Yıl 2014, Cilt 5, Sayı 9, Sayfalar 0 - 0 2014-12-08

Azerbaycan El Yazma Eserlerde Kullanılan Dekoratif Süslemeler

Hatice ESEDOVA [1]

618 450

Azerbaycan el yazma eserlerde kullanılan dekoratif süslemeler Minyatür sanatının araştırılması, XII-XIII yüzyıllarda Bağdat'ta Arap-mezopotamya minyatür okulunun çiçeklendiği dönemde artık Güney Azerbaycan'ın minyatür çizimi mevcut olmuştur. XIII yüzyıldan başlayarak Tebriz Ön Asya'da kültürel-ekonomik açıdan büyük merkeze dönüşüyor. XIII-XIV yüzyıldan ise buraya bilim, yaratıcılık güçleri odaklanıyor, yazılan bilimsel-dini eserler ise Arab ve Fars gibi dünyevi dillerde idi.

Azerbaycan'ın ünlü şairleri ise kendi beşeri eserlerini Fars dilinde yazıyorlardı. XIV yüzyıldan başlayarak Tebriz minyatür okulu birinciliği kendi eline alıyor. Bu onunla ilgili idi ki, XIV yüzyılın başlarından itibaren büyük saray sultanları el yazmaları üzerinde çalışan ressamları ve kaligrafileri himaye etmişlerdir. Örneğin, ünlü vezir, tarihçi Fazlullah Reşideddin'in tarih eserlerinin nüshaları saray atölyelerinde aktarılırken minyatürler kitap illüstrasyonları gibi kullanılmış ve bu tür çalışmalar sayesinde kitap illüstrasyon sanatı yoğun gelişmiştir.Tebriz, Erdebil, Kazvin, Marağa, Şamahı gibi tarihi şehirlerde oluşmuş Azerbaycanlı sanatçılar tarafından düzenlenen XIII-XVII yüzyıllara ait sanatsal el yazmaları genellikle hükümdarların siparişi ile yapılmışlardır. Bazen bu el yazmaları Kuran gibi vb. dini, tarihi, edebiyat-şiirle ilgili, belli eserlerin konusu ile ilgili illüstrasyonlu açıklamaya yer verilmiştir.Elyazma eserlerdeki dekoratif süsleme esas dört fantastik alanı kapsıyor. Bu kaligrafiye, minyatür, süsleme ve ciltleme çalışmalarından oluşmaktadır. Bu alanların her biri diğeri ile karşılıklı birlik içerisinde, el yazmasının üslubundan ve müşterinin talebinden hareketle seçiliyordu.

Minyatürle süslü eserlerde dikkati çeken nefis tasarımın yanısıra konuyu kapsayan zengin interyerler, o dönemde saray ortamında mevcut olan geleneksel giyim tarzı ve halıların desen yapısı bile dikkati çekiyor. Motif olarak esas dekoratif tasvir unsurlarından ise islimi, ebr (bulut), hatayi, vağ, nilüfer, firengi, bendi-rumi vb. idi.

Azerbaycan El Yazma Eserleri, Dekoratif, Süslemeler, Minyatür Sanatı
Konular
Dergi Bölümü Akdeniz Sanat Dergisi
Yazarlar

Yazar: Hatice ESEDOVA

Bibtex @ { akdenizsanat291520, journal = {AKDENIZ SANAT DERGİSİ}, issn = {1307-9700}, eissn = {2458-9683}, address = {Akdeniz Üniversitesi}, year = {2014}, volume = {5}, pages = {0 - 0}, doi = {}, title = {Azerbaycan El Yazma Eserlerde Kullanılan Dekoratif Süslemeler}, key = {cite}, author = {ESEDOVA, Hatice} }
APA ESEDOVA, H . (2014). Azerbaycan El Yazma Eserlerde Kullanılan Dekoratif Süslemeler. AKDENIZ SANAT DERGİSİ, 5 (9), 0-0. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/akdenizsanat/issue/27656/291520
MLA ESEDOVA, H . "Azerbaycan El Yazma Eserlerde Kullanılan Dekoratif Süslemeler". AKDENIZ SANAT DERGİSİ 5 (2014): 0-0 <http://dergipark.gov.tr/akdenizsanat/issue/27656/291520>
Chicago ESEDOVA, H . "Azerbaycan El Yazma Eserlerde Kullanılan Dekoratif Süslemeler". AKDENIZ SANAT DERGİSİ 5 (2014): 0-0
RIS TY - JOUR T1 - Azerbaycan El Yazma Eserlerde Kullanılan Dekoratif Süslemeler AU - Hatice ESEDOVA Y1 - 2014 PY - 2014 N1 - DO - T2 - AKDENIZ SANAT DERGİSİ JF - Journal JO - JOR SP - 0 EP - 0 VL - 5 IS - 9 SN - 1307-9700-2458-9683 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 AKDENIZ SANAT DERGİSİ Azerbaycan El Yazma Eserlerde Kullanılan Dekoratif Süslemeler %A Hatice ESEDOVA %T Azerbaycan El Yazma Eserlerde Kullanılan Dekoratif Süslemeler %D 2014 %J AKDENIZ SANAT DERGİSİ %P 1307-9700-2458-9683 %V 5 %N 9 %R %U
ISNAD ESEDOVA, Hatice . "Azerbaycan El Yazma Eserlerde Kullanılan Dekoratif Süslemeler". AKDENIZ SANAT DERGİSİ 5 / 9 (Aralık 2014): 0-0.