Yıl 2018, Cilt 6, Sayı 4, Sayfalar 1364 - 1376 2018-08-01

Sosyo-Demografik Yapı ve Fiziksel Çevre Özelliklerinin Yürünebilirlik Algısı Üzerine Etkisi

Ezgi Akçam [1] , Elif Kutay Karaçor [2]

20 64

Bu çalışmada yürünebilir çevreler oluşturulmasının insan hayatına olan olumlu etkileri üzerinde durulmuştur. Yürümek, insanların günlük yaşamlarında kullandıkları çevreye en az zarar veren ulaşım biçimidir. Son yıllarda, mimarlar, peyzaj mimarları ve şehir plancıları gibi meslek disiplinleri; hava kirliliği ve trafik sıkışıklığını azaltmak ve yürüyen bir toplum oluşturmanın önemi üzerinde daha çok durmaktadırlar. Yürüyüşe uygun tasarlanmış alanlarda yaşayan bireyler günlük fiziksel aktivite düzeylerini arttırmak için daha fazla fırsata sahiptirler. Yürünebilir kentsel çevreler oluşturmak, sürdürebilirliğin yanı sıra toplum sağlığı için de önemlidir. Yürünebilirlik, biyolojik, psikolojik, sosyo-demografik, sosyo-kültürel özelliklerden etkilenmektedir.

 

Bu araştırmanın amacı, sosyo-demografik yapı ile fiziksel çevre özelliklerinden karma arazi kullanımının ve yeşil alanlara erişimin yürünebilirlik algısını üzerindeki etkisini ortaya çıkarmaktır. Bu bağlamda, literatür tarama yöntemine başvurulmuş, kavramlar arası ilişkiyi belirlemek ve değerlendirmek amaçlı çalışma kapsamında yürünebilirlik, yürünebilirlik algısı, karma arazi kullanımı, açık ve yeşil alan konularını ele alan çalışmalar incelenmiştir. Çalışma kapsamında öncelikle yürünebilirlik ve yürünebilirlik algısı kavramları ele alınmıştır. Sonrasında ise bu kavramların mahalle tasarımıyla olan ilişkisi vurgulanmıştır. Sosyo-demografik yapının, karma arazi kullanımının ve kentsel yeşil alanlara erişimin yürünebilirlik algısını etkilediği, yürünebilirlik algısının da yürüme davranışı etkilediği belirlenmiştir.

Yürünebilirlik, Yürünebilirlik Algısı, Açık ve Yeşil Alanlar, Mahalle Tasarımı
  • [1] WHO/Christopher Black, (24 Ekim 2016). [Online]. Erişim: http://www.who.int/sustainable-development/cities/health-risks/urban-green-space/en/
  • [2] SCOPUS (13 Şubat 2018). [Online]. Erişim: https://www.scopus.com/term/analyzer.uri?sid=009E3819C134822FBC327C5FC751612D.wsnAw8kcdt7IPYLO0V48gA%3a70&origin=resultslist&src=s&s=%28TITLE-ABS-KEY%28walkability%29+AND+TITLE-ABS-KEY%28neighborhood+design%29%29&sort=plf-f&sdt=b&sot=b&sl=67&count=353&analyzeResults=Analyze+results&txGid=009E3819C134822FBC327C5FC751612D.wsnAw8kcdt7IPYLO0V48gA%3a12
  • [3] A. Tekel ve Y. Özalp, “Mekanın Fiziksel ve Algısal Niteliğinin Yürünebilirliğe ve Mekanda Yürümeden Duyulan Memnuniyete Etkisi: Ankara Atatürk Bulvarı Örneği,” Planlama Dergisi, c. 26, s. 1, ss. 40–50, 2016.
  • [4] Y. Özalp, “Mekansal kalitenin yürünebilirlik üzerindeki etkisi: Ankara-Atatürk bulvarı örneği,” Yüksek Lisans tezi, Şehir Bölge Planlama Bölümü, Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 2016.
  • [5] S. C. Spoon, “What defines walkability: Walking behavior correlates,” M.S. project, City and Regional Planning, North Carolina University, Chapel Hill, North Carolina, 2005.
  • [6] T. Litman, "Social inclusion as a transport planning issue in Canada," presented at the European Transport Conference, Strassbourg, 2003.
  • [7] S. H. Rogers, J. M. Halstead, K. H. Gardner ve C. H. Carlson, “Examining walkability and social capital as indicators of quality of life at the municipal and neighborhood scales,” Applied Research in Quality of Life, vol. 6, no. 2, pp. 201–213, 2011.
  • [8] N. Owen, E. Cerin, E. Leslie, N. Coffee, L. D. Frank, A. E. Bauman, G. Hugo, B. E. Saelens ve J. F. Sallis, “Neighborhood walkability and the walking behavior of Australian adults,” American journal of preventive medicine, vol. 33, no. 5, pp. 387-395, 2007.
  • [9] K. Gebel, A. Bauman ve N. Owen, “Correlates of non-concordance between perceived and objective measures of walkability,” Annals of behavioral medicine, vol. 37, no. 2, pp. 228–238, 2009.
  • [10] E. Cerin, B. E. Saelens, J. F. Sallis ve L. D. Frank, “Neighborhood Environment Walkability Scale: validity and development of a short form,” Medicine and science in sports and exercise, vol. 38, no. 9, pp. 1682–1691, 2006.
  • [11] M. Johansson, C. Sternudd ve M. Kärrholm, “Perceived urban design qualities and affective experiences of walking,” Journal of Urban Design, vol. 21, no. 2, pp. 256–275, 2016.
  • [12] G. R. McCormack, E. Cerin, E. Leslie, L. Du Toit ve N. Owen, “Objective versus perceived walking distances to destinations: correspondence and predictive validity,” Environment and behavior, vol. 40, no. 3, pp. 401–425, 2008.
  • [13] K. Ball, R. W. Jeffery, D. A. Crawford, R. J. Roberts, J. Salmon ve A. F. Timperio, “Mismatch between perceived and objective measures of physical activity environments,” Preventive medicine, vol. 47, no. 3, pp. 294–298, 2008.
  • [14] L. Wood, L. D. Frank ve B. Giles-Corti, “Sense of community and its relationship with walking and neighborhood design,” Social science & medicine, vol. 70, no. 9, pp. 1381–1390, 2010.
  • [15] V. Basolo ve D. Strong, “Understanding the neighborhood: From residents’ perceptions and needs to action,” Housing Policy Debate, vol. 13, no. 1, pp. 83–105, 2002.
  • [16] M. Amérigo ve J. I. Aragones, “A theoretical and methodological approach to the study of residential satisfaction,” Journal of environmental psychology, vol. 17, no. 1, pp. 47–57, 1997.
  • [17] Anonim, (16 Mart 2017). [Online]. Erişim: http://www.vtpi.org/tdm/tdm92.htm.
  • [18] P. Fan, L. Xu ve J. Chen, “Accessibility of public urban green space in an urban periphery: The case of Shanghai,” Landscape and Urban Planning, vol. 165, pp. 177–192, 2017.
  • [19] R. Ewing, S. Handy, R. C. Brownson, O. Clemente ve E. Winston, “Identifying and measuring urban design qualities related to walkability,” Journal of Physical Activity and Health, vol. 3, no. 1, pp. 223–240, 2006.
  • [20] G. R. McCormack, M. Rock, A. M. Toohey ve D. Hignell, “Characteristics of urban parks associated with park use and physical activity: a review of qualitative research,” Health & place, vol. 16, no. 4, pp. 712–726, 2010.
  • [21] P. Grahn ve U. A. Stigsdotter, “Landscape planning and stress,” Urban forestry & urban greening, vol. 2, no. 1, pp. 1–18, 2003.
  • [22] T. S. Nielsen ve K. B. Hansen, “Do green areas affect health? Results from a Danish survey on the use of green areas and health indicators,” Health & place, vol. 13, no. 4, pp. 839–850, 2007.
  • [23] R. C. Fermino, R. S. Reis, P. C. Hallal ve J. C. de Farias Júnior, “Perceived environment and public open space use: a study with adults from Curitiba, Brazil,” International journal of behavioral nutrition and physical activity, vol. 10, no. 1, pp. 35, 2013
  • [24] A. Aurand, “Density, housing types and mixed land use: Smart tools for affordable housing?,” Urban studies, vol. 47, no. 5, pp. 1015–1036, 2010.
  • [25] D. Ettema ve I. Smajic, “Walking, places and wellbeing,” The Geographical Journal, vol. 181, no. 2, pp. 102–109, 2015.
  • [26] H. J. Jun ve M. Hur, “The relationship between walkability and neighborhood social environment: The importance of physical and perceived walkability,” Applied Geography, vol. 62, pp. 115–124, 2015
  • [27] S. G. Stradling, J. Anable ve M. Carreno, “Performance, importance and user disgruntlement: A six-step method for measuring satisfaction with travel modes,” Transportation Research Part A: Policy and Practice, vol. 41, no. 1, pp. 98–106, 2007.
  • [28] A. Özbil, D. Yeşiltepe ve G. Argin, “Modeling walkability: The effects of street design, street-network configuration and land-use on pedestrian movement,” A| Z ITU Journal of the Faculty of Architecture, vol. 12, no. 3, pp. 189–207, 2015.
  • [29] P. Hess, A. Moudon, M. Snyder ve K. Stanilov, “Site design and pedestrian travel,” Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board, pp. 9–19, 1999.
  • [30] V. Van Holle, B. Deforche, J. Van Cauwenberg, L. Goubert, L. Maes, N. Van de Weghe ve I. De Bourdeaudhuij, “Relationship between the physical environment and different domains of physical activity in European adults: a systematic review,” BMC public health, vol. 12, no. 1, pp. 807, 2012.
  • [31] J. Zoellner, J. L. Zynda, A. D. Sample ve K. Yadrick, “Environmental perceptions and objective walking trail audits inform a community-based participatory research walking intervention,” International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, vol. 9, no. 1, pp. 6, 2012
  • [32] A. Parkes ve A. Kearns, “The multi-dimensional neighbourhood and health: a cross-sectional analysis of the Scottish Household Survey, 2001,” Health & Place, vol. 12, no. 1, pp. 1–18, 2006.
  • [33] J. Van Cauwenberg, V. Van Holle, D. Simons, R. Deridder, P. Clarys, L. Goubert, J. Nasar, J. Salmon, I. De Bourdeaudhuij ve B. Deforche, “Environmental factors influencing older adults’ walking for transportation: a study using walk-along interviews,” International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, vol. 9, no. 1, pp. 85, 2012.
  • [34] P. Mason, A. Kearns ve L. Bond, “Neighbourhood walking and regeneration in deprived communities,” Health & place, vol. 17, no. 3, pp. 727–737, 2011.
  • [35] B. E. Saelens, J. F. Sallis ve L. D. Frank, “Environmental correlates of walking and cycling: findings from the transportation, urban design, and planning literatures,” Annals of behavioral medicine, vol. 25, no. 2, pp. 80–91, 2003.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik ve Temel Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Ezgi Akçam (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Yazar: Elif Kutay Karaçor
Kurum: Düzce Üniversitesi
Ülke: Turkey


Bibtex @derleme { dubited395168, journal = {Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi}, issn = {}, eissn = {2148-2446}, address = {Düzce Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {6}, pages = {1364 - 1376}, doi = {}, title = {Sosyo-Demografik Yapı ve Fiziksel Çevre Özelliklerinin Yürünebilirlik Algısı Üzerine Etkisi}, key = {cite}, author = {Akçam, Ezgi and Kutay Karaçor, Elif} }
APA Akçam, E , Kutay Karaçor, E . (2018). Sosyo-Demografik Yapı ve Fiziksel Çevre Özelliklerinin Yürünebilirlik Algısı Üzerine Etkisi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 6 (4), 1364-1376. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/dubited/issue/38650/395168
MLA Akçam, E , Kutay Karaçor, E . "Sosyo-Demografik Yapı ve Fiziksel Çevre Özelliklerinin Yürünebilirlik Algısı Üzerine Etkisi". Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi 6 (2018): 1364-1376 <http://dergipark.gov.tr/dubited/issue/38650/395168>
Chicago Akçam, E , Kutay Karaçor, E . "Sosyo-Demografik Yapı ve Fiziksel Çevre Özelliklerinin Yürünebilirlik Algısı Üzerine Etkisi". Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi 6 (2018): 1364-1376
RIS TY - JOUR T1 - Sosyo-Demografik Yapı ve Fiziksel Çevre Özelliklerinin Yürünebilirlik Algısı Üzerine Etkisi AU - Ezgi Akçam , Elif Kutay Karaçor Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1364 EP - 1376 VL - 6 IS - 4 SN - -2148-2446 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Sosyo-Demografik Yapı ve Fiziksel Çevre Özelliklerinin Yürünebilirlik Algısı Üzerine Etkisi %A Ezgi Akçam , Elif Kutay Karaçor %T Sosyo-Demografik Yapı ve Fiziksel Çevre Özelliklerinin Yürünebilirlik Algısı Üzerine Etkisi %D 2018 %J Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi %P -2148-2446 %V 6 %N 4 %R %U
ISNAD Akçam, Ezgi , Kutay Karaçor, Elif . "Sosyo-Demografik Yapı ve Fiziksel Çevre Özelliklerinin Yürünebilirlik Algısı Üzerine Etkisi". Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi 6 / 4 (Ağustos 2018): 1364-1376.