Yıl 2018, Cilt 6, Sayı 15, Sayfalar 40 - 53 2018-11-28

ANADOLU’DA YAZILMIŞ İLK TÜRKÇE TIP KİTAPLARINDAN BİRİ BÂH-NÂME-İ PÂDİŞÂHÎ TERCÜMESİ

Ahu CAVLAZOĞLU DAVULCU [1]

13 31

Eski Anadolu Türkçesi Dönemi Türk Dilinde önemli gelişmelerin olduğu telif ve tercüme pek çok eserin kaleme alındığı bir dönemdir. Türkçenin bu döneminde dinî ve edebî eserlerin yanında hekimlere ve halka tıbbî bilgiler öğretmek için yazılan tıp konulu eserler karşımıza çıkmaktadır. Anadolu‟da Türkçe tıp eserlerinin yazımı XIII. yüzyılın ilk çeyreğinde başlamış, başta Osmanoğulları olmak üzere Germiyan, Aydın, Menteşe beylikleri döneminde birçok tıp eseri Türkçeye kazandırılmıştır. Tarihî tıp metinleri konularına göre, genel tıp ve sağlık bilgisi metinleri, cerrah-nâmeler, göz hastalıklarıyla ilgili metinler, eczacılık kitapları, cinsel sağlık konularını anlatan bâh-nâmeler, vb. olarak ayrılabilir. Anadolu‟da yazılmış pek çok bâh-nâme vardır fakat bu kitaplar üzerinde yapılan çalışmalar azdır. Bu çalışmada Anadolu‟da yazılmış ilk Türkçe tıp kitaplarından biri olan, Eski Anadolu Türkçesiyle 15. yüzyılda Nâsır-ı Tûsî‟nin Farsça yazılmış Bâh-nâmesi‟ne atfen Germiyan Beylerinden II. Yakup Bey adına tercüme edilen Konya Yazma Eserler Bölge Müdürlüğü Hacıbektaş koleksiyonunda 25 numarada kayıtlı bâh-nâmenin içeriği, dili ve söz varlığı üzerinde bir değerlendirme yapılmıştır. İnsan hayatında doğum ve üreme gibi önemli bir bilim dalı ve bu bilim dalında kullanılan kelime dağarcığının ortaya koyulması önemlidir. Bugüne kadar Eski Anadolu Türkçesi üzerine yapılan araştırmaların çoğu dinî ve edebî metinler üzerine yoğunlaşmış, tıp yazmaları üzerindeki çalışmalar ise sınırlı kalmıştır. Oysa bir dilin söz dağarcığını, yapı ve işleyişini tam olarak belirleyebilmek için o dilin çeşitli dallarında yazılmış eserlerin incelenmesi gerekir. Bâhnâmeler üzerinde yapılacak dil araştırmaları bu bakımdan önem taşır.
Bâh-nâme-i Pâdişâhî Tercümesi, Eski Anadolu Türkçesi, Türkçe Tıp Metinleri
  • BAYAT, Ali Haydar,(2008), “Tıp Dili ve Terimleri Açısından Eski Anadolu Türkçesiyle Yazılmış Tıp Kitaplarının Önemi”, Yeni Tıp Tarihi AraĢtırmaları, İstanbul, Nobel Matbaacılık. BAYTOP, Turhan, (1997), Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Ahu CAVLAZOĞLU DAVULCU
Kurum: SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Bibtex @araştırma makalesi { avrasyad509752, journal = {Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi}, issn = {2147-2610}, address = {Ayla KAŞOĞLU}, year = {2018}, volume = {6}, pages = {40 - 53}, doi = {10.33692/avrasyad.509752}, title = {ANADOLU’DA YAZILMIŞ İLK TÜRKÇE TIP KİTAPLARINDAN BİRİ BÂH-NÂME-İ PÂDİŞÂHÎ TERCÜMESİ}, key = {cite}, author = {CAVLAZOĞLU DAVULCU, Ahu} }
APA CAVLAZOĞLU DAVULCU, A . (2018). ANADOLU’DA YAZILMIŞ İLK TÜRKÇE TIP KİTAPLARINDAN BİRİ BÂH-NÂME-İ PÂDİŞÂHÎ TERCÜMESİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6 (15), 40-53. DOI: 10.33692/avrasyad.509752
MLA CAVLAZOĞLU DAVULCU, A . "ANADOLU’DA YAZILMIŞ İLK TÜRKÇE TIP KİTAPLARINDAN BİRİ BÂH-NÂME-İ PÂDİŞÂHÎ TERCÜMESİ". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 6 (2018): 40-53 <http://dergipark.gov.tr/avrasyad/issue/42259/509752>
Chicago CAVLAZOĞLU DAVULCU, A . "ANADOLU’DA YAZILMIŞ İLK TÜRKÇE TIP KİTAPLARINDAN BİRİ BÂH-NÂME-İ PÂDİŞÂHÎ TERCÜMESİ". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 6 (2018): 40-53
RIS TY - JOUR T1 - ANADOLU’DA YAZILMIŞ İLK TÜRKÇE TIP KİTAPLARINDAN BİRİ BÂH-NÂME-İ PÂDİŞÂHÎ TERCÜMESİ AU - Ahu CAVLAZOĞLU DAVULCU Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.33692/avrasyad.509752 DO - 10.33692/avrasyad.509752 T2 - Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 40 EP - 53 VL - 6 IS - 15 SN - 2147-2610- M3 - doi: 10.33692/avrasyad.509752 UR - http://dx.doi.org/10.33692/avrasyad.509752 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi ANADOLU’DA YAZILMIŞ İLK TÜRKÇE TIP KİTAPLARINDAN BİRİ BÂH-NÂME-İ PÂDİŞÂHÎ TERCÜMESİ %A Ahu CAVLAZOĞLU DAVULCU %T ANADOLU’DA YAZILMIŞ İLK TÜRKÇE TIP KİTAPLARINDAN BİRİ BÂH-NÂME-İ PÂDİŞÂHÎ TERCÜMESİ %D 2018 %J Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi %P 2147-2610- %V 6 %N 15 %R doi: 10.33692/avrasyad.509752 %U 10.33692/avrasyad.509752
ISNAD CAVLAZOĞLU DAVULCU, Ahu . "ANADOLU’DA YAZILMIŞ İLK TÜRKÇE TIP KİTAPLARINDAN BİRİ BÂH-NÂME-İ PÂDİŞÂHÎ TERCÜMESİ". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 6 / 15 (Kasım 2018): 40-53. http://dx.doi.org/10.33692/avrasyad.509752