Yıl 2018, Cilt 6, Sayı 4, Sayfalar 1377 - 1390 2018-08-01

Yer Bağlılığı ve Risk Algısı Kavramları Arasındaki İlişki
The Relationship Between Place Attachment And Risk Perception Concepts

İpek GÜLER [1] , Elif KUTAY KARAÇOR [2]

31 98

Yer bağlılığı insan, zaman, yaşanılan çevreye duyulan bağ,  güven duygusu gibi etmenlerin birbirileriyle olan etkileşimi sonucu ortaya çıkmış olan bir kavramdır. Çevresel riskler yüzünden yaşadıkları çevreyi terk etmek zorunda kalan ve sonrasında duydukları bağlılıktan dolayı geri dönme isteği göstermiş insanlar üzerinde ilk araştırmalar yapılmıştır. Bu durum yer bağlılığının risk algısı üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Risk kavramı ise bir afet sonucunda can, mal, çevresel kayıpların meydana gelme olasılığı iken risk algısı da bu durumun sezgisel olarak değerlendirilmesidir. Genellikle çevresel tehdit oluşumunda ve hemen sonrasında ortaya çıktığı fakat zamanla azaldığı görülmektedir. Yer bağlılığı ve risk algısı arasındaki ilişki hakkında az sayıda çalışma bulunmaktadır. Scopus veri tabanının sistematik bir şekilde araştırılması sonucunda yer bağlılığı ve risk algısını doğrudan ele alan 13 adet çalışma (2004-2017) saptanmıştır. Bu araştırma sonuçlarına göre yer bağlılığı ve risk algısı arasında hem pozitif hem de negatif ilişki bulunmaktadır. Sonuçlar özellikle şunları göstermektedir:  (1) risk algısı ve yer bağlılığı arasında pozitif ilişki vardır; genel olarak farklı risk türlerine maruz kalmış yer bağlılığı yüksek olan bireylerin risk algısı daha güçlüdür; (2) risk algısı ve yer bağlılığı arasında negatif ilişki vardır; yere olan bağlılık arttıkça güven duygusu da artmaktadır ve riskleri algılama seviyeleri düşmektedir; (3) yer bağlılığı ve riskle başa çıkma arasında pozitif ilişki vardır; yere olan bağlılıkları yüksek olan bireyler yaşadıkları çevreye karşı sorumluluk ve koruyucu davranışlar sergilemektedirler ve riskle başa çıkmaya da isteklidirler; (4) yer bağlılığı ve riskle başa çıkma arasında negatif ilişki vardır; güçlü bir yer bağlılığı olan bireyler çevresel riskler ile karşı karşıya kaldıklarında yer değişikliği yapmak istemezler, riskleri göz ardı ederler ve felaketten sonra riskli bölgelere dönme olasılıkları çok yüksektir. Bu çalışma ile yer bağlılığı ve risk algısı arasındaki ilişkinin daha önceden yapılan araştırmalara göre hangi faktörlerden etkilendiği ve ilişki sonuçlarının neler olduğunun belirlenmesi ile ulusal literatüre katkı sağlanması amaçlanmaktadır. 

Yer Bağlılığı, Risk Algısı, Riskle Başa Çıkma
  • [1] Anonim, (4 Şubat 2018). [Online]. Erişim: https://www.scopus.com/
  • [2] H. Arslan, “Afet Sonrası Yeniden Yapılanma Sürecinin Yere Bağlılık, Yer Değiştirme ve Bilişsel Haritalama Olguları Açısından İrdelenmesi,”. Doktora Tezi, Mimarlık, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul, Türkiye, 2009.
  • [3] S. De Dominicis, F. Fornara, U. G. Cancellieri, C. Twigger-Ross ve M. Bonaiuto, “We are at risk, and so what? Place attachment, environmental risk perceptions and preventive coping behaviours,” Journal of Environmental Psychology, c. 43, ss. 66-78, 2015.
  • [4] C. L. Twigger-Ross ve D. L Uzzell, “Place and identity processes,” Journal of environmental psychology, c. 16, s. 3, ss. 205-220, 1996.
  • [5] M. V. Giuliani, (2003). “Theory of attachment and place attachment. na.,” Psychological theories for environmental issues, 1. Baskı, Farnham, İngiltere: Ashgate Yayıncılık, 2003, böl. 5, ss. 137-170.
  • [6] L. Scannell, ve R. Gifford, “The relations between natural and civic place attachment and pro-environmental behavior,” Journal of environmental psychology, c. 30, s. 3, ss. 289-297, 2010.
  • [7] TDK, (12 Ekim 2016). [Online]. Erişim: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.57fde2e8a037f2.01961550
  • [8] T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Risk Tanımı, Ankara, Afet ve Acil Durumlara İlişkin Temel Mevzuat, 2015.
  • [9] P. Slovic, “Perception of risk,” Science, c. 236, s. 4799, ss. 280-285, 1987.
  • [10] P. E. Gustafson, “Gender differences in risk perception: theoretical and methodological perspectives,” Risk Analysis, c. 18, s. 6, ss. 805-811, 1998.
  • [11] R. Raaijmakers, J. Krywkow ve A. van der Veen, “Flood risk perceptions and spatial multi-criteria analysis: an exploratory research for hazard mitigation,” Natural hazards, c. 46, s. 3, ss. 307-322, 2008.
  • [12] R. Fazio ve M. Zanna, “Direct Experience and Attitude-Behavior Consistency1,” Advances in experimental social psychology, c. 14, ss. 161-202, 1981.
  • [13] D. L. Uzzell, “The psycho-spatial dimension of global environmental problems,” Journal of Environmental Psychology, c. 20, s. 4, ss. 307-318, 2000.
  • [14] I. L Stefanovic, “The contribution of philosophy to hazards assessment and decision making,” Natural Hazards, c. 28, s. 2-3, ss. 229-247, 2003.
  • [15] P. J. Baan ve F. Klijn, “Flood risk perception and implications for flood risk management in the Netherlands,” International Journal of River Basin Management, c. 2, s. 2, ss. 113-122, 2004.
  • [16] V. T. Covello, “Best practices in public health risk and crisis communication,” Journal of Health Communication, c. 1, s. 8, ss. 5-8, 2003.
  • [17] P. W. Schultz, “Conservation means behavior,” Conservation Biology, c. 25, s. 6, ss. 1080-1083, 2011.
  • [18] R. Gifford, L. Scannell, C. Kormos, L. Smolova, A. Biel, S. Boncu, … ve F. G. Kaiser, “Temporal pessimism and spatial optimism in environmental assessments: an 18-nation study,” Journal of Environmental Psychology, c. 29, s.1, ss. 1-12, 2009.
  • [19] J. Hatfield, ve R. F. S. Job, “Optimism bias about environmental degradation: the role of the range of impact of precautions,” Journal of Environmental Psychology, c. 21, s.1, ss. 17-30, 2001.
  • [20] M. Bonaiuto, S. De Dominicis, F. Fornara, U. G. Cancellieri ve B. Mosco, Flood risk: the role of neighbourhood attachment. Na, 2011.
  • [21] D. K. Bird, G. Gísladóttir ve D. Dominey-Howes, “Different communities, different perspectives: issues affecting residents' response to a volcanic eruption in southern Iceland.” Bulletin of Volcanology, c. 73, s. 9, ss. 1209-1227, 2011.
  • [22] R. Garcìa-Mira, J. E. Real ve J. Romay, “Temporal and spatial dimensions in the perception of environmental problems: An investigation of the concept of environmental hyperopia,” International Journal of Psychology, c. 40, s. 1, ss. 5-10, 2005.
  • [23] M. Bonaiuto, S. Alves, S. De Dominicis ve I. Petruccelli, “Place attachment and natural hazard risk: Research review and agenda,” Journal of Environmental Psychology, c. 48, ss. 33-53, 2016.
  • [24] N. M. Radcliffe ve W. M. P. Klein, “Dispositional, unrealistic, and comparative optimism: differential relations with the knowledge and processing of risk information and beliefs about personal risk,” Personality and Social Psychology Bulletin, c. 28, s. 6, ss. 836-846, 2002.
  • [25] I. Armas, “Earthquake risk perception in Bucharest, Romania,”. Risk Analysis, c. 26, s. 5, ss. 1223-1234, 2006.
  • [26] F. Bernardo, “Impact of place attachment on risk perception: Exploring the multidimensionality of risk and its magnitude,” Estudios de Psicología, c. 34, s. 3, ss. 323-329, 2013.
  • [27] H. J. Stain, B. Kelly, W. J. Carr, T. J. Lewin, M. Fitzgerald ve L. Fragar, “The psychological impact of chronic environmental adversity: Responding to prolonged drought,” Social Science & Medicine, c. 73, s. 11, ss. 1593-1599, 2011.
  • [28] D. Burley, P. Jenkins, S. Laska ve T. Davis, “Place attachment and environmental change in coastal Louisiana,” Organization & Environment, c. 20, s. 3, ss. 347-366, 2007.
  • [29] M. Gallina ve A. Williams, “Perceptions of Air Quality and Sense of Place among Women in Northeast Hamilton, Ontario, Canada,” International Journal of Social Science Studies, c. 2, s. 3, ss. 67-77, 2014.
  • [30] M. Bihari, ve R. Ryan, “Influence of social capital on community preparedness for wildfires,” Landscape and Urban Planning, c. 106, s. 3, ss. 253-261, 2012.
  • [31] K. Donovan, A. Suryanto, ve P. Utami, “Mapping cultural vulnerability in volcanic regions: The practical application of social volcanology at Mt Merapi, Indonesia,” Environmental Hazards, c. 11, s. 4, ss. 303-323, 2012.
  • [32] M. Bonaiuto, G. M. Breakwell ve I. Cano, “Identity processes and environmental threat: the effects of nationalism and local identity upon perception of beach pollution,” Journal of Community and Applied Social Psychology, c. 6, s. 3, ss. 157-175, 1996.
  • [33] Y. Zhang, H.-L, Zhang, J. Zhang ve S. Cheng, “Predicting residents' proenvironmental behaviors at tourist sites: The role of awareness of disaster's consequences, values, and place attachment,” Journal of Environmental Psychology, c. 40, ss. 131-146, 2014.
  • [34] B. Kaltenborn, “Effects of sense of place on responses to environmental impacts: A study among residents in Svalbard in the Norwegian high Arctic,” Applied Geography, c. 18, s. 2, ss. 169-189, 1998.
  • [35] A. Silver ve J. Grek-Martin, “Now we understand what community really means: Reconceptualizing the role of sense of place in the disaster recovery process,” Journal of Environmental Psychology, c. 42, ss. 32-41, 2015.
  • [36] P. Devine-Wright, “Rethinking NIMBYism: the role of place attachment and place identity in explaining place-protective action,” Journal of Community & Applied Social Psychology, c. 19, s. 6, ss. 426-441, 2009.
  • [37] P. Devine-Wright, “Dynamics of place attachment in a climate changed world,” Place attachment: Advances in theory, methods and applications, 1. Baskı. Abingdon, İngiltere: Routledge Yayıncılık, 2014, böl. 13, ss. 165-177.
  • [38] R. S. Pirta, N. Chandel ve C. Pirta, “Loss of home at early age: Retrieval of memories among the displacees of Bhakra Dam after fifty years,” Journal of the Indian Academy of Applied Psychology, c. 40, s. 1, ss. 78-85, 2014.
  • [39] E. Chamlee-Wright ve V. H. Storr, “There's no place like New Orleans: Sense of place and community recovery in the Ninth Ward after Hurricane Katrina,” Journal of Urban Affairs, c. 5, s. 31, ss. 615-634, 2009.
  • [40] J. J. O'Sullivan, R. A. Bradford, M. Bonaiuto, S. De Dominicis, P. Rotko J. Aaltonen, vd., “Enhancing flood resilience through improved risk communications,” Natural Hazards and Earth System Science, c. 12, ss. 2271-2282, 2012.
  • [41] D. Paton, P. T. Burgelt, ve T. Prior, “Living with bushfire risk: social and environmental influences on preparedness,” Australian Journal of Emergency Management, The, c. 23, s. 3, ss. 41, 2008.
  • [42] S. Mishra, S. Mazumdar ve S. Damodar, “Place attachment and flood preparedness,”. Journal of Environmental Psychology, c. 30, s. 2, ss. 187-197, 2010.
  • [43] E. L. Kick, J. C. Fraser, G. M. Fulkerson, L. A. McKinney ve D. H. De Vries, “Repetitive flood victims and acceptance of FEMA mitigation offers: an analysis with community–system policy implications,” Disasters, c. 35, s. 3, ss. 510-539, 2011.
  • [44] H. J. Boon, “Disaster resilience in a flood-impacted rural Australian town,” Natural hazards, c. 7, s. 1, ss. 683-701, 2014.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: İpek GÜLER (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Yazar: Elif KUTAY KARAÇOR
Ülke: Turkey


Bibtex @derleme { dubited402347, journal = {Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi}, issn = {}, eissn = {2148-2446}, address = {Düzce Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {6}, pages = {1377 - 1390}, doi = {}, title = {Yer Bağlılığı ve Risk Algısı Kavramları Arasındaki İlişki}, key = {cite}, author = {GÜLER, İpek and KUTAY KARAÇOR, Elif} }
APA GÜLER, İ , KUTAY KARAÇOR, E . (2018). Yer Bağlılığı ve Risk Algısı Kavramları Arasındaki İlişki. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 6 (4), 1377-1390. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/dubited/issue/38650/402347
MLA GÜLER, İ , KUTAY KARAÇOR, E . "Yer Bağlılığı ve Risk Algısı Kavramları Arasındaki İlişki". Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi 6 (2018): 1377-1390 <http://dergipark.gov.tr/dubited/issue/38650/402347>
Chicago GÜLER, İ , KUTAY KARAÇOR, E . "Yer Bağlılığı ve Risk Algısı Kavramları Arasındaki İlişki". Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi 6 (2018): 1377-1390
RIS TY - JOUR T1 - Yer Bağlılığı ve Risk Algısı Kavramları Arasındaki İlişki AU - İpek GÜLER , Elif KUTAY KARAÇOR Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1377 EP - 1390 VL - 6 IS - 4 SN - -2148-2446 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Yer Bağlılığı ve Risk Algısı Kavramları Arasındaki İlişki %A İpek GÜLER , Elif KUTAY KARAÇOR %T Yer Bağlılığı ve Risk Algısı Kavramları Arasındaki İlişki %D 2018 %J Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi %P -2148-2446 %V 6 %N 4 %R %U
ISNAD GÜLER, İpek , KUTAY KARAÇOR, Elif . "Yer Bağlılığı ve Risk Algısı Kavramları Arasındaki İlişki". Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi 6 / 4 (Ağustos 2018): 1377-1390.