Yıl 2018, Cilt 16, Sayı 25, Sayfalar 285 - 316 2018-10-29

Çanakkale Vilâyetine Mübadillerin Yerleştirilmesi (1923-1930): Tasfiye Talepnamelerine Göre Bir İnceleme ve Değerlendirme

Ayşegül ŞENTÜRK [1]

8 18

1877-1878 Osmanlı-Rus savaşından itibaren Milli Mücadele yıllarına kadar Balkanlar’dan Anadolu’ya sürekli olan göçler, zaferin kazanılmasının ardından Türkiye ile Yunanistan arasında zorunlu bir göç antlaşmasını gerektirmiştir. Antlaşmaya uygun olarak 1923-1925 yılları arası yaşanan büyük mübadele ve sonrasında Türkiye’ye devam eden göçler, sadece uzun bir göç tarihi olan Türk toplumu için değil dünya çapında büyük bir göç hareketi olarak kabul edilmektedir. Mübadele esnasında gerek Türkiye gerekse Yunanistan mübadillerin uygun yerlere yerleştirilmesi, ihtiyaçlarının karşılanması ve tüketici durumdan üretici hale getirilmesi için oldukça büyük çaba sarf etmiştir. Söz konusu dönem ile ilgilenen araştırmacılar açısından mübadillerin geldiği ve yerleştirildiği yerleri tespit etmek, geldikleri yerlerdeki emlak ve diğer menkullerinin kayıtlarını incelemek büyük önem arz etmekte olup, dönemin birinci derecedeki kaynakları arasında olan bu kayıtlar, Başbakanlık Cumhuriyet Arşivinde tasnif edilerek, “Muhtelit Mübadele Komisyonu Tasfiye Talepnameleri Kataloğu” adı altında ilgililerin hizmetine sunulmuştur. Bu çalışmada Tasfiye Talepnamelerinden yararlanılarak Çanakkale’deki mübadele ve mübadillere ilişkin istatiksel bilgilerde kullanılmak suretiyle somut bilgilerin elde edilmesine çalışılmış; Tasfiye Talepnameleri ve diğer kaynaklarla birlikte Çanakkale’ye yapılan mübadele hakkında özellikle yerel tarih ve göç tarihi çalışmalarına katkı sağlanması amaçlanmıştır.

Türkiye, Çanakkale, Mübadele, Mübadil, Tasfiye Talepnamesi
  • Kaynakça Resmi Yayınlar Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, Çanakkale Vilayeti Tasfiye Talepnameleri. Kitap ve Makaleler AĞANOĞLU, H.Yıldırım (2013). Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Balkanların Makus Talihi:Göç, İstanbul:İz. ARI, Kemal (2014). Büyük Mübadele Türkiye’ye Zorunlu Göç (1923-1925), İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yay. ATABAY, Mithat (2015). “1877-1950 Yılları Arası Çanakkale’ye Göçler”, Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, Sayı:3. BAKLACIOĞLU, Nurcan Ö. (2010). Dış Politika ve Göç, İstanbul:Derin BİBER, Tuğba E. (2015). “XX.Yüzyılda Yunanistan’dan Türkiye’ye Türk Göçleri”,Türk Dünyasında Sürgün ve Göç, Yayına Haz: Nesrin Sarıahmetoğlu-İlyas Kemaloğlu,İstanbul:Türk Kültürüne Hizmet Vakfı. Cemal Paşa Hatırat (1996). Yayına Hazırlayan:Metin Martı, İstanbul:Arma. ÇELEBİ, Ercan (2006). “Mübadillerin Yunanistan’daki Mal Kayıtları ve Muhtelit Mübadele Komisyonu Tasfiye Talepnameleri, ÇTTAD, V,12. ÇAM, Fatih (2014). Avrupa Birliği Göç Politikaları, İstanbul:Alter. EMGİLİ, Fahriye (2014). “Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi’nin Türkiye Cumhuriyeti’nin Millî İktisadının Oluşumundaki Etkisi”, Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(18). EMGİLİ, Fahriye (2011) Yunanistan’dan Mersin’e: Köklerinden Koparılmış Hayatlar, İstanbul: Bilge Kültür Sanat. ERDAL, İbrahim (2006) “Türk-Yunan Nüfus Değişiminde Türk Mübadillere Yapılan Yardımlar”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Araştırmaları Dergisi, C.XXV, Sa:40. FIRAT, Melek (2016). “Yunanistan’la İlişkiler”, Türk Dış Politikası (1919-1980), C.I, Editör:Baskın Oran, İstanbul: İletişim. GERAY, Cevat (1970) “Türkiye’de Göçmen Hareketleri ve Göçmenlerin Yerleştirilmesi”, Âmme İdaresi Dergisi, III/4. HALAÇOĞLU, Ahmet (1995). Balkan Harbi Sırasında Rumeli’den Türk Göçleri, Ankara:TTK. İNAN, C.E.(2016). “Türkiye’de Göç Politikaları: İskan Kanunları Üzerinden Bir İnceleme”, Göç Araştırmaları Dergisi, 2(3). MACAR, Elçin (2015). “Yunanistan’dan Anadolu’ya Göç:Nüfus Mübadelesi”, Türkiye’nin Göç Tarihi, Derleyenler:M.Murat Erdoğan-Ayhan Kaya, İstanbul:BilgiÜnv. McCARTHY, Justin (2012). Ölüm ve Sürgün, Ankara:TTK. ÖZTÜRK, Gülin (2016.) Tasfiye Talepnameleri Işığında Mübadillerin Yerleştirilmesi: Adana Örneği, Tarih İncelemeleri Dergisi, XXXI/1. SADAK, Necmettin S.(1924). “Muhaceret Siyaseti”, Akşam, 15 Ocak 1924, “Mübadelede Yeni Bir Safha”,Akşam, 27 Ekim 1924. UÇAROL, Rıfat (1995). Siyasi Tarih, İstanbul:Filiz. www.canakkale.gov.tr Erişim Tarihi:17.7.2018.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Ayşegül ŞENTÜRK (Sorumlu Yazar)

Bibtex @araştırma makalesi { canakkalearastirmalari475860, journal = {Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı}, issn = {2148-0877}, address = {Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {16}, pages = {285 - 316}, doi = {10.17518/canakkalearastirmalari.475860}, title = {Çanakkale Vilâyetine Mübadillerin Yerleştirilmesi (1923-1930): Tasfiye Talepnamelerine Göre Bir İnceleme ve Değerlendirme}, key = {cite}, author = {ŞENTÜRK, Ayşegül} }
APA ŞENTÜRK, A . (2018). Çanakkale Vilâyetine Mübadillerin Yerleştirilmesi (1923-1930): Tasfiye Talepnamelerine Göre Bir İnceleme ve Değerlendirme. Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, 16 (25), 285-316. DOI: 10.17518/canakkalearastirmalari.475860
MLA ŞENTÜRK, A . "Çanakkale Vilâyetine Mübadillerin Yerleştirilmesi (1923-1930): Tasfiye Talepnamelerine Göre Bir İnceleme ve Değerlendirme". Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı 16 (2018): 285-316 <http://dergipark.gov.tr/canakkalearastirmalari/issue/40019/475860>
Chicago ŞENTÜRK, A . "Çanakkale Vilâyetine Mübadillerin Yerleştirilmesi (1923-1930): Tasfiye Talepnamelerine Göre Bir İnceleme ve Değerlendirme". Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı 16 (2018): 285-316
RIS TY - JOUR T1 - Çanakkale Vilâyetine Mübadillerin Yerleştirilmesi (1923-1930): Tasfiye Talepnamelerine Göre Bir İnceleme ve Değerlendirme AU - Ayşegül ŞENTÜRK Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.17518/canakkalearastirmalari.475860 DO - 10.17518/canakkalearastirmalari.475860 T2 - Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı JF - Journal JO - JOR SP - 285 EP - 316 VL - 16 IS - 25 SN - 2148-0877- M3 - doi: 10.17518/canakkalearastirmalari.475860 UR - http://dx.doi.org/10.17518/canakkalearastirmalari.475860 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı Çanakkale Vilâyetine Mübadillerin Yerleştirilmesi (1923-1930): Tasfiye Talepnamelerine Göre Bir İnceleme ve Değerlendirme %A Ayşegül ŞENTÜRK %T Çanakkale Vilâyetine Mübadillerin Yerleştirilmesi (1923-1930): Tasfiye Talepnamelerine Göre Bir İnceleme ve Değerlendirme %D 2018 %J Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı %P 2148-0877- %V 16 %N 25 %R doi: 10.17518/canakkalearastirmalari.475860 %U 10.17518/canakkalearastirmalari.475860
ISNAD ŞENTÜRK, Ayşegül . "Çanakkale Vilâyetine Mübadillerin Yerleştirilmesi (1923-1930): Tasfiye Talepnamelerine Göre Bir İnceleme ve Değerlendirme". Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı 16 / 25 (Ekim 2018): 285-316. http://dx.doi.org/10.17518/canakkalearastirmalari.475860