XIX. Yüzyılda ABCFM’nin Osmanlı Topraklarındaki Eğitim Uygulamaları

Neşe COŞKUN [1]

78 148

1810 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulan bir Protestan misyoner örgütü olan ABCFM (The American Board Of Commissioners For Foreign Missions- Amerikan Yabancı Misyonlar Masası) çok kısa zaman içinde kurumsallaşma sağlayarak pek çok farklı ülkede ve Osmanlı coğrafyasında da faaliyet göstermeye başlamıştır. Özellikle eğitim alanında çalışmalar yapan bu kuruma mensup misyonerler istasyon adı verilen yerleşkelerde ve yakın yerleşim alanlarında kurum politikaları dahilinde yaygın ve yoğun bir eğitim ve öğretim çalışması sürdürmüştür. Osmanlı ülkesinde hedef kitle özellikle Hıristiyan ailelere mensup çocuklardır.  Anaokulu seviyesinden kolej seviyesinde çok farklı yaş aralıklarındaki çocuklara kimi zaman yatılı olarak hem dini hem de pozitif bilimler eğitimi verilmiştir. Sürekliliğin sağlanılabilmesi için kurumun öz kaynaklarından okullara ve eğitim hizmeti veren misyonerlere finansal destek verilmiş, finansal kaynak yaratmak için kurum politikalarıyla belirlenen yollar kullanılmıştır. Açılan öğretmen kolejleri ve okullarda uygulanan Rus Modeli  ile sistemin kendi öğretmenlerini ve finansal kaynaklarını üreterek kendi kendini devam etmesi amaçlanılmıştır.

Bu araştırmada sadece Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu’nda ABCFM üst başlığı ile araştırmacıların hizmetine sunulan mikrofilm tasnifi kullanılmış, kurumsal ve şahsi yazışmalar incelenerek ve misyonerlerin kendi beyanları esas alınarak ABCFM’nin eğitim politikalarının ana çerçevesi tanımlanılmaya çalışılmıştır. 

ABCFM, Osmanlı Devleti, misyoner
  • ABCFM: 606/66. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 606/269. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 606/389. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 606/390. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:607/141. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 617/378. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 618/334. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:618/352. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:618/355. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:618/374. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 618/375. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 618/376. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:618/383. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 618/386. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 618/418. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 618/419. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 618/421. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:627/589. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 628/617. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 628/580. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 628/599. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:628/603. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 628/625. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:628/626. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:628/627. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 629/18. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:629/30. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:629/115. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 629/187. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:629/197. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 629/283. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:629/312. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 629/599. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 632/530. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 633/493. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:633/495. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:633/546. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/525. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/526. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/527. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/528. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/529. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/530. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/531. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/532. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/533. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/534. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/535. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/536. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/537. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/538. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/539. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:712/540. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:712/541. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/542. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:712/562. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:712/563. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:712/564. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:712/565. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:712/566. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/568. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/569. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/570. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/571. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/572. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/580. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 712/581. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 715/257. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:715/259. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:717/155. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:717/156. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 717/316. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM:717/317. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 717/318. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara. ABCFM: 717/486. ABC:16 The Near East 1817- 1919. Bilkent Üniversitesi Mikrofilm Kolleksiyonu, Ankara.
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Yazar: Neşe COŞKUN
Kurum: VAN YYÜ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { bitlissos349481, journal = {Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {2147-5962}, eissn = {2147-5598}, address = {Bitlis Eren Üniversitesi}, year = {}, volume = {6}, pages = {83 - 96}, doi = {}, title = {XIX. Yüzyılda ABCFM’nin Osmanlı Topraklarındaki Eğitim Uygulamaları}, key = {cite}, author = {COŞKUN, Neşe} }
APA COŞKUN, N . (). XIX. Yüzyılda ABCFM’nin Osmanlı Topraklarındaki Eğitim Uygulamaları. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6 (2), 83-96. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/bitlissos/issue/32431/349481
MLA COŞKUN, N . "XIX. Yüzyılda ABCFM’nin Osmanlı Topraklarındaki Eğitim Uygulamaları". Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 (): 83-96 <http://dergipark.gov.tr/bitlissos/issue/32431/349481>
Chicago COŞKUN, N . "XIX. Yüzyılda ABCFM’nin Osmanlı Topraklarındaki Eğitim Uygulamaları". Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 (): 83-96
RIS TY - JOUR T1 - XIX. Yüzyılda ABCFM’nin Osmanlı Topraklarındaki Eğitim Uygulamaları AU - Neşe COŞKUN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 83 EP - 96 VL - 6 IS - 2 SN - 2147-5962-2147-5598 M3 - UR - Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi XIX. Yüzyılda ABCFM’nin Osmanlı Topraklarındaki Eğitim Uygulamaları %A Neşe COŞKUN %T XIX. Yüzyılda ABCFM’nin Osmanlı Topraklarındaki Eğitim Uygulamaları %D 2018 %J Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 2147-5962-2147-5598 %V 6 %N 2 %R %U
ISNAD COŞKUN, Neşe . "XIX. Yüzyılda ABCFM’nin Osmanlı Topraklarındaki Eğitim Uygulamaları". Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 / 2 83-96.