Cilt 30, Sayı 2, Sayfalar 525 - 543 2016-01-23

Bizans’taki Varenglerin İskandinavya’daki Dinsel Fethe Etkileri

Selahattin Özkan [1]

172 232

Onuncu ve On birinci yüzyıllar süresince İskandinavya’da meydana gelen dinsel fethin çeşitli siyasal, kültürel ve toplumsal etkenleri bulunmaktadır. Bu etkiler coğrafi yakınlık nedeniyle; örneğin Germenler ya da siyasal motivasyonla, örneğin Anglo-Saksonlar ve de bu çalışmanın konusu olan Bizans’ta olduğu gibi tümüyle zaman ve mekânın doğal bir gelişimiyle de meydana gelmiştir. Bizans’taki Varenglerin orada bulunmasının yarattığı etkileşimin dinsel boyutunun; izlencesi zor olsa da, Ortaçağ’daki İskandinav dinsel fethine katkısı bu çalışmanın temel amacıdır. Gerek Bizans’taki birincil kaynakların, İskandinavya’daki runik yazıtların ve sonradan yazıya geçirildiği kadarıyla sagaların efsanelerden ve yüceltilmiş mitlerden arındırılmış haliyle tarihsel gerçekliği tartışılmıştır. İskandinavya’dan yola çıkarak Bizans İmparatorlarına askerlik hizmetiyle bağlanan Varenglerin anavatanlarına etkileri toplumsal ve kültürel boyutu, tarihsel gerçekliği araştırılmaya çalışılacaktır. Bizans’ın İskandinavya’daki dinsel fethe öne sürülen etkileri; coğrafi yakınlık ya da siyasal motivasyon olmaksızın gerçekleşmesi bakımından diğerlerin ayrılmaktadır. 

 

Bizans, Varengler, İskandinavya, Paralı Asker, Dinsel Fetih
  • Ayönü 2009 Yusuf Ayönü, “Bizans Ordusunda Ücretli Türk Askerler (XI-XII. Yüzyıllar)”, Türkiyat Araştırmaları Dergisi 25, s.53-69
  • Cross 1946 S. H. Cross, “The Scandinavian Infiltration into Early Russia”, Speculum, Cilt: 21, Sayı: 4, s.505-514
  • Dawkins 1947 R. M. Dawkins, “The Later History of the Varangian Guard: Some Notes”, The Journal of Roman Studies, Cilt: 37, Bölüm:1/ 2, s.39-46
  • Dixon 1998 Donald F. Dixon, “Varangian-Rus Warrior Merchants and the Origin of the Russian State”, Ed. D. G. Brian Jones ve Peggy Cunningham, Marketing History Knows no Boundaries, Proceedings of the Conference on Historical Research in Marketing, Kingston, Ontario, s.145-155
  • Howorth 1883 Henry H. Howorth, “The Ethnology of Germany.- Part VI. The Varini, Varangians, and Franks.- Section I”, The Journal of the Anthropological Institute of Great Britain and Ireland Cilt: 12, s.525-553
  • Jakobsson 2008 Sverrir Jakobsson, “The Schism that never was: Old Norse views on Byzantium and Russia”, Byzantinoslavica, Sayı: 1-2, s.173-188
  • Kaplan, Frederick I., “The Decline of the Khazars and the Rise of the Varangians”, American Slavic and East European Review, XIII/1 (Feb. 1954), s.1-10.
  • Karaca 2012 Sevtap Gölgesiz Karaca, “XI. Yüzyılda Bizans-Norman İlişkilerine Bakış”, Tarih İncelemeleri Dergisi, XXVII-1, s.101-118
  • Karatay 2009 Osman Karatay, “Ötüken Yış Bahsine İlave: Varenglerin yolundaki Rusya Dağları”, Karadeniz Araştırmaları, Sayı: 20, s.19-27
  • Karatay 2010 Osman Karatay, “Karadeniz’de İlk Ruslar ve Şarkel’in İnşası”, Belleten, LXXIV-269, s.69-108
  • Kılıçbay 1982 Mehmet Ali Kılıçbay, “Son Dönem Bizans Ekonomisi”, Cilt: 3, Sayı: 7, s.137-168
  • Kurat 1936 Akdes N. Kurat, “Peçeneklere Dair Araştırmalar”, Türkiyat Mecmuası, Cilt: 5, s.101-140
  • Madden 1995 Thomas F. Madden, “Outside and Inside the Fourth Crusade”, The International History Review, Cilt: 17, Sayı: 4, s.726-743
  • Ostrogorsky George Ostrogorsky, Bizans Devleti Tarihi, çev. F. Işıltan, 4. baskı, Ankara.
  • Özbaş 2009 Mustafa Özbaş, “Rus Şarkiyat Çalışmalarının Temelleri: Rus Tarihinin Başlangıcından 15. Yüzyıla Kadar”, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt: IX, Sayı: 2, s.147-153
  • Özcan 2009 Altay Tayfun Özcan, “Novgorod I Kroniğinde İstanbul’un Latinlerce İşgali ile İlgili Kayıtlar”, Tarih İncelemeleri Dergisi, XXIV-1, s.101-116
  • Öztürk 2012 Yücel Öztürk, “Timar-Thema Teriminin Ortaya Çıkması, Bizans Uygulaması ve Osmanlı ile Mukayesesi”, Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 31, s.157- 208
  • Picková 2008 Dana Picková, “Were the Varangians Really the Founders of the Rus’ian State?”, Prague Papers on History of International Relations 2008, s.17-28
  • Pritsak 1977 Omeljan Pritsak, “The Origin of Rus”, Russian Review, Cilt: 36, Sayı: 3, s.249-273
  • Riasanovsky 1962 Alexander V. Riasanovsky, “The Embassy of 838 Revisited: Some Comments in Connection with a “Normanist” Source on Early Russian History”, Jahrbücher für Geschichte Osteuropas, Neue Folge, Cilt: 10, Sayı: 1, s.1-12
  • Riasanovsky 1947 N. Riasanovsky, “The Norman Theory of the Origin of the Russian State”, Russian Review, Cilt: 7, Sayı: 1, s.96-110
  • Seidler 1980 G. L. Seidler, Bizans Siyasal Düşüncesi, Çev: Mete Tunçay, A.Ü. SBF Yayınları, Ankara
  • Shepard 1973 Jonathan Shepard, “The English and Byzantium: A Study of Their Role in the Byzantine Army in the Later Eleventh Century”, Traditio: Studies in Ancient and Medieval History, Thought, and Religion, cilt 29, s.53-92
  • Theotokis 2012 Georgios Theotokis, “Rus, Varangian and Frankisk Mercenaries in the Service of the Byzantine Emperors (9th-11th C.)”, Byzantina Συμμεικτα, Sayı: 22, s.125-156
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü MAKALELER
Yazarlar

Yazar: Selahattin Özkan
E-posta: selahattin.ozkan@deu.edu.tr

Bibtex @ { egetid185960, journal = {Tarih İncelemeleri Dergisi}, issn = {0257-4152}, address = {Ege Üniversitesi}, year = {2016}, volume = {30}, pages = {525 - 543}, doi = {10.18513/tid.08309}, title = {Bizans’taki Varenglerin İskandinavya’daki Dinsel Fethe Etkileri}, language = {tr}, key = {cite}, author = {Özkan, Selahattin} }
APA Özkan, S . (2016). Bizans’taki Varenglerin İskandinavya’daki Dinsel Fethe Etkileri. Tarih İncelemeleri Dergisi, 30 (2), 525-543. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/egetid/issue/17759/185960
MLA Özkan, S . "Bizans’taki Varenglerin İskandinavya’daki Dinsel Fethe Etkileri". Tarih İncelemeleri Dergisi 30 (2016): 525-543 <http://dergipark.gov.tr/egetid/issue/17759/185960>
Chicago Özkan, S . "Bizans’taki Varenglerin İskandinavya’daki Dinsel Fethe Etkileri". Tarih İncelemeleri Dergisi 30 (2016): 525-543
RIS TY - JOUR T1 - Bizans’taki Varenglerin İskandinavya’daki Dinsel Fethe Etkileri AU - Selahattin Özkan Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - DO - T2 - Tarih İncelemeleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 525 EP - 543 VL - 30 IS - 2 SN - 0257-4152- M3 - UR - Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Tarih İncelemeleri Dergisi Bizans’taki Varenglerin İskandinavya’daki Dinsel Fethe Etkileri %A Selahattin Özkan %T Bizans’taki Varenglerin İskandinavya’daki Dinsel Fethe Etkileri %D 2016 %J Tarih İncelemeleri Dergisi %P 0257-4152- %V 30 %N 2 %R %U