Yıl 2018, Cilt 20, Sayı 1, Sayfalar 125 - 147 2018-06-21

Günümüz Sinemasında Geleneksel Anlatı: Marslı (2015-Ridley Scott) Filminin Dramatik Yapısı

Nuray Hilal TUĞAN [1]

53 170

1915 yılından itibaren özellikle Hollywood sinemasında belirli bir öykü anlatma biçimi yerleşmeye başlamıştır. Bu öykü biçimine Geleneksel Anlatı (Klasik Anlatı) adı verilmektedir. Günümüzde sinema filmlerinin anlatı yapısı çok daha gelişmiş ve farklılaşmıştır. Ancak Geleneksel Anlatı hala Hollywood sinemasının en çok kullandığı öykü anlatma tekniği olarak varlığını sürdürmektedir. Bu çalışmanın amacı Geleneksel Anlatının ya da Geleneksel Dramatik yapının kültürel, teknolojik ve toplumsal değişimlere rağmen hala en temel öykü anlatma biçimi olarak kullanılmasının günümüz sinema anlatısı içerisindeki yerini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda 2015 yapımı bir bilimkurgu filmi olan Marslı (Ridley Scott) filminin anlatı yapısı Geleneksel Anlatı açısından, Tzvetan Todorov’un denge üzerine kurulu yapısalcı anlatı analiz yöntemine göre çözümlenmiş ve filmin anlatı yapısının Geleneksel Dramatik Yapının ana karakter üzerine kurulu çatışma, doğrusal öykü anlatımı ve neden-sonuç ilişkisine sıkı sıkıya bağlı olay örgüsü gibi temel özelliklerini içerdiği, ayrıca Todorov’un Aristoteles’in yapı anlayışına dayandırdığı anlatı dizilimi unsurlarını taşıdığı saptanmıştır.  

Anlatı Yapısı, Geleneksel Anlatı, Günümüzde Geleneksel Anlatı
  • Abisel, N. vd. 2005. Çok Tuhaf Çok Tanıdık: Vesikalı Yârim Üzerine. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Abisel, N. 2007. Sessiz Sinema. Ankara: Deki Yayınları.
  • Akyürek, F. ve Orhon, N. 2007. Dizi Film Senaryosu Yazmak. İstanbul: Mediacat Kitapları.
  • Altundağ, C.S. 2006. Türk Sinemasında Anlatı-Kurgu İlişkisi: 9 ve Yazı-Tura Filmlerinin Anlatı-Kurgu Açısından İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo Tv-Sinema Anabilim Dalı.
  • Aristoteles. 2009. Poetika. İstanbul: Mitos Boyut Yayınları.
  • Armer, A. A. 2010. Sinema ve TV İçin Senaryo Yazmak, çev: Vedat T. Erdamar, Es Yayınları.
  • Barnwell, J. 2011. Film Yapımının Temelleri, Çev. Gülengül Altıntaş. İstanbul: Literatür Yayınları.
  • Bayram, N. 2013. Sinemada Anlatı, Film ve Video Kültürü içinde (Editör Prof. Dr. Nedim Gürses). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  • Bordwell, D. ve Thompson, K. 2009. Film Sanatı, Ankara: Deki Yayınevi.
  • Edgar-Hunt, R., Marland J., Richards, J. 2012. Senaryo Yazımı. Çev. Gülengül Altıntaş, İstanbul: Literatür Yayınları.
  • Edgar-Hunt, R., Marland J., RawlE, S. 2012. Film Dili. Çev. Gülengül Altıntaş, İstanbul: Literatür Yayınları. Field, S. 2012. Senaryo-Senaryo Yazımının Temelleri, Çev. Şerif Erol. İstanbul: Alfa Yayıncılık.
  • Foss, B. 2009. Sinema ve Televizyonda Anlatım Teknikleri ve Dramaturji, Çev: Mustafa K. Gerçeker, Hayalbaz Kitap, İstanbul.
  • Kenning, J. 2006. How to be Your Own Script Doctor? London: The Continuum International Publishing Group Ltd.
  • Miller, W. 1993. Senaryo Yazımı, Eskişehir: Eskişehir Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  • Miller, W. 2009. Senaryo Yazımı, Sinema ve Televizyon için, çevirmenler: Ertan Yılmaz, Nesrin Esen, Yalçın Demir. İstanbul: Hayalbaz Kitap.
  • Mutlu, E. 1998. İletişim Sözlüğü, Ankara: Ark Yayınları.
  • Oluk, A. 2008. Klasik Anlatı Sineması, İstanbul: Hayalet Kitap.
  • Parkan, M. 2004. Brecht Estetiği ve Sinema. İstanbul:Donkişot Yayınevi
  • Randall, W. 1999. Bizi Biz Yapan Hikâyeler. Çev. Şen Süer Kaya. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Türk Dil Kurumu Sözlüğü, http://tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&view=bts, (Erişim Tarihi: 20.03.2017). Wright, K. 2004. Screenwriting is Storytelling: Creating an A-List Screenplay that Sells!. Tarcher Perigee Books.
  • Yaren, Ö. 2016. Sinemada Anlatı Kuramı, Sinema Kuramları 2 Beyazperdeyi Aydınlatan Kuramcılar içinde, Derleyen: Zeynep Özarslan, Su Yayınevi.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-9184-6241
Yazar: Nuray Hilal TUĞAN
Kurum: BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { akusosbil435396, journal = {Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1302-1265}, eissn = {2149-4894}, address = {Afyon Kocatepe Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {20}, pages = {125 - 147}, doi = {}, title = {Günümüz Sinemasında Geleneksel Anlatı: Marslı (2015-Ridley Scott) Filminin Dramatik Yapısı}, key = {cite}, author = {TUĞAN, Nuray Hilal} }
APA TUĞAN, N . (2018). Günümüz Sinemasında Geleneksel Anlatı: Marslı (2015-Ridley Scott) Filminin Dramatik Yapısı. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20 (1), 125-147. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/akusosbil/issue/37951/435396
MLA TUĞAN, N . "Günümüz Sinemasında Geleneksel Anlatı: Marslı (2015-Ridley Scott) Filminin Dramatik Yapısı". Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 (2018): 125-147 <http://dergipark.gov.tr/akusosbil/issue/37951/435396>
Chicago TUĞAN, N . "Günümüz Sinemasında Geleneksel Anlatı: Marslı (2015-Ridley Scott) Filminin Dramatik Yapısı". Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 (2018): 125-147
RIS TY - JOUR T1 - Günümüz Sinemasında Geleneksel Anlatı: Marslı (2015-Ridley Scott) Filminin Dramatik Yapısı AU - Nuray Hilal TUĞAN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 125 EP - 147 VL - 20 IS - 1 SN - 1302-1265-2149-4894 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Günümüz Sinemasında Geleneksel Anlatı: Marslı (2015-Ridley Scott) Filminin Dramatik Yapısı %A Nuray Hilal TUĞAN %T Günümüz Sinemasında Geleneksel Anlatı: Marslı (2015-Ridley Scott) Filminin Dramatik Yapısı %D 2018 %J Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P 1302-1265-2149-4894 %V 20 %N 1 %R %U
ISNAD TUĞAN, Nuray Hilal . "Günümüz Sinemasında Geleneksel Anlatı: Marslı (2015-Ridley Scott) Filminin Dramatik Yapısı". Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 / 1 (Haziran 2018): 125-147.