Analysing of Classical and Modern Era Senior Civil Servant Education System: Institutions and People
Klasik ve Modern Dönem Yönetici Yetiştirme Sistemlerinin İncelenmesi: Kurumlar ve Kişiler

Mehmet YAVUZ [1]

21 102

The aim of this work is to understand the transformation of Ottoman State’s education system of senior civil servant. Firstly for this purpose, Enderun Mektebi (Palace School) that was the main institution of the Ottoman’s Classical Era is examined. The modernization efforts that had started late 18th centurry was requried new senior civil servants and many new institutions were opened. Mekteb-i Harbiye (Military Academy), Mekteb-i Tıbbiye (Medical School) and Mekteb-i Mülkiye (The Civil Service School) that educated main actors of Ottoman’s Modernization Era are examined. In order to embody  the explanations made at theoretical level, portraits of Sokollu Mehmet Pasha and İbrahim Hakkı Pasha are studied to represent both education system of senior civil servant. The main result of this transformation in terms of senior civil servant is replacig of loyalty source from Sultan to State as an institution.

Çalışma, Osmanlı Devleti’nin yönetici yetiştirme sisteminde yaşanan dönüşümü anlamayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışma kapsamında öncelikle klasik dönem yönetici yetiştirme sisteminin temel kurumu, Enderun Mektebi incelenmiştir. 18. Yüzyılın sonlarından itibaren başlayan modernleşme hareketleri, yeni bir yönetici tipini gerekli kılmış ve bu yöneticilerin yetiştirilmesi için birçok yeni okul açılmıştır. Çalışmada bu okullar arasında yer alan ve diğerlerine kıyasla modernleşme sürecinin başat aktörlerini yetiştiren Mekteb-i Harbiye, Mekteb-i Tıbbiye ve Mekteb-i Mülkiye incelenmiştir. Teorik düzeyde yapılan açıklamaların somutlaştırılması amacıyla her iki yönetici yetiştirme sistemini temsilen sırasıyla Sokollu Mehmet Paşa ile İbrahim Hakkı Paşa’ya ilişkin portre çalışması yapılmıştır. Yaşanan dönüşümün yönetici elit açısından en önemli sonucu, padişaha kişisel bağlılığın yerini bir kurum olarak devlete bağlılığın almasıdır.

  • Akkutay Ü. (1984), Enderun Mektebi, Gazi Üniversitesi Yayınları, Ankara.
  • Altınay A.R. (2001), Sokollu, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
  • Ata T. (2010), Osmanlı Saray Tarihi (Haz. Mehmet ARSLAN), Kitabevi, İstanbul.
  • Bilim C.Y. (2002), Türkiye’de Çağdaş Eğitim Tarihi, Anadolu Üniversitesi Yayınları No.1348, Eskişehir.
  • Dölen, E. (2009), Osmanlı Döneminde Darülfünun (1863-1922), İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
  • Ertürk N. (2006), “Türkiye’de Kamu Yönetimi Disiplininin Köken Sorunu”, AİD, C.39, S.2, s.1-28.
  • Ertürk N. (2008), “Türkiye’de Yönetim Biliminin Gelişimi”, AİD, C.41 S.4, s.1-25.
  • Eser G. (2005), Mekteb-i Harbiye’nin Türkiye’deki Modern Bilimlerin Gelişmesindeki Yeri (1834-1876), Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
  • Findley C. (1996), Kalemiyeden Mülkiyeye Osmanlı Memurlarının Toplumsal Tarihi, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
  • Gökbilgin T. (1993), “Sokollu Mehmed Paşa Maddesi”, İslam Ansiklopedisi, VII, s.595-605.
  • Halaçoğlu, Y. (1991), XIV-XVII Yüzyıllarda Osmanlılarda Devlet Teşkilatı ve Sosyal Yapı, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
  • Heper M. (1974), Bürokratik Yönetim Geleneği, ODTÜ İdari İlimler Fakültesi Yayını, Ankara.
  • İnal İ.M.K. (1982), Son Sadrazamlar, Dergâh Yayınları, İstanbul.
  • İnalcık H. (2006), Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
  • Ortaylı İ. (2010), İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, Timaş Yayınları, İstanbul.
  • Öztürk H. (2009), Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane ve Kurucusu Charles Ambroise Bernard, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir.
  • Poggi G. (2009), Modern Devletin Gelişimi (çev. Şule Kut ve Binnaz Toprak), İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
  • Sakaoğlu N. (2003), Osmanlıdan Günümüze Eğitim Tarihi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
  • Uzunçarşılı İ. H. (1988), Osmanlı Devleti Teşkilatından Kapıkulu Ocakları-I, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
  • Uzunçarşılı İ.H. (1988), Osmanlı Devleti’nin Saray Teşkilatı, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
  • Yavuzyiğit H. (1999), Mülkiye Tarihi (1859-1999), Mülkiyeliler Birliği Yayınları, Ankara.
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-9033-6186
Yazar: Mehmet YAVUZ
Kurum: ANKARA ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { atauniiibd296119, journal = {Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi}, issn = {1300-4646}, eissn = {2147-7582}, address = {Atatürk Üniversitesi}, year = {}, volume = {31}, pages = {433 - 450}, doi = {}, title = {Klasik ve Modern Dönem Yönetici Yetiştirme Sistemlerinin İncelenmesi: Kurumlar ve Kişiler}, key = {cite}, author = {YAVUZ, Mehmet} }
APA YAVUZ, M . (). Klasik ve Modern Dönem Yönetici Yetiştirme Sistemlerinin İncelenmesi: Kurumlar ve Kişiler. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 31 (2), 433-450. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/atauniiibd/issue/28998/296119
MLA YAVUZ, M . "Klasik ve Modern Dönem Yönetici Yetiştirme Sistemlerinin İncelenmesi: Kurumlar ve Kişiler". Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 31 (): 433-450 <http://dergipark.gov.tr/atauniiibd/issue/28998/296119>
Chicago YAVUZ, M . "Klasik ve Modern Dönem Yönetici Yetiştirme Sistemlerinin İncelenmesi: Kurumlar ve Kişiler". Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 31 (): 433-450
RIS TY - JOUR T1 - Klasik ve Modern Dönem Yönetici Yetiştirme Sistemlerinin İncelenmesi: Kurumlar ve Kişiler AU - Mehmet YAVUZ Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 433 EP - 450 VL - 31 IS - 2 SN - 1300-4646-2147-7582 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi Klasik ve Modern Dönem Yönetici Yetiştirme Sistemlerinin İncelenmesi: Kurumlar ve Kişiler %A Mehmet YAVUZ %T Klasik ve Modern Dönem Yönetici Yetiştirme Sistemlerinin İncelenmesi: Kurumlar ve Kişiler %D 2019 %J Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi %P 1300-4646-2147-7582 %V 31 %N 2 %R %U
ISNAD YAVUZ, Mehmet . "Klasik ve Modern Dönem Yönetici Yetiştirme Sistemlerinin İncelenmesi: Kurumlar ve Kişiler". Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 31 / 2 433-450.