Yıl 2015, Cilt 13, Sayı 1, Sayfalar 50 - 84 2015-04-06

YAZMA MUSHAFLARDA SÛRE İSİMLERİ: SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ ÖRNEĞİ

Yrd. Doç. Dr. Muhammet DURAN [1]

365 382

This paper examines the historical manuscripts of the Qur’an preserved at the Suleymaniye Library of Manuscripts, one of the richest libraries in this field, in terms of the names of the Qur’anic surahs. The manuscripts examined here are more than eight hundred and were written in different periods in various places in the Muslim world. The main question of the paper is what names were chosen for the surahs by the scribes. This can reveal the scribes’ points of view about the surahs. The paper also addresses the questions how many names mentioned in the literature of tafsir were assigned to the surahs in the manuscripts and how much similar or different the handwritten copies of the Qur’an are to or from the printed ones in terms of the names of the surahs. The paper suggests that the Qur’anic manuscripts are very diverse in terms of the names and that these manuscripts even have some rare names not mentioned in the literature of tafsir
Bu makale tarihî yazma mushaflar açısından dünyanın en zengin kütüphaneleri arasında yer alan Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi’nde mevcut, farklı dönemlerde ve İslâm coğrafyasının farklı merkezlerinde istinsah edilmiş sekiz yüzü aşkın yazma mushaf üzerinde yapılmış bir araştırma olup sûrelerin hangi isimlerle kaydedildiğini konu edinmekte, müstensihlerin isimlendirmede neleri dikkate aldığını, sûrelere hangi açılardan baktığını ele almaktadır. Araştırma ayrıca tefsir kaynaklarında geçen sûre isimlerinin hangi ölçüde yazma mushaflara yansıdığını göstermekte, tercih edilen sûre isimlerine dair tarihsel bir istatistik sunmakta, nihayet yazma mushaflar ile modern matbu mushaflar arasında sûre isimleri bakımından bulunan farkları ve aynîlikleri ortaya koymaktadır. Araştırmamız yazma mushafların sûre isimleri açısından zengin bir çeşitliliğe sahip olduğunu, tefsirlerde rastlamadığımız nadir sûre isimlerine bile yer verdiğini göstermektedir.
  • ABDÜLBÂKÎ, Muhammed Fuâd (1364/1945), el-Mu‘cemü’l-müfehres li-elfâzi’l-Kur’âni’l-Kerîm, Dârü’l-kütübi’l-Mısriyye, Kahire.
  • BEDİR, Ahmet (1999), “Sûrelerin İsimleri”, Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy. 5, Şanlıurfa.
  • BOMBÂ, Âdem (1430/2009), Esmâü’l-Kur’âni’l-Kerîm ve esmâü süverihî ve âyâtihî: mu‘cemün mevsû‘iyyün müyesserun, Merkezü Cüm‘ati’l- Mâcid li’s-sekâfe ve’t-türâs, Dubai.
  • BÜLEYHÎ, Sâlih b. İbrâhîm (1397/1976), el-Hüdâ ve’l-beyân fî esmâi’l-Kur’ân, el-Metâbi‘u’l-ehliyye li’l-ûfset, Riyad.
  • CÜRCÂNÎ, Seyyid Şerîf (1985), Kitâbü’t-ta‘rîfât, Mektebetü Lübnân, Beyrut.
  • ÇETİN, Abdurrahman (1993), “Kur’ân’a Göre Kur’ân’ın İsim ve Sıfatları”, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 5, sy. 5, Bursa.
  • ÇİÇEK, Muhammed Halil (1421/2001), Delâletü esmâi süveri’l- Kur’âni’l-Kerîm min manzûrin hadâriyyin, Müessesetü’r-risâle, Beyrut.
  • DURAN, Muhammet Ali (2013), Sûre İsimleri Açısından Kur’ân’ın Anlaşılması, Yeni Akademi Yayınları, İstanbul.
  • FÎRÛZÂBÂDÎ, Ebü’t-Tâhir (1416/1996), Besâiru zevi’t-temyîz fî
  • letâifi’l-Kitabi’l ‘azîz, (thk. Muhammed Ali el-Buhâr), 3. bs., ys., Kahire.
  • HENÂÎ, Abdullah b. Sâlim b. Hamed (1423/2002), Esmâü’s-süveri’l- Kur’âniyye -cem‘ ve dirâse ve tahlîl, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi).
  • İBN ÂŞÛR, Muhammed Tâhir (1984), Tefsîru’t-tahrîr ve’t-tenvîr, ed- Dârü’t-Tûnisiyye, Tunus.
  • İBN MANZÛR, Muhammed b. Mükerrem (ts.), Lisânü’l-’Arab, (thk. Abdullah Ali el-Kebîr v.dğr.), Darü’l-maârif, Kahire.
  • RÛMÎ, Fehd b. Abdirrahman b. Süleyman (1426/2005), Dirâsât fî ‘ulûmi’l-Kur’âni’l-Kerîm, 14. bs., ys., Riyad.
  • SÜYÛTÎ, Celâluddîn (1427/2006), el-İtkân fî ‘ulûmi’l-Kur’ân, (Ta‘lîk: Mustafa Dîb el-Buğâ), 2. bs., Dâru İbn Kesîr, Dımeşk-Beyrut.
  • TABERÎ, Muhammed b. Cerîr (1422/2001), Câmi‘u’l-beyân an te’vîli âyi’l-Kur’ân, (thk. Abdullah b. Abdülmuhsin et-Türkî), Dâru Hicr, Kahire.
  • YAZIR, Muhammed Hamdi (1979), Hak Dini Kur’ân Dili, Eser Neşriyat, y.y.
  • ZERKEŞÎ, Bedruddîn (1426/2005), el-Burhân fî ‘ulûmi’l-Kur’ân, (Ta‘lîk: Mustafa Abdülkâdir Atâ), Dârü’l-fikr, Beyrut.
  • ZERZÛR, Adnân Muhammed (1401/1981), ‘Ulûmü’l-Kur’ân medhal ilâ tefsîri’l-Kur’ân ve beyânu i‘câzihî, el-Mektebü’l-İslâmî, Beyrut.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Yrd. Doç. Dr. Muhammet DURAN

Bibtex @ { cbayarsos53864, journal = {Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1304-4796}, eissn = {2146-2844}, address = {Celal Bayar Üniversitesi}, year = {2015}, volume = {13}, pages = {50 - 84}, doi = {10.18026/cbusos.12598}, title = {YAZMA MUSHAFLARDA SÛRE İSİMLERİ: SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ ÖRNEĞİ}, key = {cite}, author = {DURAN, Yrd. Doç. Dr. Muhammet} }
APA DURAN, Y . (2015). YAZMA MUSHAFLARDA SÛRE İSİMLERİ: SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ ÖRNEĞİ. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13 (1), 50-84. DOI: 10.18026/cbusos.12598
MLA DURAN, Y . "YAZMA MUSHAFLARDA SÛRE İSİMLERİ: SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ ÖRNEĞİ". Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 13 (2015): 50-84 <http://dergipark.gov.tr/cbayarsos/issue/4078/53864>
Chicago DURAN, Y . "YAZMA MUSHAFLARDA SÛRE İSİMLERİ: SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ ÖRNEĞİ". Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 13 (2015): 50-84
RIS TY - JOUR T1 - YAZMA MUSHAFLARDA SÛRE İSİMLERİ: SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ ÖRNEĞİ AU - Yrd. Doç. Dr. Muhammet DURAN Y1 - 2015 PY - 2015 N1 - doi: 10.18026/cbusos.12598 DO - 10.18026/cbusos.12598 T2 - Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 50 EP - 84 VL - 13 IS - 1 SN - 1304-4796-2146-2844 M3 - doi: 10.18026/cbusos.12598 UR - http://dx.doi.org/10.18026/cbusos.12598 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi YAZMA MUSHAFLARDA SÛRE İSİMLERİ: SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ ÖRNEĞİ %A Yrd. Doç. Dr. Muhammet DURAN %T YAZMA MUSHAFLARDA SÛRE İSİMLERİ: SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ ÖRNEĞİ %D 2015 %J Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P 1304-4796-2146-2844 %V 13 %N 1 %R doi: 10.18026/cbusos.12598 %U 10.18026/cbusos.12598
ISNAD DURAN, Yrd. Doç. Dr. Muhammet . "YAZMA MUSHAFLARDA SÛRE İSİMLERİ: SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ ÖRNEĞİ". Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 13 / 1 (Nisan 2015): 50-84. http://dx.doi.org/10.18026/cbusos.12598