Yıl 2019, Cilt 7, Sayı 1, Sayfalar 211 - 219 2019-02-03

Toksik Liderliğin Çalışanların Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi
The Effect of Toxic Leadership on the Burnout Levels of Employee

Hasan Hüseyin Uzunbacak [1] , Aslıhan Yıldız [2] , Sercan Uzun [3]

98 360

Liderlik, işletmelerin amaçlarını gerçekleştirmek için oldukça önemlidir. Liderlerin sergiledikleri davranışlar çalışanlar üzerinde etkili olmaktadır. Bu etkilerden en önemlilerinden birisi de çalışanların tükenmişlik düzeyleri üzerinde olmaktadır. Yapılan araştırmalarda, genellikle liderliğin olumlu türleri ele alınmış ve liderlik tarzıyla çalışanların tükenmişlik düzeyi arasında güçlü ilişkilerin olduğu belirtilmektedir. Bu araştırma da ise, olumsuz etkilere sebep olan Toksik Liderlik ile Tükenmişlik arasındaki ilişki ele alınmaktadır. Araştırmaya Denizli ilinde faaliyet gösteren üç tekstil firmasında çalışan 241 mavi yakalı çalışan dâhil edilmiştir. Toplanan veriler, SPSS ve Lisrel paket programlarıyla yapısal eşitlik modeline göre test edilmiştir. Toksik liderliğin doğrudan davranış tarzıyla ilgili olduğu değerlendirilen kötü davranan lider ve otokratik liderlik boyutu ile tükenmişlik algıları arasında ilişki bulunmuştur. Buna göre, çalışanların liderlerinin kötü davrandığını ve otokratik tarzda yönetim sergilediğini yüksek düzeyde algılamaları durumunda tükenmişlik düzeyleri de yükselmektedir. Kişilik özelliği olarak değerlendirilebilecek diğer toksik liderlik boyutları ile çalışanların tükenmişlik düzeyleri arasında ilişki bulunamamıştır.
Leadership is crucial for realizing the objectives of businesses. The behaviors of the leaders are influential on the employees. One of the most important of these effects is on the burnout levels of employees. In the research conducted, positive types of leadership are generally considered and there is a strong relationship between leadership style and burnout level of employees. In this research, the relationship between Toxic Leadership and Burnout is considered. 241 blue-collar employees working in three textile firms operating in the province of Denizli were included in the survey The collected data were tested according to the structural equation model with SPSS and Lisrel programs. According to this study, there is a positive and significant relationship between bad acting leader and autocratic leader sub-dimensions and burnout perceptions that toxic leadership is directly related to behavior style. According to this, burnout levels are also rising if they perceive to a high level that employees' leaders behave badly and autocratically. There was no correlation between other toxic leadership sub-dimensions and employees’ burnout.   
  • Arı, G.- Bal, E. (2008). Tükenmişlik Kavramı: Birey ve Örgütler Açısından Önemi. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 136-138.
  • Ashforth, B. (1994). Petty tyranny in organizations. Human relations, 47(7), 755-778.
  • Avşaroğlu, S., Deniz, M. E., & Kahraman, A. (2005). Teknik öğretmenlerde yaşam doyumu iş doyumu ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (14), 115-129.
  • Ay, F. A., & Filizöz, B. (2011). A Research On The Relatıonshps Between Mobbıng And Burnout In Organızatıons. Social Sciences, 6(2), 229-241.
  • Çetin, F., Basim, H. N., & Aydogan, O. (2011). Örgütsel Bagliligin Tükenmislik Ile Iliskisi: Ögretmenler Üzerine Bir Arastirma. Selcuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (25), 61.
  • Çetinkaya, H. (2017). Okul yöneticilerinin toksik (zehirli) liderlik davranışları ile öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi. Denizli: Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Çimen, M., & Ergin, C. (2001). Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Personelinin Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi. Gülhane Tıp Dergisi, 43(2), 169-176. Dolgun, U. (2005). Çalışma Yaşamında Gözetim. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (49), 507-539.
  • Durna, U. (2004). Stres, A ve B tipi kişilik yapısı ve bunlar arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 191-206.
  • Freudenberger, H. J. (1974). Staff burn‐out. Journal of social issues, 30(1), 159-165.
  • Glad, B. (2002). Why tyrants go too far: Malignant narcissism and absolute power. Political Psychology, 23(1), 1-2.
  • Goldman, A. (2006). High Toxicity Leadership: Borderline Personality Disorder and The Dysfunctional Organization. Journal of Managerial Psychology, 21(8), 733-746.
  • Güldü, Ö. ve Esentürk Aksu, N. (2016). Yıkıcı Liderlik Algısı ve Mesleki Tükenmişlik Arasındaki İlişkide Olumsuz Duygu-Durumun Aracı Rolü, Çalışma İlişkileri Dergisi, 7(2), 91-113.
  • İzgüden, D.-Eroymak S.-Erdem, R. (2016). Leadership To Be Toxic Behavior In Health Institutions: Example of A University Hospital. Balkan Journal of Social Sciences. Aralık, 262-276.
  • Jackson, S. E., Schwab, R. L., & Schuler, R. S. (1986). Toward an understanding of the burnout phenomenon. Journal of applied psychology, 71(4), 630.
  • Johansen, R.B. ve Platek, T. A. (2017). Running Head: Destructive Leader Behavior In The Norwegian Armed Forces. Arts and Social Sciences Journal, 8(2), 1-7.
  • Kalia, M. (2002). Assessing The Economic Impact of Stress-The Modern Day Hidden Epidemic. Metabolism, 51(6), 49-53.
  • Karacaoğlu, K., & Çetin, İ. (2015). İş Yükü Ve Rol Belirsizliğinin Çalışanların Tükenmişlik Düzeyleri Üzerine Etkisi: Afad Örneği. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 5(1), 46-69.
  • Karahan, Ş., & Balat, G. U. (2011). Özel Eğitim Okullarında Çalışan Eğitimcilerin Öz-Yeterlik Algılarının ve Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(29), 1-14.
  • Kaşlı, M. (2009). Otel İşletmelerinde İş Görenlerin Kişilik Özellikleri, Lider-Üye Etkileşimi ve Tükenmişlik İlişkisinin İncelenmesi. Doktora Tezi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Kaya, U. & Özhan, Ç. (2012). Duygusal Emek ve Tükenmişlik İlişkisi: Turist Rehberleri Üzerine Bir Araştırma. Çalışma İlişkileri Dergisi, 3(2), 109-130.
  • Kellerman, B. (2004). Bad leadership: What it is, how it happens, why it matters. Boston: Harvard Business Press.
  • Kırbaç, M. (2013). Eğitim Örgütlerinde Toksik Liderlik, Yüksek Lisans Tezi, Malatya: İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Koçel,T. (2015). İşletme Yöneticiliği. 16.Baskı, İstanbul: Beta Yayınları.
  • Lipman-Blumen, J. (2005). Toxic leadership: When grand illusions masquerade as noble visions. Leader to Leader, 2005(36), 29-36.
  • Maslach, C. (2003). Job burnout: New directions in research and intervention. Current directions in psychological science, 12(5), 189-192.
  • Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of organizational behavior, 2(2), 99-113.
  • McCormack, N., & Cotter, C. (2013). Managing burnout in the workplace: A guide for information professionals. Elsevier.
  • McCulloch, A. (2016). Toxic Work Environments. Doctoral dissertation, Ottawa: Carleton University.
  • Negruti, A., Hristova, P., & Larsen, K. S. (2015). Positive Organizational Psychology: Advances in Creating Improved Workplaces and Employee Well-Being. Kassel University Press GmbH..
  • Özer, Ö., Ugurluoglu, Ö., Kahraman, G., & Avci, K. (2017). A Study on Toxic Leadership Perceptions of Healthcare Workers. Global Business and Management Research, 9(1), 12.
  • Özler, D. E. (2015). Örgütsel davranışta güncel konular. İstanbul: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
  • Padilla, A., Hogan, R., & Kaiser, R. B. (2007). The toxic triangle: Destructive leaders, susceptible followers, and conducive environments. The Leadership Quarterly, 18(3), 176-194.
  • Malach-Pines, A. (2005). The burnout measure, short version. International Journal of Stress Management, 12(1), 78.
  • Polatçı, S. (2007). Tükenmişlik Sendromu Ve Tükenmişlik Sendromuna Etki Eden Faktörler: Gaziosmanpaşa Üniversitesi Akademik Personeli Üzerinde Bir Analiz, Yüksek Lisans Tezi. Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
  • Reyhanoğlu, M., & Akın, Ö. (2016). Toksik Liderlik Örgütsel Sağlığı Olumsuz Yönde Tetikler mi?. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(3), 442-459.Schmidt, A. A. (2008). Development and validation of the toxic leadership scale. Master Thesis. University of Maryland, College Park.
  • Şeşen, H. (2010). Adalet Algısının Tükenmişliğe Etkisi: İş Tatmininin Aracı Değişken Rolünün Yapısal Eşitlik Modeli İle Testi. Savunma Bilimleri Dergisi, 9(2), 67-90.Tepper, B. J. (2000). Consequences of abusive supervision. Academy of management journal, 43(2), 178-190.
  • Tümkaya, S., Sabahattin, Ç. A. M., & Çavuşoğlu, I. (2009). Tükenmişlik Ölçeği Kısa Versiyonu’nun Türkçe’ye Uyarlama Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(1), 387-398.
  • Vreja, L. O., Balan, S., & Bosca, L. C. (2016). Toxic Leadership. An Evolutionary Perspective. Proceedings of the Internatıonal Management Conference, 10(1), 539-547.
  • Whicker, M. L. (1996). Toxic leaders: When organizations go bad. Praeger Publishers.
  • Yılmaz, A., & Ekici, S. (2006). Örgütsel yaşamda kamu çalışanlarının örgütsel stres kaynakları üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 31-58.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Yayımlanma Tarihi Şubat 2019
Dergi Bölümü Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-3297-1659
Yazar: Hasan Hüseyin Uzunbacak (Sorumlu Yazar)
Kurum: SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-3867-0945
Yazar: Aslıhan Yıldız
Kurum: SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-5868-7616
Yazar: Sercan Uzun
Kurum: SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { anemon422109, journal = {Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {}, eissn = {2149-4622}, address = {Muş Alparslan Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {7}, pages = {211 - 219}, doi = {10.18506/anemon.422109}, title = {Toksik Liderliğin Çalışanların Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi}, key = {cite}, author = {Uzunbacak, Hasan Hüseyin and Yıldız, Aslıhan and Uzun, Sercan} }
APA Uzunbacak, H , Yıldız, A , Uzun, S . (2019). Toksik Liderliğin Çalışanların Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (1), 211-219. DOI: 10.18506/anemon.422109
MLA Uzunbacak, H , Yıldız, A , Uzun, S . "Toksik Liderliğin Çalışanların Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7 (2019): 211-219 <http://dergipark.gov.tr/anemon/issue/39102/422109>
Chicago Uzunbacak, H , Yıldız, A , Uzun, S . "Toksik Liderliğin Çalışanların Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7 (2019): 211-219
RIS TY - JOUR T1 - Toksik Liderliğin Çalışanların Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi AU - Hasan Hüseyin Uzunbacak , Aslıhan Yıldız , Sercan Uzun Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.18506/anemon.422109 DO - 10.18506/anemon.422109 T2 - Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 211 EP - 219 VL - 7 IS - 1 SN - -2149-4622 M3 - doi: 10.18506/anemon.422109 UR - http://dx.doi.org/10.18506/anemon.422109 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Toksik Liderliğin Çalışanların Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi %A Hasan Hüseyin Uzunbacak , Aslıhan Yıldız , Sercan Uzun %T Toksik Liderliğin Çalışanların Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi %D 2019 %J Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P -2149-4622 %V 7 %N 1 %R doi: 10.18506/anemon.422109 %U 10.18506/anemon.422109
ISNAD Uzunbacak, Hasan Hüseyin , Yıldız, Aslıhan , Uzun, Sercan . "Toksik Liderliğin Çalışanların Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7 / 1 (Şubat 2019): 211-219. http://dx.doi.org/10.18506/anemon.422109