Yıl 2018, Cilt 16, Sayı 3, Sayfalar 317 - 326 2018-09-30

ANTİKÇAĞ’DA SİKKENİN AMULET ve TALİSMAN OLARAK KULLANIMI

Dinçer Savaş LENGER [1]

13 20

Sikkenin yaygınlaşması ve kültürün içinde kendine yer bulmasıyla beraber sosyal, politik, dinsel ve bireysel sebeplerden dolayı zaman zaman asıl işlevlerini yitirdiği ve farklı amaçlara hizmet ettiği görülmeye başlanır. Sikkenin metali, şekli, üzerinde taşıdığı ikonografya ve yazı taşıyanı kemden ve nazardan ve diğer tehlikeli dış etkilerden koruyacağına inanılan amulete ya da taşıyıcısına mutluluk ve başarı getireceğine inanılan talismana dönüşümünde belirleyici faktörlerdir. Sikkenin amulet ya da talismana dönüşüm evresini gözlemlemek her ne kadar kolaysa da hangi itici gücün vesile olduğunu tespit etmek eylem çoğu zaman bireysel olduğundan bir o kadar da zordur. Delinerek ya da kulp eklenerek amulete dönüştürülmesine karar verilen sikkelerin genellikle tedavülden kalkmış, alım gücü olmayan ya da sahte olanlarından seçildiği görülür. Söz konusu delikli ya da kulp takılmış sikkeler kolye ucu, küpe, bileklik veya halhal olarak beden üzerinde taşınarak koruyucu özelliklerinden fayda sağlanmaya çalışılır. Değerli madenden üretilmiş sikkeler söz konusu olduğunda ise yine aynı beklentiden dolayı soylu ve elit tabaka için mücevhere dönüştürülüp üstte taşındığı görülmektedir. 

Delikli sikke, amulet, talisman, antikçağ, büyü
  • AMANDRY, Michel (2001), Dictionnaire de Numismatique, Paris. BABELON, Ernest (1901), Traité des Monnaies Grecques et Romaines I-I, Paris. BERNARDI, Clizia (1970), “I Niketeria”, RIN XVIII, ss. 79-90. BLOCH, Marc (1989), The Royal Touch, New York. BORATAV, Pertev Naili (1984), 100 Soruda Türk Folkloru, İstanbul. BOUNOURE, Gilles ve Blandine SERRET (1992), Pseudo-Callisthene. Le Roman d’Alexandre, Paris. CRUMMY, Nina (2010), “Bears and Coins: The iconography of Protection in Late Roman Infant Burials”, Britannica C. 41, ss. 37-93. DATTARI, Giovanni (1904), “I medaglioni d’oro cosiddetti di Aboukir”, Rassegna Numismatica C. I, S. 2, ss. 40-42. DE VRIES, Arthur (1971), Dictionary of Symbols and Imagery, Amsterdam-London. DOYEN, Jean Marc (2011), “Cliométrie et numismatique contextuelle: compter et quantifier le passé? Petiti histoire de la métode (1960-2011)”, The Journal of Archaeological Numismatics I, ss. 9-46. DOYEN, Jean Marc (2013), “Entre Amulettes et Talismans, les monnaies trouées ce qui se cche sous les apparence”, JAN S. 3, ss. ı-xxxıx. DRESSEL, Heinrich (1906), Fünf Goldmedaaillons aus dem Funde von Abukir, Berlin. DUYRAT, Frédérique (2016), “Some Recomendations for Publishing Coins from Excavations”, Les monnaies de fouille du monde grec (VIe-Ier s.a.C). Apports, approches et méthodes (ed. F. Duyrat-C. Grandjean), Bordeaux. EMİROĞLU Kudret ve Suavi AYDIN (2003), Antropoloji Sözlüğü, Ankara. FARAONE, Christopher A. (2018), The Transformation of Greek Amulets in Roman Imperial Times, Philadelphia. FRANCO, Carlo (1999), “Il Romanzo di Alessandro”, QS XLIX, ss. 45-95. GORINI, Giovanni (1978), “La pièce comme blason ou talisman”, Diogène ss. 76-97; 101-102. GOUKOWSKY, Paul (1978-1981), Essai sur les origines du mythe d’Alexandre I-II, Nancy. LECOUTEUX, Claude (2005), Le libre des talismans et des amulettes, Paris. LENGER, Dinçer Savaş (2017), “Büyük İskender ve Sikkeleri”, Toplumsal Tarih S. 277, ss. 48-51. LENORMANT, François (1969), La monnaie dans l’antiquité, Bologna. LONGPERIER, Adrian De (1868), “Trésor de Tarse”, RN, ss. 309-336. MARQUÈS-RIVIÈRE, Jean (1950), Amulettes Talismans & Pantacles dans les traditions orientales et Occidentales, Paris. MOSSÉ, Claude (2011), Alessandro Magno. La realita e il mito, Bari. PAINE, Sheila (2004), Amulets. A World of secret Powers, charms and magic, London. PERA, Rossella (1993), “La moneta antica come talismano”, Moneta e non moneta, Atti del Convegno Internazionale di studi Numismatici (Milano, 11-15 maggio 1992), RIN S. 95, ss. 347-359. PERASSI, Claudia (2007), “Gioielli monetali antichi e moderni. La documentazione dei cataloghi d’asta”, RIN S. 108, ss. 237-294. PERASSI, Claudia (2011), “Monete Amuleto e monete talismano. Fonti Scritte, indizi, realia per l’éta Romana” NAC 50, ss. 223-274. PERASSI, Claudia (2011), “Monete romane forate: qualche riflessione su un grand thème européen”, Aevum 85/2, ss. 257-315. SAVIO, Adriano (1994-1995), “Intorno ai medaglioni talismanici di Tarso e di Aboukir”, RIN XCVI, ss. 73-10. TRAVAINI, Lucia (2007), Monete e storia nell’italia medievale, Roma. VERMEULE, Cornelius (1975), “Numismatic in Antiquity. The Preservation and Display of Coins in Ancient Greece and Rome”, SNR S. 54, ss. 5-32. WALLIS, Budge (1978), Amulets and Superstitions, New York. YILMAZ, Sinan (2014), Nazar, Büyü ve Fal İnançlar - Uygulamalar, Ankara.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Beşeri Bilimler Sayısı
Yazarlar

Yazar: Dinçer Savaş LENGER

Bibtex @araştırma makalesi { cbayarsos465733, journal = {Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1304-4796}, eissn = {2146-2844}, address = {Celal Bayar Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {16}, pages = {317 - 326}, doi = {10.18026/cbayarsos.465733}, title = {ANTİKÇAĞ’DA SİKKENİN AMULET ve TALİSMAN OLARAK KULLANIMI}, key = {cite}, author = {LENGER, Dinçer Savaş} }
APA LENGER, D . (2018). ANTİKÇAĞ’DA SİKKENİN AMULET ve TALİSMAN OLARAK KULLANIMI. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16 (3), 317-326. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/cbayarsos/issue/39491/465733
MLA LENGER, D . "ANTİKÇAĞ’DA SİKKENİN AMULET ve TALİSMAN OLARAK KULLANIMI". Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 (2018): 317-326 <http://dergipark.gov.tr/cbayarsos/issue/39491/465733>
Chicago LENGER, D . "ANTİKÇAĞ’DA SİKKENİN AMULET ve TALİSMAN OLARAK KULLANIMI". Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 (2018): 317-326
RIS TY - JOUR T1 - ANTİKÇAĞ’DA SİKKENİN AMULET ve TALİSMAN OLARAK KULLANIMI AU - Dinçer Savaş LENGER Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 317 EP - 326 VL - 16 IS - 3 SN - 1304-4796-2146-2844 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi ANTİKÇAĞ’DA SİKKENİN AMULET ve TALİSMAN OLARAK KULLANIMI %A Dinçer Savaş LENGER %T ANTİKÇAĞ’DA SİKKENİN AMULET ve TALİSMAN OLARAK KULLANIMI %D 2018 %J Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P 1304-4796-2146-2844 %V 16 %N 3 %R %U
ISNAD LENGER, Dinçer Savaş . "ANTİKÇAĞ’DA SİKKENİN AMULET ve TALİSMAN OLARAK KULLANIMI". Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 / 3 (Eylül 2018): 317-326.