Yıl 2016, Cilt 1, Sayı 1, Sayfalar 90 - 97 2016-12-28

ADLARIN VE EYLEMLERİN EDİNİMİ

Hatice Sofu [1]

314 260

Çocuklar, bir yaş civarında anlamlı ilk sözcüklerini söylemeye başlarlar. On sekiz ay civarında 50 kadar sözcük kullanabilmektedirler. On sekiz aydan itibaren sözcük sayısında hızlı bir artış görülür. Bu sözcükler sözcük türü açısından ad, eylem, belirteç gibi çeşitlilik göstermekle birlikte sözcük dağarcığında daha çok ad ve eylemlerin yer aldığı görülmektedir. Doğal olarak, adlar çocuğun etrafında bulunan nesneleri adlandırmaya yaradığı için ve çocuklarla yapılan ilk konuşmalar o anda gerçekleşen eylemler ve orada yer alan nesneler hakkında olduğu için adların ve eylemlerin edenimi önceliklidir. Çocuklar, bu dönemde bir yandan mevcut sözcükleri sesletmeyi ve onları anlamlarına uygun kullanmayı öğrenirken bir yandan da iletişimi sürdürmek için yeni sözcükler türetme yollarını da edinmektedirler.

Bu çalışmada 2; 0-3; 6 yaş arasında dört kız çocuğundan toplanan anlık konuşma verisi kullanılarak Türkçe edinen çocukların ad ve eylemleri edinme ve yeni sözcükler türetmek için kullandıkları ekleri edinme süreçleri incelenmiştir. Sonuçlar, çocukların iki yaştan itibaren sözcük türetmeye karşı duyarlı oldukları ve hem türetme ekleri ile hem de bileşik sözcük yapımı yöntemini kullanarak yeni sözcükler oluşturduklarını göstermektedir. Ancak, Türkçede eklerin şeffaf olması ve ek ve köklerin kolayca ayrılabilmesi nedeniyle türetme eklerinin kullanımı daha yaygındır. Hem eklerin şeffaf olması ve kökte değişiklik gerektirmemesi hem de yetişkin dilinde kullanım sıklığı o ekin erken ve yaygın kullanımına yol açmaktadır. Ad türetmede kullanılan -cI eki ve eylem türetmede kullanılan -lE eki böyle eklerdir. Çocuklar, bir sözcük dağarcıklarında olmadığında kendileri yeni sözcükler de türetmektedirler.

Ad, eylem, adların edinimi, eylemlerin edinimi, {-CX} ve {-lA} ekleri
  • Akyol-Bal, Ö. (2016). Acquisition of Word Formation in Turkish: Compounding and Derivation with Agentive Suffix. Çukurova Üniversitesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi.
  • Banguoğlu, T. 1990. Türkçenin Grameri. Ankara:Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  • Bennett-Kastor,T. 1988. Analyzing Children’s Language. NY: New york, Blackwell.
  • Cüceloğlu, D. 1973. Türkçe türetme ekleri üzerine bir çalışma. Hacettepe Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5, (1), 47-56.
  • Sofu, H. ve Turkay, F. 2006. Input Frequency Effects in terms of Noun/Verb Dominance. Çukurova Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 3/32, 229241. Adana
  • Underhill, R. 1986. Turkish. D.I. Slobin & K. Zimmer (Haz.) Studies in Turkish Linguistics. 7-22 Amsterdam: John Benjamins.
  • Türkay, F., 2005. “Children’s Early Lexicon in Terms of Noun/Verb Dominance”, Çukurova Üniversitesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi.
Konular Dil Bilim
Dergi Bölümü Dilbilim
Yazarlar

Yazar: Hatice Sofu
Kurum: CUKUROVA UNIV
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { cutad285920, journal = {Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi}, issn = {2587-1900}, eissn = {2548-0979}, address = {Çukurova Üniversitesi}, year = {2016}, volume = {1}, pages = {90 - 97}, doi = {}, title = {ADLARIN VE EYLEMLERİN EDİNİMİ}, key = {cite}, author = {Sofu, Hatice} }
APA Sofu, H . (2016). ADLARIN VE EYLEMLERİN EDİNİMİ. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 1 (1), 90-97. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/cutad/issue/27176/285920
MLA Sofu, H . "ADLARIN VE EYLEMLERİN EDİNİMİ". Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 1 (2016): 90-97 <http://dergipark.gov.tr/cutad/issue/27176/285920>
Chicago Sofu, H . "ADLARIN VE EYLEMLERİN EDİNİMİ". Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 1 (2016): 90-97
RIS TY - JOUR T1 - ADLARIN VE EYLEMLERİN EDİNİMİ AU - Hatice Sofu Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - DO - T2 - Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 90 EP - 97 VL - 1 IS - 1 SN - 2587-1900-2548-0979 M3 - UR - Y2 - 2016 ER -
EndNote %0 Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi ADLARIN VE EYLEMLERİN EDİNİMİ %A Hatice Sofu %T ADLARIN VE EYLEMLERİN EDİNİMİ %D 2016 %J Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi %P 2587-1900-2548-0979 %V 1 %N 1 %R %U
ISNAD Sofu, Hatice . "ADLARIN VE EYLEMLERİN EDİNİMİ". Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 1 / 1 (Aralık 2017): 90-97.