Yıl 2018, Cilt 3, Sayı 1, Sayfalar 141 - 161 2018-06-01

Psikolojik Yıldırma ve Örgütsel Bağlılık İlişkisinde Önyargının Aracılık Rolü
The Mediating Role of Prejudice in Mobbing and Organizational Commitment

Ali BALTACI [1]

58 95

Bu çalışma örgütsel bağlılık ve psikolojik yıldırma ilişkisinde önyargının aracılık etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Psikolojik yıldırma, örgütteki bir çalışanın diğer çalışanlara uyguladığı olumsuz eylem ve davranışlardır. Örgütsel bağlılık çalışanın örgütü benimsemesini ve örgüt için istekli bir şekilde çaba göstermesini ifade etmektedir. Önyargı ise bir kişi veya gruba karşı bilgi eksikliği sebebiyle genellikle olumsuz öngörü sahibi olma durumudur. Alanyazında psikolojik yıldırma ve örgütsel bağlılığa ilişkin çalışmalar olsa da bu kavramları önyargı ile ilişkilendiren bir çalışma bulunmamaktadır. Araştırma örneklemi Ankara ilinde görev yapan 391 öğretmenden oluşmaktadır. Örgütsel bağlılık, psikolojik yıldırma ve önyargı davranışlarını ölçmek için araştırmacı tarafından alanyazın temel alınarak geliştirilen ölçekler kullanılmıştır. Bu araştırma ilişkisel tarama modeli ile desenlenmiştir. Veriler korelasyon ve hiyerarşik regresyon testleriyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre mesleki kıdem, yaş ve okul büyüklüğü örgütsel bağlılık, psikolojik yıldırma ve önyargı davranışını etkilemektedir. Psikolojik yıldırma ve örgütsel bağlılık arasında anlamlı ve negatif bir ilişki bulunmuştur. Önyargı ve örgütsel bağlılık arasında da anlamlı ve negatif bir ilişki belirlenmiştir. Bununla birlikte, önyargı ve psikolojik yıldırma arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki söz konusudur. Hiyerarşik regresyon analizi sonucunda ise önyargının, örgütsel bağlılık ile psikolojik yıldırma davranışı arasında tamamen aracılık ettiği saptanmıştır. Bu araştırma, alanyazında kavramlar arasındaki ilişkileri belirleyen ilk araştırma olma özelliği taşımaktadır.

This study aims to determine the effect of prejudice on the relationship between organizational commitment and mobbing. Mobbing is the negative actions and behaviors that an employee in an organization applies to other employees. Organizational commitment implies that the employee is adopting an organization and that he/she is trying for the organization willingly. Prejudice is oftentimes a negative prognostication because of lack of information against a person or a group. Although there are studies on mobbing and organizational commitment in the literature, there is no study linking these concepts with prejudice. The research sample consists of 391 teachers working in Ankara. In order to measure organizational commitment, mobbing and prejudice behaviors, scales developed by the researcher based on the literature were used. This research was designed with correlational survey model. Data were analyzed by correlation and hierarchical regression tests. According to the results of the research, professional tenure, age and school size influence organizational commitment, mobbing, and prejudice. A significant and negative relationship was found between mobbing and organizational commitment. Likewise, a significant and negative relationship was found between prejudice and organizational commitment. However, there is a meaningful and positive relationship between prejudice and mobbing. As a result of the hierarchical regression analysis, prejudice was found to be completely mediated between organizational commitment and mobbing. This research is the first research to determine the relationship between concepts in literature.

  • Allport, G. W., & Ross, J. M. (1967). Personal religious orientation and prejudice. Journal of personality and social psychology, 5(4), 432.
  • Allen, N. J., & Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance and normative commitment to the organization. Journal of occupational and organizational psychology, 63(1), 1-18.
  • Allen, N. J., Meyer, J. P. & Smith, C. A. (1993). Commitment to organizations and occupations: Extension and test of a three-component conceptualization. Journal of applied psychology, 78(4), 538.
  • Asamen, J. K., & Berry, G. L. (1987). Self-concept, alienation, and perceived prejudice: Implications for counseling Asian Americans. Journal of Multicultural Counseling and Development.
  • Ashforth, B. E., Harrison, S. H., & Corley, K. G. (2008). Identification in organizations: An examination of four fundamental questions. Journal of management, 34(3), 325-374.
  • Atalay, İ. (2010). Mobbingin Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkisi. Kamu Sektöründe Bir Örnek””, Yüksek Lisans Tezi, Atılım Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Avolio, B. J., Zhu, W., Koh, W., & Bhatia, P. (2004). Transformational leadership and organizational commitment: Mediating role of psychological empowerment and moderating role of structural distance. Journal of organizational behavior, 25(8), 951-968.
  • Baltaci, A. (2017a). A Comparison of Syrian Migrant Students in Turkey and Germany: Entrepreneurial Tendencies and Career Expectations. European Journal of Educational Research, 6(1), 15-27. doi:10.12973/eu-jer.6.1.15.
  • Baltacı, A. (2017b). Relations between Prejudice, Cultural Intelligence and Level of Entrepreneurship: A Study of School Principals. International Electronic Journal of Elementary Education, 9(3), 645-666.
  • Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of personality and social psychology, 51(6), 1173.
  • Biswas, S., & Bhatnagar, J. (2013). Mediator analysis of employee engagement: role of perceived organizational support, PO fit, organizational commitment and job satisfaction. Vikalpa, 38(1), 27-40.
  • Blumer, H. (1958). Race prejudice as a sense of group position. Pacific Sociological Review, 1(1), 3-7.
  • Branch, S., Ramsay, S., & Barker, M. (2013). Workplace bullying, mobbing and general harassment: A review. International Journal of Management Reviews, 15(3), 280-299.
  • Buchanan, B. (1974). Building organizational commitment: The socialization of managers in work organizations. Administrative science quarterly, 533-546.
  • Castro, M. C. (2010). Forms of ethnic prejudice: Assessing the dimensionality of a Spanishlanguage version of the Blatant and Subtle Prejudice Scale. Psicothema, 22(1), 118-124.
  • Celep, C. Saridede. U., ve Beytekin, F. (2005). Eğitim Örgütlerinde Örgütsel Bağlılık, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ve Tükenmişlik Arasındaki İlişki, XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi Pamukkale Üniversitesi, Egitim Fakültesi, 13-19, Denizli.
  • Cemaloğlu, N. (2007). Örgütlerin kaçınılmaz sorunu: Yıldırma. Bilig, 42, 111-126.
  • Chun, J. S., Shin, Y., Choi, J. N., & Kim, M. S. (2013). How does corporate ethics contribute to firm financial performance? The mediating role of collective organizational commitment and organizational citizenship behavior. Journal of Management, 39(4), 853-877.
  • Cook, J., & Wall, T. (1980). New work attitude measures of trust, organizational commitment and personal need non‐fulfilment. Journal of occupational psychology, 53(1), 39-52.
  • Cortina, J. M. (1993). What is coefficient alpha? An examination of theory and applications. Journal of applied psychology, 78(1), 98.
  • Crawshaw, L. (2009). Workplace bullying? Mobbing? Harassment? Distraction by a thousand definitions. Consulting Psychology Journal: Practice and Research, 61(3), 263.
  • Curio, E., Ernst, U., & Vieth, W. (1978). Cultural transmission of enemy recognition: one function of mobbing. Science, 202(4370), 899-901.
  • Devine, P. G. (1989). Stereotypes and prejudice: Their automatic and controlled components. Journal of personality and social psychology, 56(1), 5.
  • Dhar, R. L. (2015). Service quality and the training of employees: The mediating role of organizational commitment. Tourism Management, 46, 419-430.
  • DiPaola, M., & Tschannen-Moran, M. (2014). Organizational citizenship behavior in schools and its relationship to school climate. Journal of School Leadership, 11(5), 424-447.
  • Dovidio, J. F., & Gaertner, S. L. (1986). Prejudice, discrimination, and racism: Historical trends and contemporary approaches. Academic Press.
  • Dovidio, J. F., Glick, P. E., & Rudman, L. A. (2005). On the nature of prejudice: Fifty years after Allport. Blackwell Publishing.
  • Doyle, A. B., & Aboud, F. E. (1995). A longitudinal study of White children's racial prejudice as a social-cognitive development. Merrill-Palmer Quarterly (1982-), 209-228.
  • Duckitt, J. H. (1992). The social psychology of prejudice. Praeger Publishers/Greenwood Publishing Group.
  • Duffy, M., & Sperry, L. (2007). Workplace mobbing: Individual and family health consequences. The Family Journal, 15(4), 398-404.
  • Duncan, C. (2008). The dangers and limitations of equality agendas as means for tackling old-age prejudice. Ageing and society, 28(08), 1133-1158.
  • Eagly, A. H., & Karau, S. J. (2002). Role congruity theory of prejudice toward female leaders. Psychological review, 109(3), 573.
  • Einarsen, S. (1999). The nature and causes of bullying at work. International journal of manpower, 20(1/2), 16-27.
  • Einarsen, S., & Raknes, B. I. (1997). Harassment in the workplace and the victimization of men. Violence and victims, 12(3), 247-263.
  • Erdemir, S., & Murat, M. (2014). İlköğretim Öğretmenlerinin Duygusal Zeka Düzeyleri ile Yaşadıkları Psikolojik Yıldırma Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(25).
  • Fiske, S. T. (2000). Stereotyping, prejudice, and discrimination at the seam between the centuries: Evolution, culture, mind, and brain. European Journal of Social Psychology, 30(3), 299-322.
  • Green, A. E., Dishop, C. R., & Aarons, G. A. (2016). Organizational Stress as Moderator of Relationship Between Mental Health Provider Adaptability and Organizational Commitment. Psychiatric Services, 67(10), 1103-1108.
  • Greenberg, J. (2005). Managing behavior in organizations. Prentice Hall.
  • Hofman, P. S., & Newman, A. (2014). The impact of perceived corporate social responsibility on organizational commitment and the moderating role of collectivism and masculinity: evidence from China. The International Journal of Human Resource Management, 25(5), 631-652.
  • Hubert, A. B., & Van Veldhoven, M. (2001). Risk sectors for undesirable behaviour and mobbing. European journal of work and organizational psychology, 10(4), 415-424.
  • Karcıoğlu, F., & Çelik, Ü. H. (2012). Mobbing (yıldırma) ve örgütsel bağlılığa etkisi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26(1).
  • Kartal, S. (2005). İlköğretim okulu yönetici ve öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşmesi, Ege Eğitim Dergisi, 6, 99 – 112
  • Keim, J., & McDermott, J. C. (2010). Mobbing: Workplace violence in the academy. In The Educational Forum (Vol. 74, No. 2, pp. 167-173). Taylor & Francis Group.
  • Kinder, D. R., & Sears, D. O. (1981). Prejudice and politics: Symbolic racism versus racial threats to the good life. Journal of personality and social psychology, 40(3), 414.
  • Kul, M. (2010), “Okul Yöneticilerinin Liderlik Stilleri İle Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Yıldırma (Mobbing) Yaşama Düzeyleri, Örgütsel Bağlılıkları ve İş Doyumu Arasındaki İlişki”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara
  • Küçükçayır, G. A., & Altun, S. A. (2016). Eğitim Örgütlerinde Etnik-Kültürel Yıldırma ve Yaşantıları Üzerine Bir Durum Çalışması. Kuram ve Uygulamada Egitim Yönetimi Dergisi, 22(2), 137-164.
  • Lewis, D. (1999). Workplace bullying–interim findings of a study in further and higher education in Wales. International Journal of Manpower, 20(1/2), 106-119.
  • Leymann, H. (1990). Mobbing and psychological terror at workplaces. Violence and victims, 5(2), 119-126.
  • Leymann, H. (1996). The content and development of mobbing at work. European journal of work and organizational psychology, 5(2), 165-184.
  • Leymann, H., & Gustafsson, A. (1996). Mobbing at work and the development of post-traumatic stress disorders. European Journal of work and organizational psychology, 5(2), 251-275.
  • Lutgen-Sandvik, P. (2008). Intensive remedial identity work: Responses to workplace bullying trauma and stigmatization. Organization, 15(1), 97-119.
  • Martin, B., & Peña, F. (2012). Mobbing and suppression: Footprints of their relationships. Social Medicine, 6(4), 217-226.
  • Masson, C. N., & Verkuyten, M. (1993). Prejudice, ethnic identity, contact and ethnic group preferences among Dutch young adolescents. Journal of Applied Social Psychology, 23(2), 156-168.
  • Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human resource management review, 1(1), 61-89.
  • Meyer, J. P. (2015). Organizational commitment. Wiley Encyclopedia of Management.
  • Meyer, I. H. (2003). Prejudice, social stress, and mental health in lesbian, gay, and bisexual populations: conceptual issues and research evidence. Psychological bulletin, 129(5), 674.
  • Minton, S. J. (2014). Prejudice and effective anti-bullying intervention: Evidence from the bullying of “minorities”. Nordic Psychology, 66(2), 108-120.
  • Mueller, C. W., Finley, A., Iverson, R. D., & Price, J. L. (1999). The effects of group racial composition on job satisfaction, organizational commitment, and career commitment the case of teachers. Work and Occupations, 26(2), 187-219.
  • Nelson, T. D. (2004). Ageism: Stereotyping and prejudice against older persons. MIT press.
  • Niedl, K. (1996). Mobbing and well-being: Economic and personnel development implications. European journal of work and organizational psychology, 5(2), 239-249.
  • O'Reilly, C. A., & Chatman, J. (1986). Organizational commitment and psychological attachment: The effects of compliance, identification, and internalization on prosocial behavior. Journal of applied psychology, 71(3), 492.
  • Özgan, H , Kara, M , Arslan, M . (2013). Öğretmenlerin okul yöneticilerine uyguladıkları psikolojik yıldırma uygulamaları ve etkileri. E-AJELI Anatolian Journal of Educational Leadership and Instruction, 1(1), 2-14. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/ajeli/issue/1520/18701
  • Özler, D. E., Atalay, C. G., & Şahin, M. D. (2008). Mobbing’in örgütsel bağlılık üzerine etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22, 37-60.
  • Pelit, E., & Kılıç, İ. (2012). Mobbing ile örgütsel bağlılık ilişkisi: şehir ve sayfiye otellerinde bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 4(2), 122-140.
  • Pettigrew, T. F., & Meertens, R. W. (1995). Subtle and blatant prejudice in Western Europe. European journal of social psychology, 25(1), 57-75.
  • Ping, R. A. (2015). Taking Another Look at Organizational Commitment. In New Meanings for Marketing in a New Millennium (pp. 202-202). Springer International Publishing.
  • Porter, L. W., Steers, R. M., Mowday, R. T., & Boulian, P. V. (1974). Organizational commitment, job satisfaction, and turnover among psychiatric technicians. Journal of applied psychology, 59(5), 603.
  • Porter, L. W., Mowday, R. T. & Steers, R. M., (1979). The measurement of organizational commitment. Journal of vocational behavior, 14(2), 224-247.
  • Ponterotto, J. G., & Pedersen, P. B. (1993). Preventing prejudice: A guide for counselors and educators. Sage Publications, Inc.
  • Reichers, A. E. (1985). A review and reconceptualization of organizational commitment. Academy of management review, 10(3), 465-476.
  • Rivers, I., & Smith, P. K. (1994). Types of bullying behaviour and their correlates. Aggressive behavior, 20(5), 359-368.
  • Salin, D. (2003). Bullying and organisational politics in competitive and rapidly changing work environments. International Journal of Management and Decision Making, 4(1), 35-46.
  • Sijtsma, K. (2009). On the use, the misuse, and the very limited usefulness of Cronbach’s alpha. Psychometrika, 74(1), 107.
  • Sloan, L. M., Matyók, T., Schmitz, C. L., & Short, G. F. L. (2010). A story to tell: Bullying and mobbing in the workplace. International Journal of Business and Social Science, 1(3).
  • Sobel, M. E. (1982). Asymptotic confidence intervals for indirect effects in structural equation models. Sociological methodology, 13, 290-312.
  • Sperry, L., & Duffy, M. (2009). Workplace mobbing: Family dynamics and therapeutic considerations. The American Journal of Family Therapy, 37(5), 433-442.
  • Stevens, J. M., Beyer, J. M., & Trice, H. M. (1978). Assessing personal, role, and organizational predictors of managerial commitment. Academy of management journal, 21(3), 380-396.
  • Şener, O. (2013). Genel kamu liselerinde psikolojik yıldırma ve örgütsel bağlılık ilişkisi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 1(1), 47.
  • Tajfel, H. (1969). Cognitive aspects of prejudice. Journal of social issues, 25(4), 79-97.
  • Tengilimoğlu, D. ve F. Akdemir Mansur (2008), “İşletmelerde Uygulanan Mobbingin (Psikolojik Şiddet) Örgütsel Bağlılığa Etkisi”, 7. Ulusal Büro Yönetimi ve Sekreterlik Kongresi, 22-24 Ekim 2008, 199-213.
  • Tett, R. P., & Meyer, J. P. (1993). Job satisfaction, organizational commitment, turnover intention, and turnover: path analyses based on meta‐analytic findings. Personnel psychology, 46(2), 259-293.
  • Van Dijk, T. A. (1987). Communicating racism: Ethnic prejudice in thought and talk. Sage Publications, Inc.
  • Vartia, M. (1996). The sources of bullying–psychological work environment and organizational climate. European journal of work and organizational psychology, 5(2), 203-214.
  • Wood, V. R., & Wilberger, J. S. (2015). Globalization, Cultural Diversity and Organizational Commitment: Theoretical Underpinnings. World, 6(2), 154-171.
  • Yıldız, G., Akbolat, M. ve O. Işık (2011), “Psikolojik Taciz ve Örgütsel Bağlılık: Sağlık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”, Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25, 113-141.
  • Yüksel, M ve B. Tunçsiper, (2011), “The Relationship Between Mobbing and Organizational Commitment in Workplace”, International Review of Management and Marketing, 1(3), 54-64.
  • Zapf, D. (1999). Organisational, work group related and personal causes of mobbing/bullying at work. International journal of manpower, 20(1/2), 70-85.
Birincil Dil tr
Konular Eğitim Bilimleri
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-2550-8698
Yazar: Ali BALTACI (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { bseusbed411725, journal = {Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {2548-088X}, address = {Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {3}, pages = {141 - 161}, doi = {}, title = {Psikolojik Yıldırma ve Örgütsel Bağlılık İlişkisinde Önyargının Aracılık Rolü}, key = {cite}, author = {BALTACI, Ali} }
APA BALTACI, A . (2018). Psikolojik Yıldırma ve Örgütsel Bağlılık İlişkisinde Önyargının Aracılık Rolü. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3 (1), 141-161. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/bseusbed/issue/36736/411725
MLA BALTACI, A . "Psikolojik Yıldırma ve Örgütsel Bağlılık İlişkisinde Önyargının Aracılık Rolü". Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3 (2018): 141-161 <http://dergipark.gov.tr/bseusbed/issue/36736/411725>
Chicago BALTACI, A . "Psikolojik Yıldırma ve Örgütsel Bağlılık İlişkisinde Önyargının Aracılık Rolü". Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3 (2018): 141-161
RIS TY - JOUR T1 - Psikolojik Yıldırma ve Örgütsel Bağlılık İlişkisinde Önyargının Aracılık Rolü AU - Ali BALTACI Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 141 EP - 161 VL - 3 IS - 1 SN - 2548-088X- M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Psikolojik Yıldırma ve Örgütsel Bağlılık İlişkisinde Önyargının Aracılık Rolü %A Ali BALTACI %T Psikolojik Yıldırma ve Örgütsel Bağlılık İlişkisinde Önyargının Aracılık Rolü %D 2018 %J Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 2548-088X- %V 3 %N 1 %R %U
ISNAD BALTACI, Ali . "Psikolojik Yıldırma ve Örgütsel Bağlılık İlişkisinde Önyargının Aracılık Rolü". Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3 / 1 (Haziran 2018): 141-161.