Yıl 2018, Cilt 18, Sayı 1, Sayfalar 73 - 94 2018-06-30

Cahiliye’den İslâm’a Kadına Yönelik Şiddet

Feyza Betül KÖSE [1]

249 246

Bugün İslâm dünyası sadece dışarıdan kaynaklı pek çok problemle değil kendi içinde üretilen sorunlarla da karşı karşıya kalmıştır. Hiç şüphesiz kendi içinde üretilen sorunların başında şiddet gelmektedir. Bu sorunların temelinde yatan unsurlardan biri, şiddete meşruiyet kazandıran bir din algısıdır. Sürekli ve bir şekilde şiddeti müşâhede eden çevrelerin bir müddet sonra şiddete onay veren bir din algısını takipçilerine modellik olarak sunmaları, olayın sadece psişik etmenlerle izahtan çok daha öte bir kabul zeminine sahip olduğunu göstermektedir. İslâm merviyâtının bu şiddet söylemine meşrûiyet kaynağı olarak sunulması, yapılan okumada sorunlar olduğunun da izahı gibidir. Kadına yönelik şiddet günümüzde olduğu gibi geçmişte de sosyal hayatın sorunlarından biriydi. Bu şiddetin Cahiliye dönemindeki varlığı hakkında herhangi bir şüphe duyulmazken, Hz. Peygamber dönemi Müslüman Arap toplumundaki mevcûdiyeti ve meşrûluğu, tartışmalara konu olmuştur. Şiddetin meşrûiyet kaynağının bizatihi İslâm’ın hükümleri olduğunu düşünenlerin yanında; İslâm’ın ve Hz. Peygamber’in şiddetle mücadelede başat rol oynadıkları görüşüne sahip olan bir kesim de bulunmaktadır. Bu konuda kanaate varmayı sağlayacak olan husus ise İlk İslâm toplumunda kadına yönelik şiddetin ve Hz. Peygamber’in bu şiddete yönelik tutumunun tarihî bir bakış açısıyla incelenmesidir. Bu çalışma, Cahiliye döneminden başlayarak İslâm’ın ilk yıllarında kadınlara çeşitli şekillerde uygulanan şiddete dair rivâyetleri değerlendirmek ve şiddetin kaynağının örfî veya dinî olup olmadığını tarihî açıdan ortaya koymak amacını taşımaktadır. Başka bir ifadeyle “Mevcut literatür dönemin örfünü, algısını ve kabullerini mi yansıtıyor yoksa evrensel bir prensip olarak mensuplarına şiddeti mi salık veriyor? sorusuna yanıt vermektir. Çalışmamızda önerimiz merviyâtın yeniden okunması değil aslında merviyâtın konu edindiği hususların ne olduğu üzerinde durulmasıdır.

Cahiliye, Hz. Peygamber, kadın, şiddet, istismar
  • Abdurrezzâk, Ebû Bekr Abdurrezzâk b. Hemmâm es-San’ânî (211/827), el-Musannef, I-XII, thk: Habîburrahman el-’Azamî, el-Mektebetü’l-İslâmî, Beyrut 1970.
  • Abdurrezzâk, Tefsîru’l-Kur’ân, I-III, thk: Mustafa Müslim Muhammed, Mektebetü’r-Rüşd, Riyad 1979.
  • Başar, Fatma-Demirci, Nurdan, “Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Şiddet”, KASHED, 2015 2(1), 41-52.
  • Belâzurî, Ebu’l-Abbâs Ahmed b. Yahyâ b. Câbir (279/892), Ensâbu’l-Eşrâf, I-VIII, thk: Muhammed Muhammed Tâmir, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 2011.
  • Buhârî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmail (256/870), Sahîh, I-V, thk: Abdu-lazîz b. Abdillah, Dâru’l-Fikr, Beyrut 1994.
  • Cevâd Ali, el-Mufassal fî Târîhi’l-Arab Kable’l-İslâm, I-X, el-Menşûratu Şerîf Rızâ, Bağdat 1370.
  • Çayır, Celal-Çetin, Özer, “Din ve Şiddet Üzerine Psikolojik Bir Yaklaşım”, Dicle Ünv. İFD, 2011, XIII (1), 1-34.
  • Ebû Dâvud, Süleyman b. Eşas b. İshâk b. Beşîr b. Şeddâd b. Amr b. İmrân el-Ezdî (275/888), Sünen, I-VII, thk: Şuayb el-Arnavut-Muhammed Kâmil Karabelli, Dâru’l-Müessesetü’l-Âlemiyye, Beyrut 2009.
  • Günaltay, Şemseddin, İslam Öncesi Araplar ve Dinleri, sad: M. Mahfuz Söylemez‒Mustafa Hizmetli, Ankara Okulu Yay., Ankara 2016.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-3249-4194
Yazar: Feyza Betül KÖSE (Sorumlu Yazar)

Bibtex @araştırma makalesi { cuilah440573, journal = {Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)}, issn = {1303-3670}, eissn = {2564-6427}, address = {Çukurova Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {18}, pages = {73 - 94}, doi = {10.30627/cuilah.440573}, title = {Cahiliye’den İslâm’a Kadına Yönelik Şiddet}, key = {cite}, author = {KÖSE, Feyza Betül} }
APA KÖSE, F . (2018). Cahiliye’den İslâm’a Kadına Yönelik Şiddet. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 18 (1), 73-94. DOI: 10.30627/cuilah.440573
MLA KÖSE, F . "Cahiliye’den İslâm’a Kadına Yönelik Şiddet". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 (2018): 73-94 <http://dergipark.gov.tr/cuilah/issue/38146/440573>
Chicago KÖSE, F . "Cahiliye’den İslâm’a Kadına Yönelik Şiddet". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 (2018): 73-94
RIS TY - JOUR T1 - Cahiliye’den İslâm’a Kadına Yönelik Şiddet AU - Feyza Betül KÖSE Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.30627/cuilah.440573 DO - 10.30627/cuilah.440573 T2 - Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) JF - Journal JO - JOR SP - 73 EP - 94 VL - 18 IS - 1 SN - 1303-3670-2564-6427 M3 - doi: 10.30627/cuilah.440573 UR - http://dx.doi.org/10.30627/cuilah.440573 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) Cahiliye’den İslâm’a Kadına Yönelik Şiddet %A Feyza Betül KÖSE %T Cahiliye’den İslâm’a Kadına Yönelik Şiddet %D 2018 %J Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) %P 1303-3670-2564-6427 %V 18 %N 1 %R doi: 10.30627/cuilah.440573 %U 10.30627/cuilah.440573
ISNAD KÖSE, Feyza Betül . "Cahiliye’den İslâm’a Kadına Yönelik Şiddet". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 / 1 (Haziran 2018): 73-94. http://dx.doi.org/10.30627/cuilah.440573