Yıl 2017, Cilt 11, Sayı 2, Sayfalar 365 - 382 2017-12-18

Perceptions of Teacher Candidates About Genetically Modified Foods
Öğretmen Adaylarının Genetiği Değiştirilmiş Gıdalar İle İlgili Algıları

Süleyman AKÇAY [1]

139 138

The purpose of this research is to examine the perceptions of genetically modified food by the teacher candidates in different branches in Turkey through metaphors. The study was conducted with 133 teacher candidates from three different branches. In the study "Genetically modified food ... looks like, because ..." data was collected with the sentence pattern. This study is a qualitative research in case studies. As a result, the teacher candidates produced 75 different metaphors. These metaphors are grouped under four categories. The category "threat" (68.4%) is in the first rank, "uselessness" (11.3%) is in the second rank, "advantage" (11.3%) is in the third rank and "need" (9%) is in the fourth rank. As a result, the majority of teacher candidates have no positive perception of genetically modified food. In addition, the metaphorical perceptions of the genetically modified food according to the gender and branches of the teacher candidates do not differ significantly. Studies aiming to reveal the reasons why teacher candidates have negative holdings against GDG can be done. Another research question is how the negative perceptions of the teacher candidates towards GDG are in teachers.
Bu araştırmanın amacı Türkiye’de farklı branşlardaki öğretmen adaylarının genetiği değiştirilmiş gıdaya dair algılarını metaforlar yoluyla incelemektir. Araştırma üç farklı branştan 133 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Araştırmada “Genetiği değiştirilmiş gıda … gibidir, çünkü …” cümle kalıbı kullanılarak veriler toplanmıştır. Çalışma bu açıdan olgu bilim deseninde nitel bir araştırmadır. Araştırma sonucu öğretmen adayları 75 farklı metafor üretmişlerdir. Bu metaforlar dört kategori altında toplanmıştır. Yüzdelik sıralamada “tehdit” kategorisi (68.4%) birinci sırada, “faydasızlık” (11.3%) ikinci sırada, “avantaj” (11.3%) üçüncü sırada ve “ihtiyaç” (9%) dördüncü sırada yer almaktadır. Sonuç olarak öğretmen adaylarının çoğunluğunun genetiği değiştirilmiş gıdaya karşı olumlu bir algısı yoktur. Ayrıca öğretmen adaylarının cinsiyetlerine ve bölümlerine göre genetiği değiştirilmiş gıdaya dair metaforik algıları anlamlı farklılık göstermemektedir. Öğretmen adaylarının GDG’ya karşı olumsuz tutuma sahip olma nedenlerini ortaya çıkarmayı amaçlayan çalışmalar yapılabilir. Yine öğretmen adaylarının GDG’ya karşı olumsuz algılarının öğretmenlerde nasıl olduğu bir diğer araştırma konusudur. 
  • Adana, F., Gezer, N., & Öğüt, S. (2014). Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin genetiği değiştirilmiş organizmalara ilişkin bilgi ve görüşleri. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(4), 276-280.
  • Ahmethan, N. B., & Yigit, V. B. (2017). Preservice music teachersperception of their music teachers. Educational Research and Reviews, 12(7), 432-441.
  • Bal, S., Keskin-Samanci, N., & Bozkurt, O. (2007). University students’ knowledge and attitude about genetic engineering. Eurasia Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 3(2), 119-126.
  • Bilen, K., & Özel, M. (2012). Üstün yetenekli öğrencilerin biyoteknolojiye yönelik bilgileri ve tutumları. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 6(2), 135-152.
  • Büyükalan Filiz, S., & Kaya, V. H. (2013). İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programı ile fen bilgisi öğretmenliği lisans ve lisansüstü öğretim programının felsefe, amaç ve içerik ilişkisinin incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(2), 185-208.
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Bybee, R. (2015). Scientific literacy. In Encyclopedia of science education (pp. 944-947). London: Springer.
  • Creswell, J. W. (2013). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. London: Sage publications.
  • Črne-Hladnik, H., Peklaj, C., Košmelj, K., Hladnik, A., & Javornik, B. (2009). Assessment of Slovene secondary school students’ attitudes to biotechnology in terms of usefulness, moral acceptability and risk perception. Public Understanding of Science, 18(6), 747-758.
  • Çelik, O., & Erişen, S. (2010). Ortaöğretim düzeyinde biyoloji dersi kapsamında uygulanan biyoteknoloji programının değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, 25-39.
  • Çiçekçi, O. (2008). İlköğretim okullarında görevli öğretmenlerin transgenik ürünler (GDO) konusundaki bilgilerinin ve görüşlerinin belirlenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara.
  • Demirci, A. (2008). Perceptions and attitudes of geography teachers to biotechnology: A study focusing on genetically modified (GM) foods. African Journal of Biotechnology, 7(23), 4321-4327.
  • Gülbay, D., Özçelik, B., & Kahveci, D. (2006, Mayıs). Türk Tüketicisinin Genetiği Değiştirilmiş Gıdalar Hakkındaki Görüşleri. Türkiye 9. Gıda Kongresi, Bolu, Türkiye.
  • Jones, M. E. (2008). International Students’ Cross-Cultural Experiences: Perceptions and Metaphors of Learning. International Journal of Asia-Pacific Studies, 4(2), 1-49.
  • Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • Kaya, E., Gürbüz, H., & Derman, M. (2012). Üniversite öğrencilerinin genetiği değiştirilmiş gıda ürünlerine bakışı. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(3), 55-60.
  • Kılınç, A., & Sönmez, A. (2012). Fen ve teknoloji öğretmen adaylarının GDO’lu besinler konusunun öğretimine yönelik öz yeterlilikleri: Bazı psikometrik faktörlerin muhtemel etkileri. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 6(2), 49-76.
  • Koc, M. (2013). Student teachers' conceptions of technology: A metaphor analysis. Computers & Education, 68, 1-8.
  • Lakoff, G. & Johnson, M. (1999). Philosophy in the flesh: The embodied mind and its challenge to western thought. New York: Basic books.
  • Lakoff, G. & Johnson, M. (2010). Metaphors we live by (G. Y. Demir, Çev.). İstanbul: Paradigma Yayıncılık (Orijinal eserin yayın tarihi 2003).
  • Leavy, A. M., McSorley, F. A. & Boté, L. A. (2007). An examination of what metaphor construction reveals about the evolution of preservice teachers’ beliefs about teaching and learning. Teaching and Teacher Education, 23(7), 1217-1233.
  • Martı́nez, M. A., Sauleda, N., & Huber, G. L. (2001). Metaphors as blueprints of thinking about teaching and learning. Teaching and Teacher Education, 17(8), 965-977.
  • MEB (2013). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. http://ttkb.meb.gov.tr/www/guncellenen-ogretim-programlari/icerik/151 adresinden 21.07.2016 tarihinde ulaşıldı.
  • Mellado, L., Bermejo, M. L. & Mellado, V. (2012). Personal metaphors of prospective secondary economics and science teachers. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 40(4), 395-408.
  • Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis. London: Sage Publications.
  • Özdemir, O., Güneş, M. H., & Demir, S. (2010). Üniversite öğrencilerinin genetiği değiştirilmiş organizmalara (GDO‟ lara) yönelik bilgi düzeyleri-tutumları ve sürdürülebilir tüketim eğitimi açısından değerlendirilmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(1), 53-68.
  • Özel, M., Erdoğan, M., Uşak, M., & Prokop, P. (2009). Lise öğrencilerinin biyoteknoloji uygulamalarına yönelik bilgileri ve tutumları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri 9(1) 297-328.
  • Richardson, V. (1996). The role of attitudes and beliefs in learning to teach. In J. Sikula (Ed.), Handbook of research on teacher education (pp. 102–119). New York: Macmillan.
  • Saban, A. (2004). Giriş düzeyindeki sınıf öğretmeni adaylarının “öğretmen” kavramına ilişkin ileri sürdükleri metaforlar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 131-155.
  • Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55(55), 459-496.
  • Saban, A. (2010). Prospective teachers' metaphorical conceptualizations of learner. Teaching and Teacher Education, 26(2), 290-305.
  • Saban, A., Kocbeker, B. N. & Saban, A. (2007). Prospective teachers' conceptions of teaching and learning revealed through metaphor analysis. Learning and Instruction, 17(2), 123-139.
  • Schmitt, R. (2005). Systematic metaphor analysis as a method of qualitative research. The qualitative report, 10(2), 358-394.
  • Semenderoğlu, F., & Aydın, H. (2014). Öğrencilerin Genetiği değiştirilmiş gıda ve Genetik Mühendisliği Konularını Kavramsal Anlamalarına Yapılandırmacı Yaklaşımın Etkisi. Turkish Studies-International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(8), 751-773.
  • Sıcaker, A., & Aydın, S. Ö. (2015). Ortaöğretim Biyoteknoloji ve Gen Mühendisliği Kavramlarının Öğrenciler Tarafından Değerlendirilmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(2), 51-67.
  • Şen, S., & Altınkaynak, S. (2014). Genetiği değiştirilmiş gıdalar ve potansiyel sağlık riskleri. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 18(1), 31-38.
  • Wan, W., Low, G. D. & Li, M. (2011). From students’ and teachers’ perspectives: Metaphor analysis of beliefs about EFL teachers’ roles. System, 39(3), 403-415.
  • Wormeli, R. (2009). Metaphors & analogies: Power tools for teaching any subject. Portland: Stenhouse Publishers.
  • Yılmaz, B., Üner, A. K., & Ercan, A. (2015). Üniversite öğrencilerinin biyoteknoloji ve genetiği değiştirilmiş gıdalar ile ilgili tutumları. Akademik Gastroenteroloji Dergisi, 14(2), 64-71.
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Süleyman AKÇAY

Bibtex @araştırma makalesi { balikesirnef373414, journal = {Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi}, issn = {}, eissn = {1307-6086}, address = {Balıkesir Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {11}, pages = {365 - 382}, doi = {10.17522/balikesirnef.373414}, title = {Öğretmen Adaylarının Genetiği Değiştirilmiş Gıdalar İle İlgili Algıları}, key = {cite}, author = {AKÇAY, Süleyman} }
APA AKÇAY, S . (2017). Öğretmen Adaylarının Genetiği Değiştirilmiş Gıdalar İle İlgili Algıları. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 11 (2), 365-382. DOI: 10.17522/balikesirnef.373414
MLA AKÇAY, S . "Öğretmen Adaylarının Genetiği Değiştirilmiş Gıdalar İle İlgili Algıları". Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi 11 (2017): 365-382 <http://dergipark.gov.tr/balikesirnef/issue/32151/373414>
Chicago AKÇAY, S . "Öğretmen Adaylarının Genetiği Değiştirilmiş Gıdalar İle İlgili Algıları". Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi 11 (2017): 365-382
RIS TY - JOUR T1 - Öğretmen Adaylarının Genetiği Değiştirilmiş Gıdalar İle İlgili Algıları AU - Süleyman AKÇAY Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.17522/balikesirnef.373414 DO - 10.17522/balikesirnef.373414 T2 - Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 365 EP - 382 VL - 11 IS - 2 SN - -1307-6086 M3 - doi: 10.17522/balikesirnef.373414 UR - http://dx.doi.org/10.17522/balikesirnef.373414 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi Öğretmen Adaylarının Genetiği Değiştirilmiş Gıdalar İle İlgili Algıları %A Süleyman AKÇAY %T Öğretmen Adaylarının Genetiği Değiştirilmiş Gıdalar İle İlgili Algıları %D 2017 %J Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi %P -1307-6086 %V 11 %N 2 %R doi: 10.17522/balikesirnef.373414 %U 10.17522/balikesirnef.373414
ISNAD AKÇAY, Süleyman . "Öğretmen Adaylarının Genetiği Değiştirilmiş Gıdalar İle İlgili Algıları". Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi 11 / 2 (Aralık 2017): 365-382. http://dx.doi.org/10.17522/balikesirnef.373414