Yıl 1992, Cilt 114, Sayı 114, Sayfalar 1 - 10 1992-07-01

ATTEPE (FEKE-ADANA) DEMİR YATAĞININ BİTİŞİĞİNDEKİ PİRİT OLUŞUMLARI
Pyrite Occurrences Next to the Attepe Iron Deposits, Feke-Adana, Turkey

Ahmet Ayhan [1] , Şuayip KÜPELİ [2] , G.C. AMSTUTZ [3]

114 435

Bu makalede tanımlanan pirit oluşumları, Attepe demir yatağının (Mansurlu-Feke) doğu bitişiğinde yüzeyleyen infrakambriyen yaşlı birimlerin tabanında yer alırlar. Sözkonusu piritler, iki ayrı mineral parajenezi sunarlar. Bunlardan ilki daha yaygın olup, ince pirit tabakaları ve gri-siyah renkli bitümlü metapelitik kayaçlarla ardalanan piritli karbonat tabakalarından oluşmaktadır, ikinci grup piritler ise, fahlerzlerle birlikte siderit damarları içerisinde bulunurlar. Genellikle küçük masif tabakalar, mercekler, izole tek kristaller, ilk defa bu çalışmada tanımlanan enjeksiyon damlaları ve damarlar şeklinde izlenen Sedimenter pirit oluşumları, diğer piritlerle karşılaştırıldıklarında, tipik Sedimenter ve bazı ayırtman jeokimyasal özelliklere sahip oldukları anlaşılır. Bütün bu veriler, bunların infrakambriyen esnasında hüküm süren indirgen ortam şartlarında oluştuklarını göstermektedir. Sedimenter piritlere göre oldukça farklı Cu, As, Sb, Co, Se ve Hg gibi eser element içeriklerine sahip olan siderit damarlarındaki piritlerse, Kretase sonrası-Paleosen zaman aralığında etkili olan epijenetik süreçlerle ilgili genç bir jenerasyonu temsil ederler.

 The pyrite occurrences described in this paper are located in the lowest section of Infracambrian sequences situated along the eastern border of the Attepe iron ore deposit in the Mansurlu District of Adana. The pyritic formations represent two different mineral parageneses. The dominant group is represented by thin pyrite layers and pyrite-bearing carbonate layers alternating with dark grey to black colored carbonaceous shales and phyllites, whereas the second group is found in siderite veins associated with fahlore. Sedimentary pyrites occurring mostly as small massive layers, lenses, isolated single crystals, diagenetic injection drops, defined in this study, and veins exhibit typical sedimentary and some distinctive geochemical features compared with the other. Their depositional and diagenetic features indicate a mode of sedimentary formation of pyrites under reducing conditions during the Infracambrian. On the contrary, pyrites in siderite veins having quite varying amounts of minor elements such as Cu, As, Sb, Co, Se and Hg when compared to the sedimentary pyrites, must have formed as a younger generation by an epigenetic process between post Cretaceous and Paleocene.

Pyrite occurrences, sedimentary and hydrothermal origin, geochemistry, Eastern Taurus, Turkey
  • Amstutz, G.C., 1977, Ore rhythmites: Process report-llrd ISMIDA, Leoben, Abstract, 43-44.
  • Ayhan, A. and Küpeli, Ş., 1991, Batı Zamantı (Aladağlar) kurşun-çinko yatakları ile Mansurlu (Feke-Adana) demir yataklarının karşılaşmaları: Ahmet Acar Geology Symposium, Yetiş., C., Ed., 43-54, Adana.
  • Baş, H., 1986, Erciyes Dağı volkanitlerinin özellikleri: SÜ Müh.-Mim.Fak. Derg., .1,1, 29-44.
  • Berner, R.A., 1970, Sedimentary pyrite formation: Amer. J. Sci., 268, 1-23.
  • , 1979, Authigenic iron sulfides as paleosalinity indicators: J. Sed. Petrol, 49, 4, 1345-1350.
  • , 1984, Sedimentary pyrite formation: An update Geochem. Cosmochim. Acta, 48, 605-615.
  • Chauhan, D.S., 1974, Diagenetic pyrite from the Lead-Zinc deposits of Zawar, India: Mineral Deposita, 9, 69-73.
  • Fontbote, L; Amstutz, G.C. and Samaniego, A., 1981, Zur faziellen Stellung und zum diagenetischen Kristallisations-Prozess von Erzmineralien in schichtgebundenen Zn-Pb Lagerstatten (am Beispiel von San Vicente, im zentralen Peru): Proc. 7. Geowiss-Lateinamerika Koll., Heidelberg, 1980, Zbl. Geol. Palaont., Jg. 1981, 1, 465-477.
  • and , 1983, Analyses of diagenetic crystallization rhythmites in strata-bound Pb-Zn-(Ba-F) deposits in the Triassic of Central and Southern Europe: Schneider, H.G and Klemm, U.D.. Eds, Mineral deposits of the Alps and of the Alpine Epoch in Europe, Springer, 347-358.
  • Kalliokoski, J., 1965, Framboids-macrocrystals of colloidal pyrite Abstract in Econ. Geol , 60, 1562.
  • Küpeli, Ş., 1991, Attepe (Mansurlu-Feke) yöresi demir yataklarının jeolojik, petrografik ve jenetik incelemesi: Ph. D. Thesis, University of Selçuk department of Branch of Science Institute, 227, (unpublished), Konya.
  • Love, L.G. and Amstutz, G.C., 1966, Review of microscopic pyrite from the Devonian Chattanooga shale and Rammelsberg Banderz: Fortschr. Miner. 43, 2, 273-309
  • McClay, K.R. and Ellis, P.G., 1983, Deformation and recrystallization of pyrite: Mineralog. Mag. 47, 527-538.
  • Schieber, J., 1985, The relationship between basin evolution and genesis of stratiform sulfide horizons in Mid-Proterozoic sediments of Central Montana: Ph. D. Thesis, Univ of Oregon.
  • Udubaşı, G., 1984, Iron sulfides in sedimentary rocks, Some occurrences in Romania: Wauschkuhn, A., Kluth, C. Zimmermann, R.A., Eds, Syngenesis and epigenesis, Springer, Berlin-Heidelberg, 28-35
  • Zimmerman, R.A. and Amstutz, G.C., 1964, Small-scale sedimentary features in the Arkansas barite district: Amstutz, G.C. and Bernard, A., Eds. Sedimentology and Ore Genesis: Developments in Sedimentology, Elsevier, Amsterdam, 3, 157-163.
  • and , 1973, Relations of sections of cubes, octahedra and pyritohedra N Jb Mineral Abh 120, 15-30.
Birincil Dil en
Konular Mühendislik
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Ahmet Ayhan (Sorumlu Yazar)

Yazar: Şuayip KÜPELİ

Yazar: G.C. AMSTUTZ

Bibtex @araştırma makalesi { bulletinofmre52304, journal = {Maden Tetkik ve Arama Dergisi}, issn = {0026-4563}, eissn = {2651-3048}, address = {Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü}, year = {1992}, volume = {114}, pages = {1 - 10}, doi = {}, title = {Pyrite Occurrences Next to the Attepe Iron Deposits, Feke-Adana, Turkey}, key = {cite}, author = {KÜPELİ, Şuayip and AMSTUTZ, G.C. and Ayhan, Ahmet} }
APA Ayhan, A , KÜPELİ, Ş , AMSTUTZ, G . (1992). Pyrite Occurrences Next to the Attepe Iron Deposits, Feke-Adana, Turkey. Maden Tetkik ve Arama Dergisi, 114 (114), 1-10. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/bulletinofmre/issue/3933/52304
MLA Ayhan, A , KÜPELİ, Ş , AMSTUTZ, G . "Pyrite Occurrences Next to the Attepe Iron Deposits, Feke-Adana, Turkey". Maden Tetkik ve Arama Dergisi 114 (1992): 1-10 <http://dergipark.gov.tr/bulletinofmre/issue/3933/52304>
Chicago Ayhan, A , KÜPELİ, Ş , AMSTUTZ, G . "Pyrite Occurrences Next to the Attepe Iron Deposits, Feke-Adana, Turkey". Maden Tetkik ve Arama Dergisi 114 (1992): 1-10
RIS TY - JOUR T1 - Pyrite Occurrences Next to the Attepe Iron Deposits, Feke-Adana, Turkey AU - Ahmet Ayhan , Şuayip KÜPELİ , G.C. AMSTUTZ Y1 - 1992 PY - 1992 N1 - DO - T2 - Maden Tetkik ve Arama Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 10 VL - 114 IS - 114 SN - 0026-4563-2651-3048 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Maden Tetkik ve Arama Dergisi Pyrite Occurrences Next to the Attepe Iron Deposits, Feke-Adana, Turkey %A Ahmet Ayhan , Şuayip KÜPELİ , G.C. AMSTUTZ %T Pyrite Occurrences Next to the Attepe Iron Deposits, Feke-Adana, Turkey %D 1992 %J Maden Tetkik ve Arama Dergisi %P 0026-4563-2651-3048 %V 114 %N 114 %R %U
ISNAD Ayhan, Ahmet , KÜPELİ, Şuayip , AMSTUTZ, G.C. . "ATTEPE (FEKE-ADANA) DEMİR YATAĞININ BİTİŞİĞİNDEKİ PİRİT OLUŞUMLARI". Maden Tetkik ve Arama Dergisi 114 / 114 (Temmuz 1992): 1-10.