Yıl 2018, Cilt 18, Sayı 1, Sayfalar 313 - 328 2018-06-30

Timurlularda Şehzade Eğitimi

Mevhibe ŞAHBAZ [1]

34 52

Timurlular Türk-Moğol unsurlarıyla yerli İran ve İslam kültürünün karışması sonucu ortaya çıkmıştır. Timurlular her ne kadar Çağatay geleneği başta olmak üzere Cengiz ve bozkır geleneğini sürdüren Türk teşkilatları, Arap ve Müslüman Türk devletlerinden ayrı bir yapı olarak karşımıza çıkmış olsa da Türk- İslam kültür ve geleneklerinin hâkim olduğu Maveraünnehir bölgesinde yetişmiştir. Timur iktidar meşrutiyetini ve hâkimiyet anlayışını ortaya koyarken Türk hâkimiyet anlayışı üzerine şekillendirmiştir. Diğer Türk ve Moğol Devletlerinde olduğu gibi Türk Cihan Hâkimiyeti anlayışını korumuştur. Timurlu Devletinin İslam dinini kabul etmesiyle geleneksel Türk hâkimiyet anlayışına uygun olarak gücünü doğrudan doğruya Allah’tan almaktaydı. Yeryüzünde Allahın gölgesi ve İslam peygamberinden sonra en yetkili bir makama sahip olarak kendine verilen bu makamın gücünü kullanarak halkını ve dini korumak için mutlak bir otorite olarak karşımıza çıkmaktadır. Timurlulardaki bu hâkimiyet anlayışı kendinden sonra halefleri zamanında devam etmiştir. Bu çalışmamızda da öncelikli olarak Timurluların nerede, ne zaman ve kim tarafından kurulduğu, Timur zamanında oluşturulan Timurlu devlet siyaseti gereği doğrultusunda Şehzadelerin (Mirzaların) eğitimi ele alınmıştır. Timurlular şehzadelerin ve hanedan üyelerinin eğitimine büyük önem vermişlerdir. Dolayısıyla bu görevi bir devlet görevi olarak kabul etmişler ve şehzadelere ve hanedan üyelerine doğumdan itibaren başlayan bir eğitim sistemi uygulamışlardır. Bu eğitim sisteminin nerede yapıldığı ve Şehzadelerin hangi süreçten geçtiği ve Şehzadelere tahsis edilen hocalar ve bu hocaların eğitim sürecinde şehzadeler üzerindeki etkileri incelenmeye çalışılmıştır. Mirzaların doğumları, tahta çıkışları, atabeylerin eğitim sürecindeki rolü ve görevleri ele alınmıştır. Ayrıca Timurlu hükümdarların ve şehzadelerin bilim, eğitim ve kültüre önem vererek hâkim oldukları topraklara başta Semerkant olmak üzere Herat, Şiraz, Tebriz gibi şehirleri ilim ve sanat merkezi haline getirmeleri ele alınmıştır.
Mirza, Eğitim, Timurlu Devleti, Devlet Yönetimi, Atabey
  • Aka, İsmail. (1991). Timur ve Devleti, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  • Aka, İsmail.(1994). Mirza Şahruh ve zamanı (1405-1447), Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  • Aka, İsmail.(2001). İran’da Türkmen Hâkimiyeti( Kara Koyunlular Devri), Anka-ra: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Aka, İsmail.(2012). “Timurlular”, Türk İslam Ansiklopedisi, C.41: 177-180.
  • Alan, Hayrunnisa. (2004). “Timurluların Bilim ve Sanata Yaklaşımları ve Bazı Son Dönem Sanatkârları,” Bilig, 30:151-171.
  • Ali Şir Nevai. (1995). Mecalisu’n- Nefois, (Haz. H.Ayan, K. Yavuz, E. Gemal-maz, R. Toparlı, G.Ayan, Y. Akpınar, (latin alfabesine transkipsiyonu), Erzurum.
  • Babur.( 1970) Baburname (çev. Reşit Rahmeti Arat), İstanbul: MEB Yayınları.
  • Barthold, Wilhelm. (1997). Uluğ Beğ ve Zamanı, Ankara: Türk Tarih Kurumu.
  • Barthold’d, Wassiliy W.(1901). “Timuridi”, Ensiklopediçesky slovar, C.XXXIII (edt. Efron Brokgauz), Saint-Petersburg: 195-197.
  • Bıyıktay, Halis. (1989). Timurlular Zamanında Hindistan Türk İmparatorluğu, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-0597-925X
Yazar: Mevhibe ŞAHBAZ (Sorumlu Yazar)

Bibtex @araştırma makalesi { cuilah440690, journal = {Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)}, issn = {1303-3670}, eissn = {2564-6427}, address = {Çukurova Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {18}, pages = {313 - 328}, doi = {10.30627/cuilah.440690}, title = {Timurlularda Şehzade Eğitimi}, key = {cite}, author = {ŞAHBAZ, Mevhibe} }
APA ŞAHBAZ, M . (2018). Timurlularda Şehzade Eğitimi. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 18 (1), 313-328. DOI: 10.30627/cuilah.440690
MLA ŞAHBAZ, M . "Timurlularda Şehzade Eğitimi". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 (2018): 313-328 <http://dergipark.gov.tr/cuilah/issue/38146/440690>
Chicago ŞAHBAZ, M . "Timurlularda Şehzade Eğitimi". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 (2018): 313-328
RIS TY - JOUR T1 - Timurlularda Şehzade Eğitimi AU - Mevhibe ŞAHBAZ Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.30627/cuilah.440690 DO - 10.30627/cuilah.440690 T2 - Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) JF - Journal JO - JOR SP - 313 EP - 328 VL - 18 IS - 1 SN - 1303-3670-2564-6427 M3 - doi: 10.30627/cuilah.440690 UR - http://dx.doi.org/10.30627/cuilah.440690 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) Timurlularda Şehzade Eğitimi %A Mevhibe ŞAHBAZ %T Timurlularda Şehzade Eğitimi %D 2018 %J Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) %P 1303-3670-2564-6427 %V 18 %N 1 %R doi: 10.30627/cuilah.440690 %U 10.30627/cuilah.440690
ISNAD ŞAHBAZ, Mevhibe . "Timurlularda Şehzade Eğitimi". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 / 1 (Haziran 2018): 313-328. http://dx.doi.org/10.30627/cuilah.440690