Yıl 2018, Cilt 6, Sayı 15, Sayfalar 1140 - 1167 2018-11-28

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE YARI YARDIMCI FİİLLER

Sertan ALİBEKİROĞLU [1]

6 20

Türkçede fiiller, bir iş, oluş ve durum bildirmek, kısacası hareketlerin adlarını karşılamak için kullanılan sözcüklerdir. Genel olarak hareketlerin adlarını karşılamakla birlikte kimi fiiller isim cümleleri, birleşik çekimler ya da birleşik fiil yapılarında yardımcı fiil olarak kullanılmaktadır. Türkiye Türkçesinde isim cümleleri ve birleşik çekimlerde i- cevher fiilinin; fiil + zarf-fiil + tasvir fiili şeklindeki birleşik fiil yapılarında -(A)bil-, -(I)ver-, -(A)yaz-, -(A)kal- vb. fiillerin; isim + yardımcı fiil kuruluşundaki birleşik fiil yapılarında ise ol-, et-, eyle-, kıl- vb. fiillerin kullanıldığı görülmektedir. Ġsim + yardımcı fiil şeklindeki birleşik fiillerin kuruluşunda kullanılan ol-, et-, eyle-, kıl- fiillerinin sözlük anlamları, asıl fiillerde olduğu gibi açık değildir. Birleşik fiil kuruluşunda da birer yapım eki gibi görev görürler bu nedenle de (asıl) yardımcı fiiller olarak adlandırılırlar. Asıl yardımcı fiillerin yanı sıra sözlük anlamları açık olan kimi fiillerin de, Türkiye Türkçesinde, isim + fiil kuruluşundaki birleşik fiil yapılarında kullanıldığı görülmektedir. Bu fiillerin temel özelliği sözlük anlamlarındaki açıklıktır. Genel bir kabul görmemekle birlikte kimi Türk Dili çalışmalarında bu fiillere yer verilmiş, örneklendirilmiş ve bunlar, asıl yardımcı fiillerden farklı oldukları belirtilmek için, yarı yardımcı fiil olarak adlandırılmışlardır. Bu çalışmada isim + yardımcı fiil şeklindeki birleşik fiil kuruluşlarında yardımcı fiil olarak görev alan kimi asıl fiiller (yarı yardımcı fiiller) üzerinde durulmuştur.
Türkiye Türkçesi, birleşik fiil, yardımcı fiil, yarı yardımcı fiil
  • ALĠBEKĠROĞLU, Sertan, (2014). Çağdaş Türk Lehçelerinde Yardımcı Fiiller. (Fırat Ün. Sos. Bil Ens., Türk Dili ve Ed. ABD, Basılmamış Doktora Tezi.), Elazığ.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Sertan ALİBEKİROĞLU

Bibtex @araştırma makalesi { avrasyad510035, journal = {Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi}, issn = {2147-2610}, address = {Ayla KAŞOĞLU}, year = {2018}, volume = {6}, pages = {1140 - 1167}, doi = {10.33692/avrasyad.510035}, title = {TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE YARI YARDIMCI FİİLLER}, key = {cite}, author = {ALİBEKİROĞLU, Sertan} }
APA ALİBEKİROĞLU, S . (2018). TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE YARI YARDIMCI FİİLLER. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6 (15), 1140-1167. DOI: 10.33692/avrasyad.510035
MLA ALİBEKİROĞLU, S . "TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE YARI YARDIMCI FİİLLER". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 6 (2018): 1140-1167 <http://dergipark.gov.tr/avrasyad/issue/42259/510035>
Chicago ALİBEKİROĞLU, S . "TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE YARI YARDIMCI FİİLLER". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 6 (2018): 1140-1167
RIS TY - JOUR T1 - TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE YARI YARDIMCI FİİLLER AU - Sertan ALİBEKİROĞLU Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.33692/avrasyad.510035 DO - 10.33692/avrasyad.510035 T2 - Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1140 EP - 1167 VL - 6 IS - 15 SN - 2147-2610- M3 - doi: 10.33692/avrasyad.510035 UR - http://dx.doi.org/10.33692/avrasyad.510035 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE YARI YARDIMCI FİİLLER %A Sertan ALİBEKİROĞLU %T TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE YARI YARDIMCI FİİLLER %D 2018 %J Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi %P 2147-2610- %V 6 %N 15 %R doi: 10.33692/avrasyad.510035 %U 10.33692/avrasyad.510035
ISNAD ALİBEKİROĞLU, Sertan . "TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE YARI YARDIMCI FİİLLER". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 6 / 15 (Kasım 2018): 1140-1167. http://dx.doi.org/10.33692/avrasyad.510035