Yıl 2018, Cilt 4, Sayı 2, Sayfalar 147 - 172 2018-10-25

KARADENİZ’DEKİ YUNUS ADLI ÖYKÜNÜN GÖSTERGEBİLİMSEL ÇÖZÜMLEMESİ

Ahmet KARABULUT [1]

27 72

Bu çalışmada Behiç Ak’ın Karadeniz’deki Yunus adlı 5-7 yaş çocuklarına yönelik kitabının göstergebilimsel çözümlemesi yapılmıştır. Çözümlemede temel alınan model, Greimas’ın yaklaşımıdır. Greimas’ın modeli bir metnin iç işleyiş biçimlerini ve göstergeler sistemindeki anlamsal yapıların eklemlenişini ortaya koyar (Uçan, 2002). Bahsedilen yöntem temel alınarak Karadeniz’deki Yunus adlı eser, betimsel düzey, anlatısal düzey ve izleksel düzey aşamalarında çözümlenmiştir. Betimsel düzeyde, metin önce kesitlere ayrılmış, on iki kesit belirlenmiş ve bu kesitler ele alınmıştır. Bu bölümlerde eyleyenler şemasına bağlı olarak saptanan edimler ortaya konmuştur. Anlatısal düzeyde, kahramanlarda bulunan betimsel nitelikler saptanmıştır. İzleksel düzeyde ise anlatının temel mantığını belirleyen karşıtlıklar belirlenmiştir. Bu çözümlemeler sonucunda Karadeniz’deki Yunus yazınının derin yapısında doğa bilincinin-bilinçsizliğinin karşıtlığının bulunduğu, bunun da geçim kaynağı ya da işsizlik karşıtlığında betimsel bir nitelik kazandığı belirlenmiştir. Çözümlemenin sonucu olarak,  Karadeniz’deki Yunus metninin eyleyenler şeması, göstergebilimsel dörtgen unsurlarının yanı sıra yazınsal ve görsel olarak bir bütünlük arz ettiğine ulaşılmıştır. 

Göstergebilim, Karadeniz’deki Yunus, Eyleyenler Şeması
  • Mazlum, Ö. (2011). Rengin kültürel çağrışımları. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 125- 138
  • Akkın, C. Eğrilmez, S. ve Afrashi, F. (2004). Renklerin insan davranış ve fizyolojisine etkileri. Türk Oftalmoloji Derneği XXXVI. Kongresi, 33, 274- 282
  • Günay, V.D. (2002). Göstergebilim Yazıları. İstanbul: Multilingual Yayınları.
  • Günay, V.D. (2012). Görsel Göstergebilim ve İmgenin Anlamlandırılması. Doğan Günay, Alev F. Parsa (Ed.), Görsel Göstergebilim ve İmgenin Anlamlandırılması (s 38-39). İstanbul: Es Yayınları.
  • Uçan, H. (2002). Yazınsal Eleştiri ve Göstergebilim. İstanbul: Perşembe Kitapları.
  • Sivri, M., Örkün, B. (2014).Çocuk ve Gençlik Edebiyatına Göstergebilimsel Bir Uygulama: Aytül Akal. Ankara: Uçanbalık Yayınları.
  • RİFAT, M. (2011). Homo Semioticus ve Genel Göstergebilim Sorunları (2. Baskı), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • DEMİR, S. (2009). Göstergebilim, Umberto Eco ve Yapıtları Bağlamında Göstergebilime Katkıları, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
  • GÜNAY, D.(2007). Metin Bilgisi, 3. Baskı, İstanbul: Multilingual Yayınları.Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.
  • Rifat, M. (2009). Göstergebilimin ABC’si. İstanbul: Say Yayınları.
  • Çağan, M. (2005).Sizin Renkleriniz. İstanbul: Bir Harf Yayınları.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü MAKALELER
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-2222-4078
Yazar: Ahmet KARABULUT (Sorumlu Yazar)
Kurum: AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Bibtex @kitap İncelemesi { aicusbed426699, journal = {Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {2149-3006}, eissn = {2149-4053}, address = {Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {4}, pages = {147 - 172}, doi = {10.31463/aicusbed.426699}, title = {KARADENİZ’DEKİ YUNUS ADLI ÖYKÜNÜN GÖSTERGEBİLİMSEL ÇÖZÜMLEMESİ}, key = {cite}, author = {KARABULUT, Ahmet} }
APA KARABULUT, A . (2018). KARADENİZ’DEKİ YUNUS ADLI ÖYKÜNÜN GÖSTERGEBİLİMSEL ÇÖZÜMLEMESİ. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4 (2), 147-172. DOI: 10.31463/aicusbed.426699
MLA KARABULUT, A . "KARADENİZ’DEKİ YUNUS ADLI ÖYKÜNÜN GÖSTERGEBİLİMSEL ÇÖZÜMLEMESİ". Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4 (2018): 147-172 <http://dergipark.gov.tr/aicusbed/issue/39944/426699>
Chicago KARABULUT, A . "KARADENİZ’DEKİ YUNUS ADLI ÖYKÜNÜN GÖSTERGEBİLİMSEL ÇÖZÜMLEMESİ". Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4 (2018): 147-172
RIS TY - JOUR T1 - KARADENİZ’DEKİ YUNUS ADLI ÖYKÜNÜN GÖSTERGEBİLİMSEL ÇÖZÜMLEMESİ AU - Ahmet KARABULUT Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.31463/aicusbed.426699 DO - 10.31463/aicusbed.426699 T2 - Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 147 EP - 172 VL - 4 IS - 2 SN - 2149-3006-2149-4053 M3 - doi: 10.31463/aicusbed.426699 UR - http://dx.doi.org/10.31463/aicusbed.426699 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi KARADENİZ’DEKİ YUNUS ADLI ÖYKÜNÜN GÖSTERGEBİLİMSEL ÇÖZÜMLEMESİ %A Ahmet KARABULUT %T KARADENİZ’DEKİ YUNUS ADLI ÖYKÜNÜN GÖSTERGEBİLİMSEL ÇÖZÜMLEMESİ %D 2018 %J Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 2149-3006-2149-4053 %V 4 %N 2 %R doi: 10.31463/aicusbed.426699 %U 10.31463/aicusbed.426699
ISNAD KARABULUT, Ahmet . "KARADENİZ’DEKİ YUNUS ADLI ÖYKÜNÜN GÖSTERGEBİLİMSEL ÇÖZÜMLEMESİ". Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4 / 2 (Ekim 2018): 147-172. http://dx.doi.org/10.31463/aicusbed.426699