Yıl 2018, Cilt 8, Sayı 2, Sayfalar 73 - 86 2018-12-30

BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON DÜZEYLERİ VE ALGILANAN STRES ARASINDAKİ İLİŞKİ

Irmak Arslan [1]

69 154

Amaç: Bilinçli farkındalık, kişinin ön yargısız bir şekilde “şimdi ve burada”ya odaklanması ve kabullenmesi olarak tanımlanmaktadır. Üçüncü dalga bilişsel davranışçı terapi ekollerinden sayılan bilinçli farkındalık uygulamalarının bireylerin hayatında pek çok olumlu etkisi olduğu düşünülmektedir. Algılanan stres, kişinin öznel olarak hissettiği stres düzeyidir. Depresyon; kendisini fiziksel ve ruhsal çeşitli belirtilerle gösteren, negatif duygu-durumla seyreden bir ruhsal bozukluktur. Mevcut çalışmanın amacı bilinçli farkındalığın depresyon düzeyi ve algılanan stresle olan ilişkisini Türkiye örnekleminde araştırmaktır. Yöntem: Bu amaçla elektronik ortamda Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Ulaşılan 197 kişinin verileri değerlendirilmiştir. Bulgular: Sonuçlar beklenen yönde, anlamlı ve literatürle örtüşür şekilde bulunmuştur
Bilinçli farkındalık, depresyon, algılanan stres
  • Baltaş, Z., Atakuman, Y. ve Duman, Y. (1998). Standardization of the Perceived Stress Scale: Perceived Stress in Turkish Middle Managers. Stress and Anxiety Research Society, 19th International Conference: İstanbul.
  • Beck, A. T., Ward, C., Mendelson, M. (1961). Beck depression inventory (BDI). Archives of General Psychiatry, 4(6), 561-571.
  • Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84, 822-848.
  • Brown, K. W., Ryan, R. M., & Creswell, J. D. (2007). Mindfulness: Theoretical foundations and evidence for its salutary effects. Psychological inquiry, 18(4), 211-237.
  • Carlson, L. E., Speca, M., Patel, K. D., & Goodey, E. (2004). Mindfulness-based stress reduction in relation to quality of life, mood, symptoms of stress and levels of cortisol, dehydroepiandrosterone sulfate (DHEAS) and melatonin in breast and prostate cancer outpatients. Psychoneuroendocrinology, 29(4), 448-474.
  • Chiesa, A., & Serretti, A. (2009). Mindfulness-based stress reduction for stress management in healthy people: a review and meta-analysis. The journal of alternative and complementary medicine, 15(5), 593-600.
  • Cohen, S., Kamarck, T., & Melmerstein, R. (1983). A Global Measure of Perceived Stress. Journal of Health and Social Behavior, 24, 385-396.
  • De Vibe, M., Bjørndal, A., Tipton, E., Hammerstrøm, K. T., & Kowalski, K. (2012). Mindfulness based stress reduction (MBSR) for improving health, quality of life, and social functioning in adults. Campbell Systematic Reviews, 8(3).
  • Demir, V. (2015a). Görme Engellilerde Depresif Belirtilere Yönelik Bilinçli Farkındalık Temelli Bilişsel Terapi Programının Etkililiği. Nesne, 3(6), 77-93.
  • Demir, V. (2015b). Bilinçli farkındalık temelli kognitif terapi programının bireylerin depresif belirti düzeyleri üzerine etkisi. Psikoloji Çalışmalar Dergisi, 35(1), 15-26.
  • Deniz, M. E., Erus, S. M., & Büyükcebeci, A. (2017). Bilinçli farkındalık ile psikolojik iyi oluş ilişkisinde duygusal zekanın aracılık rolü. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 7(47), 17-31.
  • Erkuş, A. (1994). Psikolojik Terimler Sözlüğü. Doruk Yayınları, Ankara.
  • Eser, E. (2006). Sağlıkla ilgili yaşam kalitesinin kavramsal temeli ve ölçümü. Sağlıkta Birikim Dergisi; 1: 1-5.
  • Eskin, M., Harlak, H., Demirkıran, F., & Dereboy, Ç. (2013, October). Algılanan stres ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Güvenirlik ve geçerlik analizi. In New/Yeni Symposium Journal (Vol. 51, No. 3, pp. 132-140).
  • Grossman, P., Niemann, L., Schmidt, S., & Walach, H. (2004). Mindfulness-based stress reduction and health benefits: A meta-analysis. Journal of psychosomatic research, 57(1), 35-43.
  • Hisli, N. (1988). Beck Depresyon Envanteri’nin geçerliği üzerine bir çalışma. Psikoloji dergisi, 6(22), 118-122.
  • Kara, E., & Ceyhan, A. A. (2017). Üniversite öğrencilerinin depresyon düzeylerinin bilinçli farkındalık ile ilişkisi: Öz-kontrolün aracılık rolü. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 6(1), 9-14.
  • Kenny, M. A. ve Williams, J. M. G. (2007). Treatment-resistant depressed patients show a good response to mindfulness-based cognitive therapy. Behaviour research and therapy, 45(3), 617-625.
  • Keye, M. D., & Pidgeon, A. M. (2013). An investigation of the relationship between resilience, mindfulness, and academic self-efficacy. Open Journal of Sciences, 1(6), 1-4.
  • Köroğlu, E. (2009). Klinik uygulamada psikiyatri: tanı ve tedavi kılavuzları. HYB Basım Yayın.
  • Kuyken, W., Byford, S., Taylor, R. S., Watkins, E., Holden, E., White, K., ... & Teasdale, J. D. (2008). Mindfulness-based cognitive therapy to prevent relapse in recurrent depression. Journal of consulting and clinical psychology, 76(6), 966.
  • Ögel, K., Sarp, N., Tamar Gürol, D., & Ermağan, E. (2014). Bağımlı olan ve olmayan bireylerde farkındalık (mindfulness) ve farkındalığı etkileyen etkenlerin incelenmesi. Anatolian Journal of Psychiatry, 15, 282-288.
  • Özyeşil, Z., Arslan, C., Kesici, Ş., & Deniz, M. E. (2011). Bilinçli farkındalık ölçeği’ni Türkçeye uyarlama çalışması. Eğitim ve Bilim, 36(160).
  • Sarıçalı, M., & Satıcı, S. A. (2017). Bilinçli farkındalık ile psikolojik kırılganlık ilişkisinde utangaçlığın aracı rolü. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 655-670.
  • Shapiro, S. L., Astin, J. A., Bishop, S. R., & Cordova, M. (2005). Mindfulness-based stress reduction for health care professionals: results from a randomized trial. International Journal of Stress Management, 12(2), 164.
  • Shapiro, S. L., Brown, K. W., & Biegel, G. M. (2007). Teaching self-care to caregivers: Effects of mindfulness-based stress reduction on the mental health of therapists in training. Training and education in professional psychology, 1(2), 105.
  • Skosnik, P. D., Chatterton, R. T., & Swisher, T. (2000). Modulation of attentional inhibition by norepinephrine and cortisol after psychological stress. International Journal of Psychophysiology, 36, 59–68.
  • Talkovsky, A. M., & Lang, A. J. (2017). Meditation-based approaches in the treatment of PTSD. PTSD Research Quarterly, 28(2), 1050-1835.
  • Tırışkan, M., Onnar, N., Çetin, Y. A., & Cömert, I. T. (2015). Madde bağımlılığında nüksü önlemede bilinçli farkındalığın önemi: Bir derleme çalışması. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 2(2), 123-142.
  • Ülev, E. (2014). Üniversite öğrencilerinde bilinçli farkındalık düzeyi ile stresle başa çıkma tarzının depresyon, kaygı ve stres belirtileriyle ilişkisi.
  • Yıkılmaz, M., & Güdül, M. D. (2015). Üniversite öğrencilerinde yaşam doyumu, yaşamda anlam ve bilinçli farkındalık arasındaki ilişkiler. Ege Eğitim Dergisi, 16(2), 297-315.
  • Yüksel, B. (2014). Kaygı Belirtilerini Açıklamada Bağlanma, Pozitif ve Negaitf Duygu Düzenleme ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Arasındaki İlişkiyi Bütünleyici Model Arayışı.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-5427-4355
Yazar: Irmak Arslan (Sorumlu Yazar)
Kurum: İSTANBUL SABAHATTİN ZAİM ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL HİZMET (DR)
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { birtop477445, journal = {Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {2146-4634}, eissn = {2148-2071}, address = {Bilgi Yolu Eğitim Kültür ve Sosyal Araştırmalar Merkezi: BİLSAM}, year = {2018}, volume = {8}, pages = {73 - 86}, doi = {10.20493/birtop.477445}, title = {BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON DÜZEYLERİ VE ALGILANAN STRES ARASINDAKİ İLİŞKİ}, key = {cite}, author = {Arslan, Irmak} }
APA Arslan, I . (2018). BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON DÜZEYLERİ VE ALGILANAN STRES ARASINDAKİ İLİŞKİ. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 8 (2), 73-86. DOI: 10.20493/birtop.477445
MLA Arslan, I . "BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON DÜZEYLERİ VE ALGILANAN STRES ARASINDAKİ İLİŞKİ". Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 8 (2018): 73-86 <http://dergipark.gov.tr/birtop/issue/41900/477445>
Chicago Arslan, I . "BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON DÜZEYLERİ VE ALGILANAN STRES ARASINDAKİ İLİŞKİ". Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 8 (2018): 73-86
RIS TY - JOUR T1 - BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON DÜZEYLERİ VE ALGILANAN STRES ARASINDAKİ İLİŞKİ AU - Irmak Arslan Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.20493/birtop.477445 DO - 10.20493/birtop.477445 T2 - Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 73 EP - 86 VL - 8 IS - 2 SN - 2146-4634-2148-2071 M3 - doi: 10.20493/birtop.477445 UR - http://dx.doi.org/10.20493/birtop.477445 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON DÜZEYLERİ VE ALGILANAN STRES ARASINDAKİ İLİŞKİ %A Irmak Arslan %T BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON DÜZEYLERİ VE ALGILANAN STRES ARASINDAKİ İLİŞKİ %D 2018 %J Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi %P 2146-4634-2148-2071 %V 8 %N 2 %R doi: 10.20493/birtop.477445 %U 10.20493/birtop.477445
ISNAD Arslan, Irmak . "BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON DÜZEYLERİ VE ALGILANAN STRES ARASINDAKİ İLİŞKİ". Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 8 / 2 (Aralık 2018): 73-86. http://dx.doi.org/10.20493/birtop.477445