Yıl 2018, Cilt 4, Sayı 2, Sayfalar 105 - 125 2018-10-25

EDEBİYAT TARİH(ÇİLİĞ)İ KAVRAMININ HİNTERLANDI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Alpay GEZER [1]

28 60

İlk örnekleri M.Ö. V. yüzyılda verilmeye başlanan edebiyat tarihleri, günümüze gelinceye kadar muhteva, metot ve temsil ettiği kavramların derinliği bakımımdan çok çeşitli aşamalardan geçmiştir. Medeniyet tarihinin gelişmesiyle paralel bir şekilde hatta birçok noktada medeniyet tarihiyle de birleşerek seyrine devam eden edebiyat tarih(çiliğ)i, edebiyat biliminin omurgası olarak kabul edilir. Bu çalışmada edebiyat tarih(çiliğ)inin amaçlarını, yöntemlerini, problemlerini, önemini; tarih, edebiyat teorisi ve edebiyat eleştirisi disiplinleriyle ilişkilerini belirleyerek edebiyat tarih(çiliğ)inde mündemiç manaları ortaya koyup daha sarih ve derli toplu bir edebiyat tarih(çiliğ)i tarifine ulaşmak amaçlanmıştır. Öncelikle “tanım” kavramı içerisine nelerin alınıp nelerin alınmayacağı belirlenmiştir. Çünkü edebiyat tarihi tanımlanırken değişik kaynaklarda kavramın belirli yönleri ön plana çıkarılmış ve diğer yönleri karanlıkta bırakılmıştır.  Çalışmamızda edebiyat tarihçiliği ile ilgili alan yazında mevcut tanımların odaklandığı noktalar bir araya getirilerek edebiyat tarihçiliği kavramını aşkın bir bakış açısıyla değerlendirilmeye çalışılmıştır. Şahsi gayretleriyle edebiyat tarihi çalışmalarına imza atan yazarların çalışmalarının kuvvetli ve zayıf yönleri bulunmaktadır. Bir kişinin geniş çerçeveli bir alanın bütün alt branşlarında uzmanlaşması söz konusu değildir. Günümüzde çeşitli üslûp problemleri ortaya çıksa da ilgili alanın uzmanı bilim insanlarının bir araya gelmesiyle oluşturulan komisyon çalışmalarıyla edebiyat tarihleri yazılmaktadır. Çalışmamızda edebiyat biliminin gelişmeleri ışığında edebiyat tarihçiliğinde de yeni açılımların ortaya çıktığı tespiti ortaya konulmuştur.

Edebiyat, edebiyat tarihi, edebiyat tarihçiliği, edebiyat teorisi
  • AYTAÇ, Gürsel, 2003: Genel Edebiyat Bilimi: İstanbul, Say Yayınları.
  • AKÜN, Ömer Faruk, 1990: “Türk Edebiyatı Tarihi Yazmak Mümkün mü?”: Orta Sayfa Sohbeti, Dergâh Yayınları, C. 1, S. 1.
  • AYTAÇ Gürsel, 2003: Genel Edebiyat Bilimi: İstanbul, Say Yayınları.
  • CARLONI, J.C. ;FILOUX, J.C.,1984: Eleştiri Kuramları: Çeviren: Tahsin Yücel, Ankara, Kuzey Yayınları, s.9-10.
  • CARLAUI, J.C., J.C. FİLLOX, 1985: Edebi Eleştiri: Çeviren: Hümeyra Çakmaklı, Ankara, Kültür ve Turizm Bakanlığı.
  • EAGLETON, Terry, 2014: Edebiyat Kuramı: Çeviren: Tuncay BİRKAN, İstanbul, Ayrıntı Yayınları.
  • EMRE, İsmet, 2012:Edebiyat Bilimi: C.1,Ankara, Anı Yayıncılık.
  • ERTAYLAN, İsmail Hikmet, 2011: Türk Edebiyatı Tarihi I-IV: Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • FİLİZOK, Rıza, 2005:Tanım Nedir? : www.ege-edebiyat.org: Erişim Tarihi:25.03.15-Saat:13:54.
  • İLERİ, Selim, 2004: “Selim İleri İle Söyleşi, “Ziyan Edilmiş Bir Günüm Olursa Çok Pişmanlık Duyarım”, Ethem Baran-Saban Özüdoğru, Bilim ve Aklın Aydınlığına Eğitim Dergisi, Ankara
  • KAPLAN, Mehmet, 1997: Şiir Tahlilleri 1: İstanbul, Dergâh Yayınları.
  • KARATAŞ, Turan, 2004: Ansiklopedik Edebiyat Terimleri Sözlüğü: Ankara, Akçağ Yayınları.
  • KÖPRÜLÜ, Fuat, 1999: Edebiyat Araştırmaları: Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • KÖPRÜLÜ, Fuat, 2014: Türk Edebiyatı Tarihi (Külliyat 1), İstanbul: Alfa Yayınları.
  • KUMSAR, İsmail Alper, 2013: “Agâh Sırrı Levend’in Edebiyat Tarihçiliğinde Teori ve Uygulama”: Gazi Türkiyat.
  • KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI, 2007: Türk Edebiyatı Tarihi: C. 1, Ankara, Kültür ve Turizm Bakanlığı.
  • LANSON, Gustave, 1937: Tarih-i Edebiyatta Usul: Çeviren: Yusuf Şerif Kılıçel, İstanbul, Remzi Kitabevi.
  • LEVEND, Agâh Sırrı, 1984: Türk Edebiyatı Tarihi: C.1, Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • NURDAĞ, Salih,2010:Türk Teceddüt Edebiyatı Tarihi ve Yeni Türk edebiyatında Edebiyat Tarihçiliği: Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü,Samsun.
  • OKAY, M. Orhan, 2006: “Abdülhalim Memduh'tan Ahmet Hamdi Tanpınar'a Edebiyat Tarihlerinde Yenileşmenin Sınırları”: Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, C. 4, S. 8.
  • OKAY, M. Orhan, 2005: Batılılaşma Devri Türk Edebiyatı: İstanbul Dergâh Yayınları.
  • OKUMUŞ Salih; ŞAHİN İdris, 2010: “Tanzimattan Günümüze Edebiyat Tarihi Yazarlığı Üzerine Bir İnceleme”: Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(14).
  • ÖNAL, Mehmet,1999: En Uzun Asrın Hikâyesi/ Yeni Türk Edebiyatına Teorik Bir Yaklaşım: Ankara, Akçağ Yayınları.
  • ÖNAL, Mehmet, 2011: En Uzun Asrın Hikâyesi: Ankara, Akçağ Yayınları.
  • SAĞLAM, Nuri, 2006: “Edebiyat Tarihimizin En Girift Labirenti: Türk Edebiyatı Tarihi”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, C. 4, S. 7.
  • SERDAROĞLU, Vildan, 2007: Türk Edebiyatı Tarihlerine Dair: Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi: C. 5, S. 9, s. 9-18.
  • ŞERİF, Yusuf, 1935: Muhtasar Avrupa Edebiyatı Tarihi: İstanbul, Devlet Matbaası.
  • TANPINAR, Ahmet Hamdi, 1997: 19’uncu Asır Türk Edebiyatı Tarihi: İstanbul, Çağlayan Kitabevi.
  • TARLAN, Ali Nihat, 1981: Edebiyat Meseleleri: İstanbul, Ötüken Yayınları.
  • TİEGHEM, Philip Van, 1948: “Edebiyat Tarihinde Yeni Usüller”: Çeviren: Cevdet Perin, İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C. 3.
  • TİMURTAŞ, Faruk Kadri, 1963: “Türk Edebiyatı Tarihi Ana Kitabı Nasıl Yazılabilir”: Türk Kültürü, Cilt. 1, S.7, s. 28-30.
  • TODOROV, Tzvetan, 2001: Poetikaya Giriş: Çeviren: İsmail KAYA, İstanbul, Metis Yayınları.
  • TURAL, Sadık, 2006: Şahsiyetler ve Eserler: Ankara: Yüce Erek Yayınları. TURAL, Sadık Kemal,1995: Edebiyat Bilimine Katkılar I: Ankara, Ecdat Yayınları.
  • WELLEK, Rene; WARREN Austin,2013: Edebiyat Teorisi Çeviren: Ömer Faruk Huyugüzel, İstanbul, Dergâh Yayınları.
  • WELLEK, Rene; WARREN Austin, 1983:Edebiyat Biliminin Temelleri: Çeviren: Ahmet Edip Uysal, Ankara, Kültür ve Turizm Bakanlığı.
  • YETİŞ, Kazım, 2007: Dönemler ve Problemler Aynasında Türk Edebiyatı: İstanbul, Kitabevi Yayınları.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü MAKALELER
Yazarlar

Yazar: Alpay GEZER (Sorumlu Yazar)
Kurum: AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { aicusbed439527, journal = {Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {2149-3006}, eissn = {2149-4053}, address = {Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {4}, pages = {105 - 125}, doi = {10.31463/aicusbed.439527}, title = {EDEBİYAT TARİH(ÇİLİĞ)İ KAVRAMININ HİNTERLANDI ÜZERİNE BİR İNCELEME}, key = {cite}, author = {GEZER, Alpay} }
APA GEZER, A . (2018). EDEBİYAT TARİH(ÇİLİĞ)İ KAVRAMININ HİNTERLANDI ÜZERİNE BİR İNCELEME. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4 (2), 105-125. DOI: 10.31463/aicusbed.439527
MLA GEZER, A . "EDEBİYAT TARİH(ÇİLİĞ)İ KAVRAMININ HİNTERLANDI ÜZERİNE BİR İNCELEME". Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4 (2018): 105-125 <http://dergipark.gov.tr/aicusbed/issue/39944/439527>
Chicago GEZER, A . "EDEBİYAT TARİH(ÇİLİĞ)İ KAVRAMININ HİNTERLANDI ÜZERİNE BİR İNCELEME". Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4 (2018): 105-125
RIS TY - JOUR T1 - EDEBİYAT TARİH(ÇİLİĞ)İ KAVRAMININ HİNTERLANDI ÜZERİNE BİR İNCELEME AU - Alpay GEZER Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.31463/aicusbed.439527 DO - 10.31463/aicusbed.439527 T2 - Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 105 EP - 125 VL - 4 IS - 2 SN - 2149-3006-2149-4053 M3 - doi: 10.31463/aicusbed.439527 UR - http://dx.doi.org/10.31463/aicusbed.439527 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi EDEBİYAT TARİH(ÇİLİĞ)İ KAVRAMININ HİNTERLANDI ÜZERİNE BİR İNCELEME %A Alpay GEZER %T EDEBİYAT TARİH(ÇİLİĞ)İ KAVRAMININ HİNTERLANDI ÜZERİNE BİR İNCELEME %D 2018 %J Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 2149-3006-2149-4053 %V 4 %N 2 %R doi: 10.31463/aicusbed.439527 %U 10.31463/aicusbed.439527
ISNAD GEZER, Alpay . "EDEBİYAT TARİH(ÇİLİĞ)İ KAVRAMININ HİNTERLANDI ÜZERİNE BİR İNCELEME". Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4 / 2 (Ekim 2018): 105-125. http://dx.doi.org/10.31463/aicusbed.439527