Yıl 2018, Cilt 18, Sayı 1, Sayfalar 23 - 46 2018-06-30

Seyfeddin el-Bâharzî’nin Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ’ya Arz Ettiği Vâkıalar: Vekâyiu’l-halvet

Mahmud Esad ERKAYA [1]

30 41

.Vâkıa, tasavvufta sâlikin kalbine gayb âleminden gelen işaret ve mânâları ifâde etmektedir. Esas itibariyle rüyaya benzemekle birlikte uyku ile uyanıklık arasında meydana gelmesi itibariyle umumiyetle rüyadan ayrı bir hal olarak yorumlanmaktadır. Buna rağmen bazı sûfîler rüyaların da vâkıa kapsamında değerlendirilebileceği kanaatindedir. Vâkıalar, Allah’ın emir ve yasaklarına itina ile riayet eden kulların bütün zamanını zikir ve ibadetle geçirmesi neticesinde kalpte oluşabildiği gibi mânevî alanda kabiliyet sahibi kimselerin kalplerine birtakım mânâ ve ilhamların doğması şeklinde de meydana gelebilmektedir. Tasavvufta vâkıalar, seyrü sülûk boyunca kişinin ruhi gelişimine ışık tutan bir emare olarak görülmüş, özellikle halvete giren sâlikin gördüklerini şeyhine anlatması neticesinde şeyhinin yorumları doğrultusunda kendisini yönlendirmesi ile zikir vazifelerine devam etmesi konusunda önemli bir kıstas ve işaret olarak yorumlanmıştır. Halvet esnasında görülen Vâkıalar şeyhe arz etmek gayesiyle yazıya geçirilmiş, böylece tasavvuf edebiyatında Vâkıât türü ortaya çıkmıştır. Vâkıât literatürünün örneklerinden biri de Kübreviyye tarikatı şeyhlerinden Seyfüddîn Saîd b. el-Mutahhar b. Saîd el-Bâharzî’nin (ö. 659/1261) şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ’ya (ö. 618/1221) arz etmek için yazdığı Vekâyiu’l-halvet yahut Vâkıât adlı eseridir. Bu eser henüz yayınlanmamış olup el yazması haliyle mevcuttur. Şeyhinin emri üzerine kaleme aldığı beş varaktan oluşan bu yazmada Bâharzî’nin yedi ayrı vâkıası yer almaktadır. Makale kapsamında öncelikle Bâharzî’nin hayatından bahsedilecek, ardından tasavvufta vâkıa kavramı ve vâkıaların tasavvufî eğitimdeki fonksiyonu üzerinde durulacak, sonrasında ise Bâharzî’nin vâkıalarının çevirisine yer verilecektir.
Seyrü Sülûk, Vâkıa, Vâkıât, Bâharzî, Kübreviyye
  • Aşkar, Mustafa, “Ahmed Yesevî ve Tasavvuf Anlayışı”, Diyanet İlmi Dergi [Di-yanet Dini - İlmi - Edebi Dergi], XXIX/4 (1993), ss. 49-62.
  • Bahadıroğlu, Mustafa, “Vâkıât-ı Hüdâyî’nin Tahlîl ve Tahkîki (I. Cild)”, Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2003.
  • Bâharzî, Seyfeddin, Vâkıât, Leiden University Libraries, Leiden, UB - Or. 989.
  • Beki, Kamil, “İbrahim Râkım Efendi Vâkıât-ı Niyazî-i Mısrî İnceleme - Metin”, Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1997.
  • Câmî, Abdurrahman, Evliya Menkıbeleri, çev. Lâmiî Çelebi, haz. Süleyman Uludağ – Mustafa Kara, İstanbul: Pinhan, 2011.
  • Cevherî, Ebû Nasr İsmâil b. Hammâd el-, es-Sıhah tâcü’l-luga ve sıhahi’l-Arabiyye, haz. Ahmed Abdülgafûr Attâr, I-VI, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1979.
  • Çetin, Hilal, “Vâkıât-ı Hüdâyî'nin Tahlîl ve Tahkîkî (17 Ramazan 986/30 Rebiü'l âhir 987)”, Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi Temel İslâm Bilim-leri Anabilim Dalı Tasavvuf Bilim Dalı, 2018.
  • Ebû Hafs es-Sühreverdî, Şehabeddin Ömer b. Muhammed, Avârifü'l-maârif, Beyrut: Dâru Sâdır, 2010.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-3981-4688
Yazar: Mahmud Esad ERKAYA (Sorumlu Yazar)

Bibtex @araştırma makalesi { cuilah440530, journal = {Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)}, issn = {1303-3670}, eissn = {2564-6427}, address = {Çukurova Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {18}, pages = {23 - 46}, doi = {10.30627/cuilah.440530}, title = {Seyfeddin el-Bâharzî’nin Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ’ya Arz Ettiği Vâkıalar: Vekâyiu’l-halvet}, key = {cite}, author = {ERKAYA, Mahmud Esad} }
APA ERKAYA, M . (2018). Seyfeddin el-Bâharzî’nin Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ’ya Arz Ettiği Vâkıalar: Vekâyiu’l-halvet. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 18 (1), 23-46. DOI: 10.30627/cuilah.440530
MLA ERKAYA, M . "Seyfeddin el-Bâharzî’nin Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ’ya Arz Ettiği Vâkıalar: Vekâyiu’l-halvet". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 (2018): 23-46 <http://dergipark.gov.tr/cuilah/issue/38146/440530>
Chicago ERKAYA, M . "Seyfeddin el-Bâharzî’nin Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ’ya Arz Ettiği Vâkıalar: Vekâyiu’l-halvet". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 (2018): 23-46
RIS TY - JOUR T1 - Seyfeddin el-Bâharzî’nin Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ’ya Arz Ettiği Vâkıalar: Vekâyiu’l-halvet AU - Mahmud Esad ERKAYA Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.30627/cuilah.440530 DO - 10.30627/cuilah.440530 T2 - Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) JF - Journal JO - JOR SP - 23 EP - 46 VL - 18 IS - 1 SN - 1303-3670-2564-6427 M3 - doi: 10.30627/cuilah.440530 UR - http://dx.doi.org/10.30627/cuilah.440530 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) Seyfeddin el-Bâharzî’nin Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ’ya Arz Ettiği Vâkıalar: Vekâyiu’l-halvet %A Mahmud Esad ERKAYA %T Seyfeddin el-Bâharzî’nin Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ’ya Arz Ettiği Vâkıalar: Vekâyiu’l-halvet %D 2018 %J Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) %P 1303-3670-2564-6427 %V 18 %N 1 %R doi: 10.30627/cuilah.440530 %U 10.30627/cuilah.440530
ISNAD ERKAYA, Mahmud Esad . "Seyfeddin el-Bâharzî’nin Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ’ya Arz Ettiği Vâkıalar: Vekâyiu’l-halvet". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 / 1 (Haziran 2018): 23-46. http://dx.doi.org/10.30627/cuilah.440530