Yıl 2018, Cilt 6, Sayı 15, Sayfalar 284 - 296 2018-11-28

MUHİBBÎ'NİN BİR GAZELİNİ ŞERH DENEMESİ

EFECAN KARAGÖL [1]

8 31

Muhibbî, Devlet-i Âliyye'nin onuncu padiĢahı olan Kanunî Sultan Süleyman'ın Ģiirlerinde kullandığı mahlasıdır. Klasik Türk ġiiri geleneğine göre Ģiirler yazıp divan tertip eden Muhibbî, en çok gazel yazan Ģairlerden bir tanesidir. Muhibbî‟nin Ģiirlerinde aĢk, çoĢku, kahramanlık, tevazu ve tefekkür konuları ön plana çıkmaktadır. O, divanındaki Ģiirlerinde Klasik Türk ġiiri geleneğinin belirlediği kalıpların dıĢına çıkmamıĢtır. Bu çalıĢmada Muhibbî'nin "bana" redifli bir gazeli klasik (geleneksel) usule göre Ģerh edilerek Ģairin Ģiirdeki hayal dünyası tespit edilmeye çalıĢılmıĢtır. Temeli dinî metinlerin tefsirine dayanan Ģerh usulü, tasavvufî, ilmî ve edebî metinlere de uygulanmıĢtır. ġerhler, metni iyi anlayan Ģârihin okuyucunun anlamayacağını düĢündüğü hususları açıklamak ve daha iyi anlamasını sağlamak amacıyla metnin belli noktalarını izah etmesi esasına dayanır. Genel olarak tercüme, anlamın ve mazmunların açıklanması, edebî sanatların belirtilmesi gibi farklı yönlerden metne yaklaĢılması, klasik Ģerh metodunun özelliklerindendir. Muhibbî‟nin divanındaki gazeller incelendiğinde, “bana” redifli gazelin sultan Ģairin “âĢık” yönünü belirgin biçimde yansıttığı görülmüĢtür. Bu sebeple söz konusu gazel Ģerh amacıyla tercih edilmiĢtir. Genel olarak Ģiirde, sevgilinin kayıtsızlığından yakınan ve sevgilinin iradesi altına giren bir âĢık tipi hâkimdir. Söz konusu âĢık her zaman olduğu gibi ızdırap çekmektedir. Bu husus Klasik Türk ġiiri'nde geleneğin belirlediği âĢık hususiyetlerinin sınırları dâhilindedir. Bunların yanı sıra Ģiirdeki anlatım muhtelif mazmunlar ve edebî sanatlar kullanılarak zenginleĢtirilmiĢtir.
Muhibbî, Ģiir, gazel, Şerh
  • AK, CoĢkun, (1987), Muhibbi Divanı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: EFECAN KARAGÖL
Kurum: BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ

Bibtex @araştırma makalesi { avrasyad510019, journal = {Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi}, issn = {2147-2610}, address = {Ayla KAŞOĞLU}, year = {2018}, volume = {6}, pages = {284 - 296}, doi = {10.33692/avrasyad.510019}, title = {MUHİBBÎ'NİN BİR GAZELİNİ ŞERH DENEMESİ}, key = {cite}, author = {KARAGÖL, EFECAN} }
APA KARAGÖL, E . (2018). MUHİBBÎ'NİN BİR GAZELİNİ ŞERH DENEMESİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6 (15), 284-296. DOI: 10.33692/avrasyad.510019
MLA KARAGÖL, E . "MUHİBBÎ'NİN BİR GAZELİNİ ŞERH DENEMESİ". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 6 (2018): 284-296 <http://dergipark.gov.tr/avrasyad/issue/42259/510019>
Chicago KARAGÖL, E . "MUHİBBÎ'NİN BİR GAZELİNİ ŞERH DENEMESİ". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 6 (2018): 284-296
RIS TY - JOUR T1 - MUHİBBÎ'NİN BİR GAZELİNİ ŞERH DENEMESİ AU - EFECAN KARAGÖL Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.33692/avrasyad.510019 DO - 10.33692/avrasyad.510019 T2 - Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 284 EP - 296 VL - 6 IS - 15 SN - 2147-2610- M3 - doi: 10.33692/avrasyad.510019 UR - http://dx.doi.org/10.33692/avrasyad.510019 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi MUHİBBÎ'NİN BİR GAZELİNİ ŞERH DENEMESİ %A EFECAN KARAGÖL %T MUHİBBÎ'NİN BİR GAZELİNİ ŞERH DENEMESİ %D 2018 %J Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi %P 2147-2610- %V 6 %N 15 %R doi: 10.33692/avrasyad.510019 %U 10.33692/avrasyad.510019
ISNAD KARAGÖL, EFECAN . "MUHİBBÎ'NİN BİR GAZELİNİ ŞERH DENEMESİ". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 6 / 15 (Kasım 2018): 284-296. http://dx.doi.org/10.33692/avrasyad.510019