Year 2018, Volume 16, Issue 1, Pages 417 - 462 2018-03-31

“LUTFΔ MAHLASLI BİR ŞAİRİMİZİN MANZUM BİR ESERİ: NAZM-I NESR-İ LEÂL

Âdem CEYHAN [1] , Hasan YILMAZ [2]

106 373

Türk edebiyatı tarihinde ahlâk ve adap konusundaki eserlerin sayı bakımından mühim bir yer tuttuğu bilinmektedir. Bu tür kitapların bir kısmını da peygamber, halife, mutasavvıf, filozof, hükümdar gibi şahsiyetlerin ahlâkî güzel sözleri teşkil eder. Hz. Muhammed’in aile fertlerinden biri, amcası oğlu, damadı ve dördüncü halifesi olan Hz. Ali’nin (698?-661) vecizeleri arasından seçilmiş ve elifba harfleri sırasınca tertip edilmiş 280 civarında Arapça özlü sözden ibaret Nesrü’l-leâlî’nin Türkçe tercüme ve şerhleri de ahlâkî eserlerimiz arasında yer alır. Hangi asır edebî şahsiyetlerinden olduğu eserinden anlaşılamayan “Lutfî” mahlaslı Yahyâ bin Abdünnebî de Nesrü’l-leâlî isimli meşhur Arapça vecize derlemesinden seçtiği yüz güzel sözü, “Nazm-ı Nesr-i Leâl” adıyla nazmen dilimize çevirmiştir.

Mütercim, kitapçığına mensur bir önsözle başlamış; burada eserini nerede ve hangi maksatlarla yazdığını anlatmış; sonra yüz Arapça vecizeyi birer kıt’ayla Türkçeye tercüme etmiş; nihayet mesnevi şeklindeki bir sonuçla çalışmasını tamamlamıştır. Bu yazıda Lutfî’nin anılan eseri hakkında bilgi verildikten sonra, söz konusu kitapçığın metni, bilinen tek yazma nüshasına dayalı olarak yeni harflere ve günümüz Türkçesine çevrilerek sunulmuştur. 

Hz. Ali, Nesrü’l-leâlî, Lutfî, Nazm-ı Nesr-i Leâl
  • CEYHAN, Âdem (2006), Türk Edebiyatında Hazret-i Ali Vecizeleri, Öncü Kitap, Ankara. DÜZDAĞ, M. Ertuğrul (1983), Şeyhülislâm Ebussuud Efendi Fetvaları, İstanbul. FLEMMING, Barbara (2011), “{Isar} Gelecek Zaman Eki ve Onun Kiplik Fonksiyonları Üzerine Notlar, Çev: Musa Salan, Dil Araştırmaları, Güz, s. 141-155. HARMAN, Ömer Faruk, Mustafa Uzun (2003), “Lokman”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, Ankara, c. 27, s. 205-208. İsmâil b. Muhammed Aclûnî (1418/ 1997), Keşfü’l-hafâ ve müzîlü’l-ilbâs ‘amme’ştehere mine’l-ehâdîs ‘alâ elsineti’n-nâs, I-II, Beyrut. İZBUDAK, Velet (1936), Atalar Sözü, İstanbul, Devlet Basımevi. Kefeli Hüseyin (2004), Rāznāme, haz. İ Hakkı Aksoyak, Harvard Üniversitesi yayını. LEVEND, Sırrı Levend (1988), “Ümmet Çağında Ahlâk Kitaplarımız”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1963, s. 89-115. Manastırlı Mehmed Rif‘at (1308), Mecâmiu’l-edeb, Dördüncü kitab, İlm-i Bedî‘, Dersaâdet. Mâtemî, Terceme-i Nesrü’l-leâlî min Kelâmi Alî bin Ebî Tâlib, Süleymaniye Ktp. Fatih, nr. 5404, vr.108b-141b. Mehmed Âkif, Safahat, İkinci Kitab, Süleymâniye Kürsüsünde, Dördüncü tab‘ı, İstanbul, H. 1347, M. 1928. Mehmed Âkif, Safahat, Yedinci Kitab, Gölgeler, Mısır, H. 1352, M. 1933. Mısır Millî Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Kataloğu, I-V, 1987-92. Muallim Nâcî (2011), Emsâl-i Alî- Hazret-i Ali’nin Hikmetli Sözleri, haz. Âdem Ceyhan, Buhara Yayınları, İstanbul. PAKALIN, Mehmet Zeki (1993), Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, İstanbul. Tarama Sözlüğü, TDK yayını, Ankara 1965, c. 2. YILDIZ, Hüseyin (2013), “Türkçede {-(y)IsAr} Eki ve “istemek” Anlamlı Fiiller Üzerine Notlar”, Türk Kültürü, 1, s. 29-46.
Primary Language tr
Subjects
Journal Section Beşeri Bilimler Sayısı
Authors

Author: Âdem CEYHAN

Author: Hasan YILMAZ

Bibtex @research article { cbayarsos411515, journal = {Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1304-4796}, eissn = {2146-2844}, address = {Celal Bayar University}, year = {2018}, volume = {16}, pages = {417 - 462}, doi = {10.18026/cbayarsos.411515}, title = {“LUTFΔ MAHLASLI BİR ŞAİRİMİZİN MANZUM BİR ESERİ: NAZM-I NESR-İ LEÂL}, key = {cite}, author = {CEYHAN, Âdem and YILMAZ, Hasan} }
APA CEYHAN,  , YILMAZ, H . (2018). “LUTFΔ MAHLASLI BİR ŞAİRİMİZİN MANZUM BİR ESERİ: NAZM-I NESR-İ LEÂL. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16 (1), 417-462. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/cbayarsos/issue/36381/411515
MLA CEYHAN,  , YILMAZ, H . "“LUTFΔ MAHLASLI BİR ŞAİRİMİZİN MANZUM BİR ESERİ: NAZM-I NESR-İ LEÂL". Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 (2018): 417-462 <http://dergipark.gov.tr/cbayarsos/issue/36381/411515>
Chicago CEYHAN,  , YILMAZ, H . "“LUTFΔ MAHLASLI BİR ŞAİRİMİZİN MANZUM BİR ESERİ: NAZM-I NESR-İ LEÂL". Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 (2018): 417-462
RIS TY - JOUR T1 - “LUTFΔ MAHLASLI BİR ŞAİRİMİZİN MANZUM BİR ESERİ: NAZM-I NESR-İ LEÂL AU - Âdem CEYHAN , Hasan YILMAZ Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 417 EP - 462 VL - 16 IS - 1 SN - 1304-4796-2146-2844 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi “LUTFΔ MAHLASLI BİR ŞAİRİMİZİN MANZUM BİR ESERİ: NAZM-I NESR-İ LEÂL %A Âdem CEYHAN , Hasan YILMAZ %T “LUTFΔ MAHLASLI BİR ŞAİRİMİZİN MANZUM BİR ESERİ: NAZM-I NESR-İ LEÂL %D 2018 %J Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P 1304-4796-2146-2844 %V 16 %N 1 %R %U
ISNAD CEYHAN, Âdem , YILMAZ, Hasan . "“LUTFΔ MAHLASLI BİR ŞAİRİMİZİN MANZUM BİR ESERİ: NAZM-I NESR-İ LEÂL". Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 / 1 (March 2018): 417-462.