Yıl 2016, Cilt 26, Sayı 2, Sayfalar 44 - 50 2016-12-21

Ulusal Tohum Gen Bankası
National Seed Genebank

Lerzan AYKAS [1] , Necla TAŞ [2] , Neşe ADANACIOĞLU [3] , Erdinç OĞUR [4] , Umut ÖZER [5]

111 1536

Bu makalede, Ulusal Tohum Gen Bankası (UTGB) koleksiyonları ve faaliyetleri özetlenmektedir. Biyolojik çeşitlilik kelime anlamıyla yaşamın çeşitliliğidir. Biyolojik çeşitlilik, insan toplumlarını ekolojik, ekonomik, kültürel ve manevi olarak desteklemektedir. Gıda sistemlerinde bitki genetik kaynakları, ürün gelişiminin ve gıda güvenliğinin temelini oluşturur ve bitki hastalık ve zararlıları başta olmak üzere, çevresel streslere karşı direnç ve esneklik sağlar. Bu nedenle, tarımsal biyoçeşitlilik kaybı, sağlığı, geçim kaynaklı sürdürülebilirliği, besin ve beslenmenin gelecekteki güvenliğini tehdit edebilir. Onların önemine rağmen, insan nüfusunun çoğalması ve artan kaynak tüketim oranlarının etkisiyle ekosistemler bozulmakta, türler ve genetik çeşitlilik, yıkıcı bir oranda azalmaktadır. Biyolojik çeşitliliği korumak için ex-situ ve in-situ koruma faaliyetleri birbirlerini tamamlayan programlar olarak yürütülmektedir. Ex situ koruma, gen bankaları, botanik bahçeleri, tohum bankaları, arazi gen bankaları gibi farklı teknikler vasıtasıyla doğal yaşam alanlarının dışındaki her seviyedeki biyolojik çeşitliliğin korunması tekniğidir. Ex situ koruma faaliyetleri 1964'ten beri ülkemizde yapılmaktadır. "Bitki Genetik Kaynaklarının/ Çeşitliliğinin Korunması Ulusal Programı" çerçevesinde yürütülmektedir. Bugün, Ulusal Gen Bankasında yaklaşık 3.300 türe ait yaklaşık 59.000 materyal bulunmaktadır. Ulusal koleksiyonda, yerel ırklar, yabani ve otsu formlar, özellikle ekonomik öneme sahip diğer yabani türler ile endemik türler yer almaktadır. UTGB koleksiyonlarının ana kullanıcıları bitki ıslahçıları ve araştırmacılardır.



In this article, National Seed Genebank collections and activities are summarized. Biodiversity is literally the diversity of life. Biodiversity supports human societies ecologically, economically, culturally and spiritually. Plant genetic resources in food systems provide the foundation of crop development and food security and promote resistance and resilience to environmental stresses including pests and diseases of crops. Loss of agricultural biodiversity can therefore threaten health, livelihood sustainability and our future security of food and nutrition. Despite their importance, ecosystems are being degraded and species and genetic diversity reduced at a devastating rate due to the impact of growing human population and increasing resource consumption rates. To protect biological diversity ex-situ and in-situ protection activities are conducted as programmes that complement each other. Ex situ conservation is the technique of conservation of all levels of biological diversity outside their natural habitats through different techniques like gene banks, botanical garden, seed banks, field gene banks, etc. Ex situ conservation activities have been carried out in our country since 1964. It is still on process within the framework of the “National Program on Conservation of Plant Genetic Resources/Diversity”. Today, about 59,000 materials over about 3,300 species are kept in the National Gene Bank. The national collection contain the landraces, local types, wild and weedy relatives, other wild species which are especially economically important plant and endemic species.  The main users of the national gene bank collections are the plant breeders and researchers.


  • Anonim. 2016. Ulusal tohum gen bankası veri tabanı kayıtları. Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü. Menemen, İzmir.
  • Frankel, O. H., and E. Bennett. 1970. Genetic Resources in Plants Their Exploration and Conservation. IBP Handbook No. 11. Blackwell, Oxford and Edinburgh.
  • Frankel, O. H., and J. G. Hawkes. 1975. Crop Genetic Resources for Today and Tomorrow. Cambridge University Press, Cambridge. (492p.).
  • Gepts, P., R. Bettinger, and S. Brush. 2012. Biodiversity in agriculture: domestication, evolution and sustainability. In: Bettinger R. (Eds.) Early steps in agricultural domestication. Cambridge University Press, Cambridge, pp 19–20.
  • Grausgruber, H., F. Hochhauser, and L. Naderer. 2016. Utilisation of plant genetic resources for food and feed: case studies of spelt wheat and barley. In: Daniela B. (Eds.) International scientific conference on Sustainable Utilization of Plant Genetic Resources for Agriculture and Food. 18-20 October 2016. Piešťany, Slovak Republic.
  • Harlan, J. R. 1951. Anatomy of gene centres. Am. Nat., 85: 97-103.
  • Harlan, J. R. 1995. The Living Fields: Our Agricultural Heritage. Cambridge Univ.Press. Cambridge. U. K.
  • Holden, J. H. W., and J. T. Williams. 1984. Crop Genetic Resources: Conservation and Evaluation. George Allen and Unwin, London.
  • Plucknett, D. L., N. J. H. Smith, J. T. Williams, and N. M. Anishetty. 1987. Genebanks and World’s Food. Princeton University Press, Princeton.
  • Tan, A. 1998. Genebank Management of Turkey: With Emphasize to Regeneration and Multiplication. In: Engels, J. M. M., and R. Ramanatha Rao (Eds.) Proceeding of Consultation Meeting on Regeneration of Germplasm of Seed Crops and Their Wild Relatives. 4-7 December, 1995. ICRISAT, Hyderabat. IPGRI, Rome.
  • Tan, A., and A. S. Tan. 1998. Database management systems for conservation of genetic diversity in Turkey. In: N. Zencirci, Z. Kaya, Y. Anikster, W.T. Adams (Eds.).The Proceeding of International Symposium on In situ Conservation of Plant Genetic Diversity. 4-8 November, 1996. Antalya, Turkey.
  • Tan, A. 2000. Biodiversity conservation. Ex situ and in situ conservation: A case in Turkey. In: Watanabe K., and A. Komamine (eds.) Challenge of Plant and Agricultural Sciences to the Crisis of Biosphere on the Earth in the 21st Century. Eurekah, Texas.
  • Tan, A. 2010. Türkiye Gida ve Tarim Bitki Genetik Kaynaklarinin Durumu. Gıda Ve Tarım Için Bitki Kaynaklarının Muhafazası Ve Sürdürülebilir Kullanımına İlişkin Türkiye İkinci Ülke Raporu. (State of Plant Genetic Resources for Food and Agriculture. Second Report of Turkey on Conservation and Sustainable Utilization of Plant Genetic Resources For Food and Agriculture), ETAE Yayın No: 141. Meta Basım. Bornova (Turkish and English). ISBN 978-975-407-292-1.
  • Watanabe, K. N., V. Ramanatha Rao, and M. Iwanaga. 1998. International trends on the conservation and use of plant genetic resources. Plant Biotechnology 15 (3): 115–122.
Konular Yaşam Bilimleri
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Lerzan AYKAS
Ülke: Turkey


Yazar: Necla TAŞ
Ülke: Turkey


Yazar: Neşe ADANACIOĞLU
Ülke: Turkey


Yazar: Erdinç OĞUR
Ülke: Turkey


Yazar: Umut ÖZER
Ülke: Turkey


Bibtex @derleme { anadolu332003, journal = {Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi}, issn = {1300-0225}, address = {Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü}, year = {2016}, volume = {26}, pages = {44 - 50}, doi = {}, title = {Ulusal Tohum Gen Bankası}, key = {cite}, author = {ÖZER, Umut and ADANACIOĞLU, Neşe and TAŞ, Necla and AYKAS, Lerzan and OĞUR, Erdinç} }
APA AYKAS, L , TAŞ, N , ADANACIOĞLU, N , OĞUR, E , ÖZER, U . (2016). Ulusal Tohum Gen Bankası. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26 (2), 44-50. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/anadolu/issue/30715/332003
MLA AYKAS, L , TAŞ, N , ADANACIOĞLU, N , OĞUR, E , ÖZER, U . "Ulusal Tohum Gen Bankası". Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi 26 (2016): 44-50 <http://dergipark.gov.tr/anadolu/issue/30715/332003>
Chicago AYKAS, L , TAŞ, N , ADANACIOĞLU, N , OĞUR, E , ÖZER, U . "Ulusal Tohum Gen Bankası". Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi 26 (2016): 44-50
RIS TY - JOUR T1 - Ulusal Tohum Gen Bankası AU - Lerzan AYKAS , Necla TAŞ , Neşe ADANACIOĞLU , Erdinç OĞUR , Umut ÖZER Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - DO - T2 - Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 44 EP - 50 VL - 26 IS - 2 SN - 1300-0225- M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi Ulusal Tohum Gen Bankası %A Lerzan AYKAS , Necla TAŞ , Neşe ADANACIOĞLU , Erdinç OĞUR , Umut ÖZER %T Ulusal Tohum Gen Bankası %D 2016 %J Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi %P 1300-0225- %V 26 %N 2 %R %U
ISNAD AYKAS, Lerzan , TAŞ, Necla , ADANACIOĞLU, Neşe , OĞUR, Erdinç , ÖZER, Umut . "Ulusal Tohum Gen Bankası". Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi 26 / 2 (Aralık 2016): 44-50.