Yıl 2017, Cilt 11, Sayı 1, Sayfalar 174 - 197 2017-06-30

Lise Öğrencileri İçin Basınç ve Kaldırma Kuvveti Konusuna Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirilmesi
Developing Attitude Scale of the High School Students towards Pressure and Buoyant Force

Pervin ÜNLÜ YAVAŞ [1] , Sultan ÇAĞAN [2]

173 127

Bu çalışmada lisede öğrenim gören öğrenciler için fizik dersi basınç ve kaldırma kuvveti konusuna yönelik tutum ölçeği geliştirilmiştir. Ölçek 5’li Likert tipinde hazırlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, 804 lise öğrencisinin verileri üzerinden analizler yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizinde 4 faktör olduğuna karar verilmiş ve uygun olmayan maddeler, ölçek dışı bırakılmıştır. 31 soru ve 4 faktörden oluşan bu ölçeğin açıkladığı varyans %56’dır. Faktörlere kaygı, ilgi, önem ve özyeterlik isimleri verilmiştir. Modelin uyumu doğrulayıcı faktör analizi ile incelenmiştir. Gerekli modifikasyon sonucunda uyum indeksleri kabul edilebilir uyum kriterini sağlamıştır. Ölçekte yer alan faktörlerin Cronbach-alfa güvenirlik katsayıları kaygı 0,913; ilgi 0,922; önem 0,847; özyeterlik 0,711 olarak bulunmuştur.

In this study an attitude scale towards the subject of pressure and buoyant force of the physics course was developed for high school students. 52 items, prepared by using students’ views on the subject were reduced to 44 items after taking the experts opinions. The scale was prepared as 5 point Likert type. The analysis was carried out by using the data of the 804 high school students who were taught the subject of pressure and buoyant force. In exploratory factor analysis, it was decided that there were four factors and items, which were inappropriate, were excluded. The variance of scale consisting of 31 questions and four factors is %56. Factors were named as anxiety, interest, importance and self-efficacy. Consistency of the model was analyzed by using confirmatory factor analysis. As a result of the necessary modifications, fit indices provided acceptable conformity criterias. Cronbach alpha reliability coefficient was 0.913 for anxiety, 0.922 for interest, 0.847 for importance and 0.711 for self-efficacy.

  • Akyüz, V. (2004). The effects of textbook style and reading strategy on students’ achievement and attitudes towards heat and temperature. Unpublished Master Tesis. Ankara: Middle East Technical University.
  • Alkan, F. & Erdem, E. (2012). Laboratuvar becerilerine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Özel Sayı, 22-31.
  • Angell, C., Guttersrud, Ø., Henriksen, E. K. & Isnes, A. (2004). Physics: Frightful, but fun pupils’ and teachers’ views of physics and physics teaching. Science Education, 88(5), 683-706.
  • Atik, A.D., Kayabaşı, Y., Yağcı, E. & Erkoç, F.Ü. (2015). Ortaöğretim öğrencilerinin biyoloji bilimine ve dersine yönelik tutum ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36, 1-18.
  • Aycan S. & Yumuşak, A. (2003). Lise müfredatındaki fizik konularının anlaşılma düzeyleri üzerine bir araştırma. Milli Eğitim Dergisi, 159, 171.
  • Azar, A., Presley, A.İ. & Balkaya, Ö. (2006). Çoklu zeka kuramına dayalı öğretimin öğrencilerin başarı, tutum, hatırlama ve bilişsel süreç becerilerine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 45-54.
  • Baran, M. & Maskan, A.K. (2009). Proje tabanlı öğrenme modelinin fizik öğretmenliği ikinci sınıf öğrencilerinin elektrostatiğe yönelik tutumlarına etkisi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 12, 41-52.
  • Bennett, J. (2001). The development and use of an instrument to assess students’ attitude to the study of chemistry. International Journal of Science Education, 23(8), 833-845.
  • Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32, 470-483.
  • Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik SPSS ve Lisrel Uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
  • Demirci, N. (2004). Students’ attitudes toward introductory physics course. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 26, 33-40.
  • Doğan, N., Çepni, Z. & Gelbal, S. (2007). Likert tipi ölçeklerde kararsızım veya fikrim yok ifadelerinin kullanılması, cevaplayıcıların tepkilerini nasıl etkilemektedir?, XVI. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, 5-7 Eylül, Tokat, s. 624.
  • Ekici, G. & Hevedanlı, M. (2010). Lise öğrencilerinin biyoloji dersine yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 7(4), 97-109.
  • Hancer, A. H., Uludag, N., ve Yilmaz, A. (2007). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Kimya Dersine Yönelik Tutumlarının Çeşitli Değişkenlere Göre Değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32, 100-109.
  • Hogarty, K.Y., Hines, C.V., Kromrey, J.D., Ferron, J.M. & Mumfor, K.R. (2005). The quality of factor solutions in exploratory factor analysis: The influence of sample size, communality, and overdetermination. Educational and Psychological Measurement, 65(2), 202-226.
  • Kaiser, H.F. (1974). An index of factotial simplicity. Psycmetrika, 39(1), 31-36.
  • Kan, A. ve Akbaş, A. (2005). Lise öğrencilerinin kimya dersine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 227-237.
  • Kaya, H. & Böyük, U. (2011). Attitude towards physics lessons and physical experiments of the high school students. European Journal of Physics Education, 2(1), 38-49.
  • Kaya, H. (2012). An investigation into upper elementary students’ attitudes towards science. European Journal of Physics Education, 3(2), 22-33.
  • Kind, P., Jones, K. & Barmby, P. (2007), Developing attitudes towards science measures. International Journal of Science Education, 29(7), 871-893.
  • Koçakoğlu, M. & Türkmen, L. (2010). Biyoloji dersine yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 229-245.
  • Korucuoğlu, P. (2008). Fizik Öğretmen Adaylarının Bilimsel Süreç Becerilerini Kullanım Düzeylerinin Fizik Tutumu, Cinsiyet, Sınıf Düzeyi ve Mezun Oldukları Lise Türü İle İlişkilerinin Değerlendirilmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Krough, L.B. & Thomson, P.V. (2005). Studying students’ attitudes towards science from a cultural perspective but with quantitative methodology: border crossing into the physics classroom. International Journal of Science Education, 27(3),281-302.
  • Kurnaz, M.A. & Yiğit, N. (2010). Fizik tutum ölçeği: Geliştirilmesi, geçerliliği ve güvenilirliği. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 4(2), 32-49.
  • MacCallum, R.C., Widaman, K.F., Zhang, S. & Hong, S. (1999). Sample size in factor analysis. Psychological Methods, 4, 84-99.
  • MEB (2013). Ortaöğretim fizik dersi (9, 10, 11 ve 12. Sınıflar) öğretim programı. http://ttkb.meb.gov.tr/www/guncellenen-ogretim-programlari/icerik/151 (28.03.2016)
  • Nuhoğlu, H. & Yalçın, N. (2004). Fizik laboratuvarına yönelik bir tutum ölçeğinin
  • geliştirilmesi ve öğretmen adaylarının fizik laboratuvarına yönelik tutumlarının değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi, 5(2), 317-327.
  • Nuhoğlu, H. (2008). İlköğretim fen ve teknoloji dersine yönelik bir tutum ölçeğinin geliştirilmesi. İlköğretim Online, 7(3), 627-639.
  • Orçan, A. (2013). Çizgi-Roman Tekniği İle Geliştirilen Bilim-Kurgu Hikâyelerinin Öğrencilerin Yaratıcı Düşünme Becerilerinin Ve Fiziğe İlişkin Tutumlarının Gelişimine Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitimi Bilimleri Enstitüsü.
  • Osborne, J., Simon, S. & Collins , S. (2001). Attitudes towards science: a review of the literature and its implications. International Journal of Science Education, 25(9), 1049-1079.
  • Özçelik, D.A. (1998). Ölçme ve Değerlendirme. Ankara, ÖSYM Yayınları.
  • Özdamar, K. (2016). Ölçek ve Test Geliştirme Yapısal Eşitlik Modellemesi. Eskişehir: Nisan Kitapevi.
  • Özyürek, A. & Eryılmaz, A. (2001). Öğrencilerin fizik dersine yönelik tutumlarını etkileyen etmenler, Eğitim ve Bilim, 26(120), 21-28.
  • Pehlivan, H. & Köseoğlu, P. (2010). The reliability and validity study of the attitude scale for biology course. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2, 2185–2188.
  • Pell, T. & Jarvis, T. (2001). Developing attitude to science scales for use with children of ages from five to eleven years. International Journal of Science Education, 23(8), 847-862.
  • Prokop, P., Tuncer, G. & Chuda, J. (2007). Slovakian students’ attitudes towards biology. Eurasia Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 3(4), 287-295.
  • Reid, N. (2006). Thoughts on attitude measurement. Research in Science & Technological Education, 24(1), 3-27.
  • Reid, N. & Skryabina, E.A. (2002). Attitudes towards physics. Research in Science & Technological Education,20(1), 67-81.
  • Seçer, İ. (2015). Psikolojik test geliştirme ve uyarlama süreci. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Shah, Z.A. & Mahmood, N. (2011). Developing a scale to measure attitude towards science learning among school students. Bulletin of Education and Research, 33(1), 71-81.
  • Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenilirlik ve geçerlilik. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Kaya Şengören, S., Tanel, R. & Kavcar, N. (2006). Optik dersine yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(20), 63-68.
  • Şentürk, E. & Özdemir, F. (2014). The effect of science centres on students’ attitudes towards science. International Journal of Science Education, Part B, 4(1), 1-24.
  • Tabachnick, B.G. & Fidell, L.S. (2013). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı. 6. Baskıdan Çeviri Editörü: Mustafa Baloğlu. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Tanrıverdi, G. & Demirbaş, M. (2012). Fizik laboratuvarına yönelik tutum ölçeği geliştirme: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 83-101.
  • Taslıdere, E. & Eryılmaz, A. (2012a). The relative effectiveness of integrated reading study strategy and conceptual physics approach. Research in Science Education, 42, 181-199.
  • Taşlıdere, E. & Eryılmaz, A. (2012b). Basit elektrik devreleri konusuna yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi ve öğrencilerin tutumlarının değerlendirilmesi. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 9(1), 31-46.
  • Tavşancıl, E. (2014). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. 5. Basım. Ankara: Nobel Yayıncılık.
  • Tekbıyık, A. & Akdeniz, A.R. (2010). Ortaöğretim öğrencilerine yönelik güncel fizik tutum ölçeği: geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirliği. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 7(4), 134-144.
  • Tezbaşaran, A.A. (2008). Likert tipi ölçek hazırlama kılavuzu. Üçüncü sürüm e-Kitap, Mersin.
  • Ülgen, G. (1994). Eğitim psikolojisi: kavramlar, ilkeler, yöntemler, Kuramlar. Ankara: Bilim Yayınları.
  • Van Aalderen-Smeets, S.I. & Walma van der Molen, J.H. (2015). Improving primary teachers’ attitudes toward science by attitude-focused professional development. Journal of Research in Science Teaching, 52(5), 710-734.
  • Yaşar, Ş. & Anagün, S. Ş. (2008). İlköğretim beşinci sınıf fen ve teknoloji dersi tutum ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 223-236.
  • Yeşildal, G.N. (2012). Fizik Proje Çalışmalarına Katılan Lise Öğrencilerinin Fizik Dersine Karşı Tutumlarındaki Gelişmeler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitimi Bilimleri Enstitüsü.
  • Yeşilyurt, S. & Gül, Ş. (2009). Biyoloji tutum ölçeği. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 239-258.
  • Zacharia, Z. (2003). Beliefs, attitudes, and intentions of science teachers regarding the educational use of computer simulations and inquiry‐based experiments in physics. Journal of Research in Science Teaching, 40(8), 792-823.
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Pervin ÜNLÜ YAVAŞ

Yazar: Sultan ÇAĞAN

Bibtex @araştırma makalesi { balikesirnef356146, journal = {Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi}, issn = {}, eissn = {1307-6086}, address = {Balıkesir Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {11}, pages = {174 - 197}, doi = {10.17522/balikesirnef.356146}, title = {Lise Öğrencileri İçin Basınç ve Kaldırma Kuvveti Konusuna Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirilmesi}, key = {cite}, author = {ÇAĞAN, Sultan and ÜNLÜ YAVAŞ, Pervin} }
APA ÜNLÜ YAVAŞ, P , ÇAĞAN, S . (2017). Lise Öğrencileri İçin Basınç ve Kaldırma Kuvveti Konusuna Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirilmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 11 (1), 174-197. DOI: 10.17522/balikesirnef.356146
MLA ÜNLÜ YAVAŞ, P , ÇAĞAN, S . "Lise Öğrencileri İçin Basınç ve Kaldırma Kuvveti Konusuna Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirilmesi". Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi 11 (2017): 174-197 <http://dergipark.gov.tr/balikesirnef/issue/32052/356146>
Chicago ÜNLÜ YAVAŞ, P , ÇAĞAN, S . "Lise Öğrencileri İçin Basınç ve Kaldırma Kuvveti Konusuna Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirilmesi". Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi 11 (2017): 174-197
RIS TY - JOUR T1 - Lise Öğrencileri İçin Basınç ve Kaldırma Kuvveti Konusuna Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirilmesi AU - Pervin ÜNLÜ YAVAŞ , Sultan ÇAĞAN Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.17522/balikesirnef.356146 DO - 10.17522/balikesirnef.356146 T2 - Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 174 EP - 197 VL - 11 IS - 1 SN - -1307-6086 M3 - doi: 10.17522/balikesirnef.356146 UR - http://dx.doi.org/10.17522/balikesirnef.356146 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi Lise Öğrencileri İçin Basınç ve Kaldırma Kuvveti Konusuna Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirilmesi %A Pervin ÜNLÜ YAVAŞ , Sultan ÇAĞAN %T Lise Öğrencileri İçin Basınç ve Kaldırma Kuvveti Konusuna Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirilmesi %D 2017 %J Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi %P -1307-6086 %V 11 %N 1 %R doi: 10.17522/balikesirnef.356146 %U 10.17522/balikesirnef.356146
ISNAD ÜNLÜ YAVAŞ, Pervin , ÇAĞAN, Sultan . "Lise Öğrencileri İçin Basınç ve Kaldırma Kuvveti Konusuna Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirilmesi". Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi 11 / 1 (Haziran 2017): 174-197. http://dx.doi.org/10.17522/balikesirnef.356146