: 391-403 (2013).Vailatti,Ezıo, Leibniz and Clarke; A Study of Their Correspondence, Oxford University Press, 1997.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Ahmet Uğurlu
Kurum: ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { abuifd472782, journal = {Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi}, issn = {}, eissn = {2148-0494}, address = {Abant İzzet Baysal Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {6}, pages = {294 - 305}, doi = {}, title = {KANT’IN LEİBNİZ’İN MONADOLOJİSİNDEKİ UZAY VE ZAMAN ANLAYIŞINI ELEŞTİRİSİ}, key = {cite}, author = {Uğurlu, Ahmet} }
APA Uğurlu, A . (2018). KANT’IN LEİBNİZ’İN MONADOLOJİSİNDEKİ UZAY VE ZAMAN ANLAYIŞINI ELEŞTİRİSİ. Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6 (12), 294-305. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/abuifd/issue/41947/472782
MLA Uğurlu, A . "KANT’IN LEİBNİZ’İN MONADOLOJİSİNDEKİ UZAY VE ZAMAN ANLAYIŞINI ELEŞTİRİSİ". Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (2018): 294-305 <http://dergipark.gov.tr/abuifd/issue/41947/472782>
Chicago Uğurlu, A . "KANT’IN LEİBNİZ’İN MONADOLOJİSİNDEKİ UZAY VE ZAMAN ANLAYIŞINI ELEŞTİRİSİ". Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (2018): 294-305
RIS TY - JOUR T1 - KANT’IN LEİBNİZ’İN MONADOLOJİSİNDEKİ UZAY VE ZAMAN ANLAYIŞINI ELEŞTİRİSİ AU - Ahmet Uğurlu Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 294 EP - 305 VL - 6 IS - 12 SN - -2148-0494 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi KANT’IN LEİBNİZ’İN MONADOLOJİSİNDEKİ UZAY VE ZAMAN ANLAYIŞINI ELEŞTİRİSİ %A Ahmet Uğurlu %T KANT’IN LEİBNİZ’İN MONADOLOJİSİNDEKİ UZAY VE ZAMAN ANLAYIŞINI ELEŞTİRİSİ %D 2018 %J Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi %P -2148-0494 %V 6 %N 12 %R %U
ISNAD Uğurlu, Ahmet . "KANT’IN LEİBNİZ’İN MONADOLOJİSİNDEKİ UZAY VE ZAMAN ANLAYIŞINI ELEŞTİRİSİ". Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 / 12 (Aralık 2018): 294-305.