Yıl 2018, Cilt 7, Sayı 14, Sayfalar 80 - 98 2018-07-30

TİTO SONRASI DÖNEMDEKİ EKONOMİK SORUNLARIN YUGOSLAVYA’NIN PARÇALANMASINA ETKİLERİ

Mehmet Turan Çağlar [1]

25 20

Yugoslavya kuruluşundan itibaren kendine has yapısıyla, Soğuk Savaş döneminde her iki kutba da mesafeli duruşuyla ve Bağlantısızlar hareketinin öncü aktörü olmasıyla uluslararası ilişkilerin en ilgi çekici devletlerinden biri olmuştur. Fakat Soğuk Savaş sonrası hızla parçalanma sürecine giren Yugoslavya, 20. yüzyılın en büyük insani trajedilerinden birine ev sahipliği yapmıştır. Yugoslavya’nın dağılmasıyla ilgili farklı görüşler ortaya çıkmıştır. Kabaca, Yugoslavya’nın dağılmasıyla ilgili görüşler; ekonomik sebepler, tarihsel etnik nefret, milliyetçilik, kültürel sebepler, uluslararası politik sebepler, önemli siyasi figürlerin ortaya çıkışı ve kayboluşu ve imparatorluğun düşüşü yaklaşımı olarak sınıflandırılmaktadır. Bu görüşler içerisinde milliyetçiliğe yapılan vurgu ön plana çıksa da Yugoslavya’daki etno-milliyetçi akımların neden daha önce parçalanmaya sebep olmadığı ve etno-milliyetçiliğin yükselmesini etkileyen faktörlerin neler olabileceği önemli sorular olarak ön plana çıkmaktadır. Ayrıca kuruluş aşamasında Güney Slavların bir araya gelmesi gibi yine milliyetçi bir idealle inşa edilen Yugoslavya’nın farklı milliyetçi akımlar tarafından nasıl parçalandığı Yugoslavya’da yaşanan dönüşüm açısından önemli bir sorudur. Bu yüzden Yugoslavya’daki milliyetçi akımların yükselmesine sebep olan gelişmeleri tetikleyen olgu önemli bir konuma gelmektedir. Bu bağlamda da milliyetçilikle ekonomi arasındaki ilişkiye odaklanan Michael Hechter’in dahili sömürgecilik kavramı ön plana çıkmaktadır. Milliyet ve milliyetçilik gibi kavramları modern kavramlar olarak gören Hechter için milliyetçilik ile ekonomi arasında doğrudan bir ilişki bulunmaktadır. Hechter’a göre çoğu modern devlet en az iki veya daha fazla farklı kültürel gruptan oluşur. Modern devlette refah farklı bölgeler ve farklı kültürel gruplar arasında eşit dağılırsa ortak bir ulus kimliğinin inşası kolaylaşmaktadır. Fakat eğer refah, bölgeler arasında eşit dağıtılmamış ise etnik gruplar, siyasal süreçlerde daha baskın olur. Bu süreç etno-milliyetçi eğilimleri kuvvetlendirir ve etnik kimlikler, tek bir devlet çatısı altında dahi olsalar önemini korumaya devam eder. Hetcher’ın milliyetçilik yaklaşımı, hem Yugoslavya’nın kuruluşu sonrası neden ortak bir Yugoslav kimliğinin inşa edilemediğini hem de 1980’ler sonrası meydana gelen ekonomik sorunların Yugoslavya içindeki etno-milliyetçi kimlikleri nasıl kuvvetlendirdiğini göstermesi açısından önemlidir. Tarihsel olarak Yugoslavya içindeki farklı cumhuriyetler arasındaki ekonomik farklılıklar, ortak bir Yugoslav kimliğinin kuruluşunu engellemiş ve bu farklılıklar, etnik kimliklerin önemlerini korumasıyla sonuçlanmıştır. Bunun yanı sıra 1970’lerde görünür olmaya başlayan ekonomik problemler 1980 sonrası daha da ön plana çıkmıştır. Ayrıca Tito gibi Yugoslavya adına birleştirici bir figürün de ölmesi ülke içerisindeki sorunları daha da körüklemiştir. Fakat 1980’lerde iyice artan ekonomik sorunlar, farklı kimliklerin kendi milliyetçiliklerini takip etmeleriyle sonuçlanmış ve artan etno-milliyetçi akımlar, Yugoslavya’nın dağılmasının en önemli sebebi olmuştur. Bir başka ifadeyle, Hechter’in yaklaşımına uygun olarak 1980 sonrası iyice belirginleşen dış borç, işsizlik, enflasyon gibi ekonomik sorunlar derinleştikçe cumhuriyetler arasındaki ekonomik farklılıklar daha da derinleşmiş, bunun sonucunda etnik milliyetçilikler yeniden inşa edilmiş ve dışlayıcı etnik kimlikler, Yugoslavya’nın dağılmasına sebep olmuştur.

Yugoslavya, Dahili Sömürgecilik, Milliyetçilik, Yugoslavya Ekonomisi, Tito sonrası Dönem
  • Brown, M. B., The Role of Economic Factors in Social Crisis: The Case of Yugoslavia, New Political Economy, Cilt: 2, Sayı: 2, 1997. Burg, S. L., Elite Conflict in Post-Tito Yugoslavia, Soviet Studies, Cilt: 38, Sayı: 2, 1986. Chaloult, N. B., Chaloult, Y. The Internal Colonialism Concept: Methodological Considerations, Social and Economic Studies, Cilt: 28, Sayı: 4, 1979. Cohen, L. J., Broken Bonds: The Disintegration of Yugoslavia, Westview Press, 1993. Dallago, B., Uvalic, M., The Distributive Consequences of Nationalism: The Case of Former Yugoslavia, Europe-Asia Studies, Cilt: 50, Sayı: 1, 1998 Hechter, M., Internal Colonialism: The Celtic Fringe in British National Development: 1536-1966, University of California Press, 1975. Hodson, R., Sekulic D., Massey G., National Tolerance in the Former Yugoslavia, The American Journal of Sociology, Cilt: 99, Sayı: 6, 1994. Jovic, D., The Disintegration of Yugoslavia: A Critical Review of Explanatory Approaches, European Journal of Social Theory, Cilt: 4, Sayı: 1, 2001. Lahiri, A. K., Money and Inflation in Yugoslavia, IMF Staff Paper, Cilt: 38, Sayı: 4, 1991. Lendvai, P., Parcell, L., Yugoslavia without Yugoslavs: The Roots of the Crisis, International Affiairs, Cilt: 67, Sayı: 2, 1991. Özkırımlı, U., Theories of Nationalism, Palgrave, 2000. Pavkovic, A., The Fragmentation of Yugoslavia: Nationalism in a Multinational State, St. Martin’s Press, 1997. Payne, J. E., Yugoslav Price Inflation: An Empirical Investigation, The Journal of Developing Areas, Cilt: 25, Sayı: 3, 1991. Prasnikar, J., Pregl Z., Economic Development in Yugoslavia in 1990 and Prospect for the Future, The American Economic Review, Cilt: 81, Sayı: 2, 1991. Ramet, S. P., Balkan Babel: The Disintegration of Yugoslavia from the Death of Tito to the Fall of Milosevic, 4. bs., Westview Press, 2002. Shoup, P., Communism and Yugoslav National Question, Columbia University Press, 1968. Wachtel, A., Bennett, C., The Dissolution of Yugoslavia, (eds.) Ingrao, C., Emmert, A. E., Confronting the Yugoslav Controversies: A Scholars’ Initiative, 2. bs., Purdue University Press, 2009. Yenigün C., Hacıoğlu Ü., Bosna Hersek: Etnik Savaş, Eksik Antlaşma, (eds.) İnat, K., Duran, B., Ataman, M., Dünya Çatışma Bölgeleri, Nobel Yayın Dağıtım, 2004. Zizmond, E., The Collapse of the Yugoslav Economy, Soviet Studies, Cilt: 4, Sayı: 1, 1992.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI
Yazarlar

Yazar: Mehmet Turan Çağlar (Sorumlu Yazar)

Bibtex @araştırma makalesi { bsbd449269, journal = {Balkan Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {2146-8494}, address = {Namık Kemal Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {7}, pages = {80 - 98}, doi = {}, title = {TİTO SONRASI DÖNEMDEKİ EKONOMİK SORUNLARIN YUGOSLAVYA’NIN PARÇALANMASINA ETKİLERİ}, key = {cite}, author = {Çağlar, Mehmet Turan} }
APA Çağlar, M . (2018). TİTO SONRASI DÖNEMDEKİ EKONOMİK SORUNLARIN YUGOSLAVYA’NIN PARÇALANMASINA ETKİLERİ. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (14), 80-98. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/bsbd/issue/38666/449269
MLA Çağlar, M . "TİTO SONRASI DÖNEMDEKİ EKONOMİK SORUNLARIN YUGOSLAVYA’NIN PARÇALANMASINA ETKİLERİ". Balkan Sosyal Bilimler Dergisi 7 (2018): 80-98 <http://dergipark.gov.tr/bsbd/issue/38666/449269>
Chicago Çağlar, M . "TİTO SONRASI DÖNEMDEKİ EKONOMİK SORUNLARIN YUGOSLAVYA’NIN PARÇALANMASINA ETKİLERİ". Balkan Sosyal Bilimler Dergisi 7 (2018): 80-98
RIS TY - JOUR T1 - TİTO SONRASI DÖNEMDEKİ EKONOMİK SORUNLARIN YUGOSLAVYA’NIN PARÇALANMASINA ETKİLERİ AU - Mehmet Turan Çağlar Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Balkan Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 80 EP - 98 VL - 7 IS - 14 SN - 2146-8494- M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Balkan Sosyal Bilimler Dergisi TİTO SONRASI DÖNEMDEKİ EKONOMİK SORUNLARIN YUGOSLAVYA’NIN PARÇALANMASINA ETKİLERİ %A Mehmet Turan Çağlar %T TİTO SONRASI DÖNEMDEKİ EKONOMİK SORUNLARIN YUGOSLAVYA’NIN PARÇALANMASINA ETKİLERİ %D 2018 %J Balkan Sosyal Bilimler Dergisi %P 2146-8494- %V 7 %N 14 %R %U
ISNAD Çağlar, Mehmet Turan . "TİTO SONRASI DÖNEMDEKİ EKONOMİK SORUNLARIN YUGOSLAVYA’NIN PARÇALANMASINA ETKİLERİ". Balkan Sosyal Bilimler Dergisi 7 / 14 (Temmuz 2018): 80-98.