Yıl 2018, Cilt 18, Sayı 1, Sayfalar 131 - 165 2018-06-30

Tasavvufta Tevekkül Anlayışı

Mansur GÖKCAN [1]

67 88

Dinî naslarda, her mü’minin mükellef olduğu bir fariza olarak yer alan tevekkül, tasavvufta da önemli bir makam olarak yer almaktadır. Bir işte acziyet gösterip işi başkasına havale etmek anlamını taşıyan tevekkülde, Allah’a güven ve teslimiyet esastır. Güvenmek ve itimat etmek, tanımakla ilgilidir. Bir kimsenin marifeti arttıkça güveni de artar. Allah’a en çok güvenen kimse, O’nu en çok tanıyan kimsedir. Peygamberlerin, Allah’a en çok güvenen kimseler olmaları, Allah’ı en iyi tanıyan kimseler olmalarındandır. Bu durum, tevekkülün derecesinin, marifetin derecesine bağlı olduğunu da göstermektedir. Eşyanın varlığı kendisinden olmadığı gibi, sahip olduğu güç de kendisinden değildir. “Işığın ve hararetin sebebinin güneş” olduğunu zannetmek gaflettir. Bütün varlıklar Allah’la mevcuttur ve O’nun verdiği güçle varlığını sürdürmektedir. Bu hakikate yakîn olarak ulaşan kimse, Allah’tan başkasında güç ve kuvvet olmadığını idrak ederek yaratılana değil yaratıcıya güvenir. Sadece O’ndan yardım diler ve O’na teveccüh eder. Allah’ın, bütün mahlûkatın rızkına kefil olduğu bilgisiyle rızık kaygısı çekmeyerek huzur ve sükûn içerisinde yaşar. Allah’a inanmanın gereği olan tevekkül, başa gelenlere karşı sabır ve rıza göstermeyi, aza kanaat etmeyi, mutlak bir güveni ve teslimiyeti öngörür. Tevekkül, sağlam bir havf ve recâ anlayışına sahip olmayı da gerektirir. Allah’tan korkan kimse, başkasından korkmaz. Allah da, kendisinden korkan ve ümitvâr olan kimseyi başkasının eline bırakmaz. İyi görünen şeylerin sonu kötü, kötü görünen şeylerin sonu da iyi olabilir. İşlerin iç yüzünün ve akıbetinin bilgisi sadece Allah’a ait olduğu için, Allah’a güvenmek, işleri O’na havale etmek ve takdirine rıza göstermek gerekir. Kalbin işi olan tevekkül, bedenen çalışmaya engel değildir. Tevekkül, hiçbir şey yapmadan sadece kalben güvenip beklemeyi değil, aynı zamanda bedenen gereken gayret ve çabayı sarf etmeyi de icap ettirir. Tevekkül, rızk kaygısı çekmeyerek huzurlu bir hayat yaşamanın, başkasına muhtaç olamayarak izzet ve şerefi korumanın yoludur.
Tevekkül, kalp, iman, güven
  • Aclûnî, İsmâil b. Muhammed el-Cerrâhî, Keşfu’l-hafâ, I-II, Beyrût 1405.
  • Ahmed b. Hanbel, Müsned, thk. Şuayb el-Arnavût ve diğerleri, I-VIII, Müesse-setü’r-risâle, Beyrut 2001.
  • Ahmed el-Âyid ve diğerleri, el-Mu’cemü’l-Arabiyyü’l-Esâsî, Mektebetü Lârûs, Alesco 1988.
  • Altuntaş, Halil, Muzaffer Şahin, Kur’an-ı Kerim Meâli, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 2009.
  • Aydın, Mehmet, İslâm Dini İlmihali, Hibaş Yayınları, Konya 1981.
  • Bardakçı, M. Necmettin, Sosyo-Kültürel Hayatta Tasavvuf, Isparta 2000.
  • Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Huseyn, Şuabu’l-iman, I-VIII, Beyrut 1410.
  • Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmâil el-Cu’fî, Sahîhu’l-Buhârî, I-VII, Beyrût 1410/1990.
  • Ceylî, Abdülkerim, İnsan-ı Kâmil, trc. Abdülkadir Akçiçek, Kurtuba yayınları, İstanbul 2016.
  • Ebû Dâvûd, Süleyman b. el-Eş’as es-Sicistânî, Sünenu Ebî Dâvûd, I-III, Beyrût 1409/1988.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-9366-7266
Yazar: Mansur GÖKCAN (Sorumlu Yazar)

Bibtex @araştırma makalesi { cuilah440614, journal = {Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)}, issn = {1303-3670}, eissn = {2564-6427}, address = {Çukurova Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {18}, pages = {131 - 165}, doi = {10.30627/cuilah.440614}, title = {Tasavvufta Tevekkül Anlayışı}, key = {cite}, author = {GÖKCAN, Mansur} }
APA GÖKCAN, M . (2018). Tasavvufta Tevekkül Anlayışı. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 18 (1), 131-165. DOI: 10.30627/cuilah.440614
MLA GÖKCAN, M . "Tasavvufta Tevekkül Anlayışı". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 (2018): 131-165 <http://dergipark.gov.tr/cuilah/issue/38146/440614>
Chicago GÖKCAN, M . "Tasavvufta Tevekkül Anlayışı". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 (2018): 131-165
RIS TY - JOUR T1 - Tasavvufta Tevekkül Anlayışı AU - Mansur GÖKCAN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.30627/cuilah.440614 DO - 10.30627/cuilah.440614 T2 - Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) JF - Journal JO - JOR SP - 131 EP - 165 VL - 18 IS - 1 SN - 1303-3670-2564-6427 M3 - doi: 10.30627/cuilah.440614 UR - http://dx.doi.org/10.30627/cuilah.440614 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) Tasavvufta Tevekkül Anlayışı %A Mansur GÖKCAN %T Tasavvufta Tevekkül Anlayışı %D 2018 %J Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) %P 1303-3670-2564-6427 %V 18 %N 1 %R doi: 10.30627/cuilah.440614 %U 10.30627/cuilah.440614
ISNAD GÖKCAN, Mansur . "Tasavvufta Tevekkül Anlayışı". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 / 1 (Haziran 2018): 131-165. http://dx.doi.org/10.30627/cuilah.440614