Yıl 2018, Cilt 18, Sayı 1, Sayfalar 479 - 511 2018-06-30

Hatîb el-Bağdâdî’nin el-Fasl li’l-Vasli’l-Müdrec fi’n-Nakl’i Bağlamında Müdrec Hadisler ve Değeri

Mustafa AYDIN [1]

40 39

İslam’ın ikinci kaynağı Sünnet’in yazılı vesikaları olan hadislerin sıhhatinin tesbiti son derece önemlidir. Hadis Usûlü alimleri sıhhat açısından hadisleri Sahih, Hasen ve Zayıf diye kategorilere ayırmışlardır. Bir hadisin isnadına, metnine ya da hem isnad  hem de metnine râvisî tarafından yapılan ilaveye idrâc ve bu şekilde rivayet edilen hadislere de müdrec hadis  adı verilmektedir. Âlimler tarafından zayıf hadisler içerisinde ele alınan müdrec hadisin bilinmesi, nerede ve nasıl bir idrâcın olduğunun tespit edilmesi, hadis ilmi açısından oldukça önemlidir. Çünkü râvilerin sözüyle Hz. Peygamber'in sözünün birbirinden ayırt edilmesi gerekmektedir. Nitekim bazen hadiste geçen râvîye ait bir söz, Hz. Peygamber’e ait zannedilmiş ve buna göre farkında olunmadan hadisten, râvînin sözüyle hüküm çıkarılmıştır. Bunun sonucunda da bazı müdrec hadisler, fıkhî ve itikâdî konularda önemli problemlere yol açmıştır. Dikkat edilmesi gereken nokta da detaylı bir araştırma yapmadan bir hadiste idrâcın meydana gelip gelmediğini anlayabilmenin oldukça güç olduğudur. Bu açıdan müdrec konusu, isnâd ve metin tenkidi ile yakından ilgilidir. Bu çalışmamızda müdrec hadis hususunda karşımıza çıkan ilk müstakil eser olan Hatîb el- Bağdâdî’nin, “el-Faslu li’l- Vasli’l- Müdrec fi’n-Nakl” isimli eseri bağlamında konuyu incelemeye çalıştık. Çalışmamızda idrâc ve müdrec hadisin tanımı, idrâcın sebepleri, çeşitleri, tesbit yöntemi, hükmü ve değeri hakkında bilgiler verilip, örnekler sunulmuştur.
Hadis, Sünnet, idrâc, müdrec hadis, râvî, rivâyet, isnad ve metin
  • Abdürrezzâk, Ebû Bekr Abdürrezzâk b. Hemmâm b. Nâfi’ es-San’ânî el-Himyerî, el-Musannef, I-XI, thk. Habîbu’r-Rahmân el-A’zamî, 2. Baskı, el-Mekteü’l-İslamî, Beyrut 1403/1983.
  • Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillâh eş-Şeybânî, el-Müsned, I-VI, Müessesetü Kurtuba, Kahire ty.
  • Arsel, İlhan, Şeriat ve Kadın, Tümda Dağıtım, İstanbul 1990.
  • Ateş, Ali Osman, Kur'ân ve Hadislere Göre Şeytan, Beyan Yay. İstanbul 1996.
  • Babanzâde Ahmed Naim Bey, Hadis Usulü ve Istılahları, yay. haz. Hasan Karayiğit, Düşün Yayınları İstanbul 2010.
  • Hatîb el-Bağdâdî, Ebû Bekr Ahmed b. Ali b. Sâbit, el-Faslü li’l-Vasli’l-Müdrec fi’n-Nakl, tahk. Abdu’s-Semi’ Muhammed el-Üneys, I-II, Dâru İbn Cevzî, Riyad 1997.
  • el-Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. Hüseyn b. Alî, es-Sünenü’l-Kübrâ, I-X, thk. Muhammed Abdülkadir Atâ, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 3. Baskı, Beyrut 1424/2003.
  • el-Beykûnî, Ömer (Tâhâ) b. Muhammed b. Fettûh ed-Dımaşkî, el-Manzûme-tu’l-Beykûniyye, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1420/1999.
  • el-Buhârî, Ebû Abdullâh Muhammed b. İsmâîl, el-Câmiu’s-Sahîh, Dâru’l-Erkâm, Beyrut 1995.
  • Çakan, İsmail Lütfi, Hadis Usulü, İFAV Yayınları, 27. Baskı, İstanbul 2012.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-3720-0458
Yazar: Mustafa AYDIN (Sorumlu Yazar)

Bibtex @araştırma makalesi { cuilah440720, journal = {Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)}, issn = {1303-3670}, eissn = {2564-6427}, address = {Çukurova Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {18}, pages = {479 - 511}, doi = {10.30627/cuilah.440720}, title = {Hatîb el-Bağdâdî’nin el-Fasl li’l-Vasli’l-Müdrec fi’n-Nakl’i Bağlamında Müdrec Hadisler ve Değeri}, key = {cite}, author = {AYDIN, Mustafa} }
APA AYDIN, M . (2018). Hatîb el-Bağdâdî’nin el-Fasl li’l-Vasli’l-Müdrec fi’n-Nakl’i Bağlamında Müdrec Hadisler ve Değeri. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 18 (1), 479-511. DOI: 10.30627/cuilah.440720
MLA AYDIN, M . "Hatîb el-Bağdâdî’nin el-Fasl li’l-Vasli’l-Müdrec fi’n-Nakl’i Bağlamında Müdrec Hadisler ve Değeri". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 (2018): 479-511 <http://dergipark.gov.tr/cuilah/issue/38146/440720>
Chicago AYDIN, M . "Hatîb el-Bağdâdî’nin el-Fasl li’l-Vasli’l-Müdrec fi’n-Nakl’i Bağlamında Müdrec Hadisler ve Değeri". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 (2018): 479-511
RIS TY - JOUR T1 - Hatîb el-Bağdâdî’nin el-Fasl li’l-Vasli’l-Müdrec fi’n-Nakl’i Bağlamında Müdrec Hadisler ve Değeri AU - Mustafa AYDIN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.30627/cuilah.440720 DO - 10.30627/cuilah.440720 T2 - Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) JF - Journal JO - JOR SP - 479 EP - 511 VL - 18 IS - 1 SN - 1303-3670-2564-6427 M3 - doi: 10.30627/cuilah.440720 UR - http://dx.doi.org/10.30627/cuilah.440720 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) Hatîb el-Bağdâdî’nin el-Fasl li’l-Vasli’l-Müdrec fi’n-Nakl’i Bağlamında Müdrec Hadisler ve Değeri %A Mustafa AYDIN %T Hatîb el-Bağdâdî’nin el-Fasl li’l-Vasli’l-Müdrec fi’n-Nakl’i Bağlamında Müdrec Hadisler ve Değeri %D 2018 %J Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) %P 1303-3670-2564-6427 %V 18 %N 1 %R doi: 10.30627/cuilah.440720 %U 10.30627/cuilah.440720
ISNAD AYDIN, Mustafa . "Hatîb el-Bağdâdî’nin el-Fasl li’l-Vasli’l-Müdrec fi’n-Nakl’i Bağlamında Müdrec Hadisler ve Değeri". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 / 1 (Haziran 2018): 479-511. http://dx.doi.org/10.30627/cuilah.440720