Yıl 2018, Cilt 6, Sayı 15, Sayfalar 261 - 283 2018-11-28

HOCA DEHHÂNÎ DİVANI’NIN DİL BİLGİSEL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE

EBRU GÜVENEN [1]

5 30

Oğuzların, Eski Türkçe Dönemi’nden beri var olduğu bilinmektedir. Varlıkları; hem devlet (Köktürk ve Uygur Devleti) içinde hem de dilde kendini göstermiĢtir. Eski Türkçe döneminden beri tarih sahnesinde oldukları bilinen Oğuzların dilinin yazı dili konumuna gelmesi, 13. yüzyıla rastlamaktadır. Bu durum, Oğuz Türkçesinin Arapça ve Farsçaya karĢı kazandığı baĢarıdır. Oğuzcanın ilk basamağı olan Eski Anadolu Türkçesi içerisinde Beylikler Dönemi, Türkçe eser bolluğunun yaĢandığı bir dönemdir. Bu dönem sanatçıları, Türkçeyi kullanma konusunda bilinçli bir tutum sergilemiĢtir. Eserlerinden, Türkçe ile edebî eserlerin de yazılabileceğini ispat etme çabasında oldukları anlaĢılmaktadır. Bu dönem sanatçılarından biri de Hoca Dehhânî’dir. Divan’ı bulunana değin yaĢadığı yüzyıl ile ilgili farklı görüĢler bulunan Hoca Dehhânî, adından genellikle din dıĢı konularda yazdığı Ģiirlerle söz ettirmiĢtir. Divan’ının bulunmasıyla ġeyhoğlu ve Ahmedî’nin çağdaĢı olduğu ve 14. yüzyılda yaĢadığı kesinlik kazanmıĢtır. Divan’ındaki Ģiirlerden, onun dinî-tasavvufî ifadeler de kullandığı anlaĢılmaktadır. Arapça ve Farsça terkipleri neredeyse hiç kullanmamıĢ olması, anlatımını deyim, atasözü ve kalıp ifadelerle zengin ve güçlü kılması, onun Türkçeyi bilinçli bir Ģekilde kullandığını göstermektedir. Eserinin konu yelpazesindeki geniĢlik, kendisinin dil ve üslubundaki bilinçli tutum, Beylikler Dönemi ile örtüĢmektedir. Bu durum, çalıĢmamızın hareket noktasını oluĢturmaktadır. Bu çalıĢmada, Divan’ın dil bilgisel özelliklerinin, Beylikler Dönemi ile ne ölçüde örtüĢtüğü belirlenmeye çalıĢılacaktır. Eser, ses ve Ģekil bilgisel açıdan değerlendirilecek, Beylikler Dönemi ile benzerlik ve farklılıkları ortaya konacaktır.
Beylikler Dönemi, Hoca Dehhânî, Divan, ses bilgisi, Ģekil bilgisi
  • AKAR, Ali, (2018), Oğuzların Dili Eski Anadolu Türkçesine Giriş. Ötüken NeĢriyat, Ġstanbul.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: EBRU GÜVENEN
Kurum: BOZOK ÜNİVERSİTESİ

Bibtex @araştırma makalesi { avrasyad509968, journal = {Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi}, issn = {2147-2610}, address = {Ayla KAŞOĞLU}, year = {2018}, volume = {6}, pages = {261 - 283}, doi = {10.33692/avrasyad.509968}, title = {HOCA DEHHÂNÎ DİVANI’NIN DİL BİLGİSEL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE}, key = {cite}, author = {GÜVENEN, EBRU} }
APA GÜVENEN, E . (2018). HOCA DEHHÂNÎ DİVANI’NIN DİL BİLGİSEL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6 (15), 261-283. DOI: 10.33692/avrasyad.509968
MLA GÜVENEN, E . "HOCA DEHHÂNÎ DİVANI’NIN DİL BİLGİSEL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 6 (2018): 261-283 <http://dergipark.gov.tr/avrasyad/issue/42259/509968>
Chicago GÜVENEN, E . "HOCA DEHHÂNÎ DİVANI’NIN DİL BİLGİSEL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 6 (2018): 261-283
RIS TY - JOUR T1 - HOCA DEHHÂNÎ DİVANI’NIN DİL BİLGİSEL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE AU - EBRU GÜVENEN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.33692/avrasyad.509968 DO - 10.33692/avrasyad.509968 T2 - Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 261 EP - 283 VL - 6 IS - 15 SN - 2147-2610- M3 - doi: 10.33692/avrasyad.509968 UR - http://dx.doi.org/10.33692/avrasyad.509968 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi HOCA DEHHÂNÎ DİVANI’NIN DİL BİLGİSEL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE %A EBRU GÜVENEN %T HOCA DEHHÂNÎ DİVANI’NIN DİL BİLGİSEL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE %D 2018 %J Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi %P 2147-2610- %V 6 %N 15 %R doi: 10.33692/avrasyad.509968 %U 10.33692/avrasyad.509968
ISNAD GÜVENEN, EBRU . "HOCA DEHHÂNÎ DİVANI’NIN DİL BİLGİSEL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 6 / 15 (Kasım 2018): 261-283. http://dx.doi.org/10.33692/avrasyad.509968