Yıl 2018, Cilt 18, Sayı 1, Sayfalar 535 - 567 2018-06-30

İslam Hukukunda Telfîk Nazariyyesi

Emrah DEMİRTAŞ [1] , İbrahim SİZGEN [2]

56 114

İslâm Hukuku canlı, dinamik ve yürürlükte olan bir hukuktur. Bu dinamikliğini İslam hukuku, fukahânın nassa dayalı içtihatlarından almıştır. Nitekim Mecelle maddelerinde yer alan ve ulema tarafından önem atfedilen "Zamanın değişimiyle, hükümlerin değişmesi inkâr edilemez" kaidesi bunu açıkça ifade etmektedir. Şer’î-amelî hükümlerden olup yaşadığımız çağda bir problem haline gelen telfik ve telfik ile ilgili olan taklid, mezhepler arası intikal, tetebu’r-ruhas, teysir ve ihdasu Kavli’s-sâlis (üçüncü görüş ortaya çıkarma) gibi lafızlar temelde her ne kadar birbiriyle aynı oldukları gözlemlense de amelî boyutta bu kavramlar birbirine zıt oldukları anlaşılmıştır. Terim olarak farklı görüş ve hükümleri birleştirmek anlamına gelen telfîk, hicri yedinci asırdan itibaren usûlcüler arasında tartışılan bir konu olmuştur. İslâm Hukukunda içtihada dayalı bir mesele olan telfîk, genellikle fıkıh usûlü kaynaklarının taklit bölümünde ele alınmış olup birçok risalede işlenmiştir. Dolayısıyla telfîk, içtihatta ve taklitte olmak üzere ikiye ayrılır. İsmail Hakkı İzmirli, telfîki tek bir olayda ve iki olayda gerçekleşen olmak üzere iki bölümde ele almıştır. Seyyid Bey ise icmâya muhâlif olan ve olmayan şeklinde taksimde bulunmuştur. Müçtehitler döneminden sonra uygulamada telfîke başvurulmuş, ayrıca her mezhep müçtehitlerinin görüşleri arasında telfîk dinin hükümlerini hafife almamak kaydıyla genellikle câiz görülmüştür. Telfîkin câiz olmadığını ileri süren fakihler de vardır. Ancak onların bu tutumu aşırılık ve bağnazlık gibi ifadelerle eleştirilmiş ve nassın ruhuna aykırı olmayacak şekilde iyi niyet besleyen müleffikin (telfik yapan kişi) telfiki usûlcülerce kabul görmüştür.
Telfîk, taklid, içtihad, İslam hukuku, teysir
  • Akgündüz, Ahmet, “İntikal”, DİA, XXII, 353-356.
  • el-Âmidî, Ebû Hasan Seyfüddîn Ali b. Ebî Ali, el-İhkâm fî Usûli’l-Ahkâm, Beyrut, ts.
  • el-‘Atibî, Gazi b. Mürşid Halef, et-Telfîk beyn’l-Mezâhib ve ‘Alâkatuhu bi Teysîr el-Fetvâ, Riyad, 2007.
  • Aydın, Ahmet, “Taklid Kavramına dair Tartışmalardan Biri Olarak Mezhepler Arası İntikal Meselesi”, ŞÜİFD, 2013/1 yıl, IV, sayı: 7.
  • Dönmez, İbrahim Kâfi, İçtihadın Bağlayıcılığı Meselesi ve Fıkıh Mezheplerine Bağlanmanın Anlamı, Usul İslam Araştırmalar, 2004.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-3967-4523
Yazar: Emrah DEMİRTAŞ (Sorumlu Yazar)

Orcid: 0000-0003-3669-8589
Yazar: İbrahim SİZGEN (Sorumlu Yazar)

Bibtex @araştırma makalesi { cuilah440730, journal = {Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)}, issn = {1303-3670}, eissn = {2564-6427}, address = {Çukurova Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {18}, pages = {535 - 567}, doi = {10.30627/cuilah.440730}, title = {İslam Hukukunda Telfîk Nazariyyesi}, key = {cite}, author = {SİZGEN, İbrahim and DEMİRTAŞ, Emrah} }
APA DEMİRTAŞ, E , SİZGEN, İ . (2018). İslam Hukukunda Telfîk Nazariyyesi. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 18 (1), 535-567. DOI: 10.30627/cuilah.440730
MLA DEMİRTAŞ, E , SİZGEN, İ . "İslam Hukukunda Telfîk Nazariyyesi". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 (2018): 535-567 <http://dergipark.gov.tr/cuilah/issue/38146/440730>
Chicago DEMİRTAŞ, E , SİZGEN, İ . "İslam Hukukunda Telfîk Nazariyyesi". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 (2018): 535-567
RIS TY - JOUR T1 - İslam Hukukunda Telfîk Nazariyyesi AU - Emrah DEMİRTAŞ , İbrahim SİZGEN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.30627/cuilah.440730 DO - 10.30627/cuilah.440730 T2 - Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) JF - Journal JO - JOR SP - 535 EP - 567 VL - 18 IS - 1 SN - 1303-3670-2564-6427 M3 - doi: 10.30627/cuilah.440730 UR - http://dx.doi.org/10.30627/cuilah.440730 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) İslam Hukukunda Telfîk Nazariyyesi %A Emrah DEMİRTAŞ , İbrahim SİZGEN %T İslam Hukukunda Telfîk Nazariyyesi %D 2018 %J Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) %P 1303-3670-2564-6427 %V 18 %N 1 %R doi: 10.30627/cuilah.440730 %U 10.30627/cuilah.440730
ISNAD DEMİRTAŞ, Emrah , SİZGEN, İbrahim . "İslam Hukukunda Telfîk Nazariyyesi". Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 / 1 (Haziran 2018): 535-567. http://dx.doi.org/10.30627/cuilah.440730