Kur’ân’da “Alîm” İsmi ve Geçtiği Âyetlerle İlgisi

Mehmet ALTIN [1]

51 166

Kur’ân-ı Kerim, farklı üslûp ve kalıplarda değişik isim-sıfatlarla Allah’ı insanlara tanıtmış, bu isim-sıfatları “elesmâu’l-husnâ[1] diye isimlendirmiştir. Bu isimler, zâtı ilâhîyi niteleyen ve tanıtan vasıflar olması sebebiyle Kur’ân’da yaygın bir şekilde; birçok âyette veya âyetin sonunda zikredilmektedir. Allah’ın bu isimlerinin Kur’ân’da rastgele serpiştirilmediği, tek ya da ikili olarak gelen bu isimlerin, geçtikleri âyetlerin ve o âyetlerin içerisinde yer aldığı pasajların muhtevasıyla sıkı bir münâsebet içinde oldukları görülmektedir. Özellikle âyetlerin sonunda zikredilen esmâ-i hüsnâ, hem âyetin anlaşılmasında önemli bir yer tutar, hem de önceki ve sonraki âyet içerikleriyle çoğu zaman sıkı bir anlam ilişkisi içinde bulunur.

Kur’ân’da yoğun olarak kullanılan esmâ-i hüsnâdan biri de ‘Alîm’ ismidir. 153 defa Allah’a nisbet edilen bu isim; çoğunlukla esmâi hüsnâdan bazı isimlerle birlikte terkip oluşturmak suretiyle Allah’a nisbet edilmektedir. Kur’ân’ın muhtelif yerlerinde elli beş yerdeyalın hâlde (tek başına) Allah’a izafe edilirken, otuz altı yerde Hakîm, otuz iki yerde Semî, yedi yerde Vâsi, altı yerde Azîz, dörder yerde Habîr, Kadîr, üç yerde Halîm, ikişer yerde Hallâk, Şâkir ve bir yerde de Fettâh isimleriyle birlikte Allah’ı nitelemektedir. “Alîm” isminin birlikte kullanıldığı diğer isimler (esmâ-i hüsnâ) ile geçtiği âyetlerin içerikleriyle olan bağlantısı incelendiğinde tenâsüp/uyum içinde olduğu görülür.



[1]el-Esmâu’l-hüsnâ terkibi, “ism”in çoğulu olan “esmâ” ile, “güzel”, “en güzel” anlamındaki “hüsnâ” kelimelerinden oluşmuş olup, Allah’a ait tüm isimleri ifâde etmek üzere “en güzel isimler” demektir. (Geniş bilgi için bkz.: Ebu’l-Kâsım Abdurrahman b. İshâk ez-Zeccâcî, İştikâku Esmâillah, (Thk.: Abdulhüseyin Mübarek), Beyrut, 1986, 255-268.) Bir sıfat tamlaması olan bu terkip, Türkçede daha çok Farsça karşılığı olan “esmâ-i hüsnâ” şekliyle kullanılmaktadır. Biz de söyleyiş kolaylığı ve yaygınlığı açısından çalışmamız boyunca bu terkibin “esmâ-i hüsnâ” şeklindeki kullanımını tercih edeceğiz.

el‐Esmâu’l‐Hüsnâ, Alîm, Halîm, Azîz, Kadîr, Habîr, Şâkir, Hallâk, Vâsi, Semî
  • Kur’ân-ı Kerîm ve Açıklamalı Meâli (Terc.: Komisyon), Ankara, 1999. RÂZÎ, Fahruddin Muhammed b. Ömer,Mefâtîhu’l-Gayb, I-XXXII, 1. baskı, Beyrut, 1981. ZEMAHŞERÎ, Ebu’l-Kâsım Mahmûd b. Ömer, el-Keşşâf an Hakâiki Ğavâmizi’t-Tenzîl ve Uyûni’l-Ekâvil fi Vucûhi’t-Te’vîl, (Thk.: eş-Şeyh Âdil Ahmed Abdulmevcûd ve bşk.), Riyâd, 1998.
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Yazar: Mehmet ALTIN
E-posta: mehmet_altin13@hotmail.com
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { bitlissos340091, journal = {Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {2147-5962}, address = {Bitlis Eren Üniversitesi}, year = {}, volume = {6}, pages = {374 - 405}, doi = {}, title = {Kur’ân’da “Alîm” İsmi ve Geçtiği Âyetlerle İlgisi}, key = {cite}, author = {ALTIN, Mehmet} }
APA ALTIN, M . (). Kur’ân’da “Alîm” İsmi ve Geçtiği Âyetlerle İlgisi. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6 (2), 374-405. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/bitlissos/issue/32431/340091
MLA ALTIN, M . "Kur’ân’da “Alîm” İsmi ve Geçtiği Âyetlerle İlgisi". Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 (): 374-405 <http://dergipark.gov.tr/bitlissos/issue/32431/340091>
Chicago ALTIN, M . "Kur’ân’da “Alîm” İsmi ve Geçtiği Âyetlerle İlgisi". Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 (): 374-405
RIS TY - JOUR T1 - Kur’ân’da “Alîm” İsmi ve Geçtiği Âyetlerle İlgisi AU - Mehmet ALTIN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 374 EP - 405 VL - 6 IS - 2 SN - 2147-5962-2147-5598 M3 - UR - Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Kur’ân’da “Alîm” İsmi ve Geçtiği Âyetlerle İlgisi %A Mehmet ALTIN %T Kur’ân’da “Alîm” İsmi ve Geçtiği Âyetlerle İlgisi %D 2018 %J Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 2147-5962-2147-5598 %V 6 %N 2 %R %U