Yıl 2018, Cilt 9, Sayı 2, Sayfalar 116 - 135 2018-06-30

Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
The Adaptation of the Social Media Disorder Scale to Turkish Culture: Validity and Reliability Study

Hakan SARIÇAM [1] , Fatıma Firdevs ADAM KARDUZ [2]

362 412

Bu çalışmada Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği’nin (SMKBÖ-9) Türk ergenlerde geçerlik ve güvenirliğini test etmek ve psikometrik özelliklerini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma kapsamına yaşları 13 ile 18 arasında değişen üç farklı çalışma grubunda yer alan toplam 586 (202+204+180) ergen alınmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonuçlarına göre SMKBÖ’nün Türkçe formunun orijinalindeki gibi tek boyuta sahip olduğu ve bu tek boyutlu yapının ölçtüğü özellikle ilgili toplam varyansın %48.11’ini açıkladığı görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizi sonucu ölçeğin uyum iyiliği değerleri χ²/sd=1.87, RMSEA=.066, CFI=.98, GFI=.98, IFI=.98, NFI=.96, RFI=.97 ve SRMR=.039 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca madde faktör yükleri de .35 ile .76 arasında sıralanmaktadır. Eşdeğer ölçek (ölçüt) geçerliği çalışmasında Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği ile Young İnternet Bağımlılığı Testi-Kısa Formu ve Ergenler için Akıllı Telefon Bağımlılığı-Kısa Formu arasında sırasıyla r= .64, .66 ilişkiler tespit edilmiştir. Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı .75, Guttman iki yarı test güvenirlik katsayısı .64 olarak bulunmuştur. Düzeltilmiş madde toplam korelasyon katsayıları .29 ile .73 arasında değişmektedir. Tüm bu sonuçlar, Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği’nin Türk ergenlerde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir. 

The present study aimed to test the reliability and validity of Social Media Disorder (SMD-9) Scale in Turkish adolescents and to examine its psychometric properties. Three study groups were conducted among a total of 586 (202+204+180) Turkish adolescents aged from 13 to 18. According to explanatory factor analysis results, it was found that the Turkish form of the SMDS had one-dimension just like the original version and the unidimensional scale explained 48.11% of variance related to the attribute it measured. In confirmatory factor analysis, fit index values were found as χ²/df=1.87, RMSEA=.066, CFI=.98, GFI=.98, IFI=.98, NFI=.96, RFI=.97, and SRMR=.039. Factor loadings ranged from .35 to .76. In the concurrent validity, the Social Media Disorder Scale had significant relationships with Young’s Internet Addiction Test-Short Form and Smart Phone Addiction Scale-Short Form for Adolescent (r= .64, .66, respectively). Cronbach alpha internal consistency coefficient was found as .75. Guttman split-half reliability coefficient was found as .64. Corrected item-total correlations ranged from .29 to .73. Overall results demonstrated that Social Media Disorder Scale can be used for Turkish adolescents as a valid and reliable instrument.  

  • Acat, M. B., Tüken, G., & Karadağ, E. (2010). Bilimsel Epistemolojik İnançlar Ölçeği: Türk kültürüne uyarlama, dil geçerliği ve faktör yapısının incelenmesi. Türk Fen Eğitim Dergisi, 7(4), 67-89.
  • Akın, A., Altundağ, Y., Turan, M. E., & Akın, U. (2014). The validity and reliability of the turkish version of the Smart Phone Addiction Scale-Short Form for Adolescent. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 152, 74-77. doi: 10.1016/j.sbspro.2014.09.157
  • Alper, R. (2006). Spor bilimlerinde uygulamalı istatistik. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Andreassen, C. S. (2015). Online social network site addiction: A comprehensive review. Current Addiction Reports, 2(2), 175-184. doi: 10.1007/s40429-015-0056-9 American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: American Psychiatric Association. Text revision.
  • Barrett, P. (2007). Structural equation modelling: Adjudging model fit. Personality and Individual Differences, 42(5), 815-24. doi:10.1016/j.paid.2006.09.018
  • Blackwell, D., Leaman, C., Tramposch, R., Osborne, C., & Liss, M. (2017). Extraversion, neuroticism, attachment style and fear of missing out as predictors of social media use and addiction. Personality and Individual Differences, 116, 69-72. doi: 10.1016/j.paid.2017.04.039
  • Brennan, R. (1972). A Generalized Upper-Lower Item Discrimination Index. Educational and Psychological Measurement, 32(2), 289-303. doi:10.1177/001316447203200206
  • Cabral, J. (2011). Is generation Y addicted to Social Media. The Elon Journal of Undergraduate Research in Communications, 2(1), 1-10.
  • Ceyhan, E., Ceyhan, A. A., & Gürcan, A. (2007). Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 7(1), 387- 416.
  • Chaffey, D. (2017). Global social media research summary 2017. Avaliable at http://www.smartinsights.com/social-media-marketing/social-media-strategy/new-global-social-media-research/
  • Charter, R. A. (2001). It’s time to bury the Spearman-Brown “prophecy” formula for some common applications. Educational and Psychological Measurement, 61(4), 690-696.
  • Davis, L. L. (1992). Instrument review: Getting the most from a panel of experts. Applied Nursing Research, 5(4),194-197. doi: 10.1016/S0897-1897(05)80008-4
  • Dziuban, C. D., & Shirkey, E. C. (1974). When is a correletion matrix appropriate for factor analysis? Some decision rules. Psychological Bulletin, 81(6), 358-361.
  • Ekşi, H., & Çiftçi, M. (2017). Lise öğrencilerinin problemli internet kullanım durumlarının dinî inanç ve ahlaki olgunluk düzeylerine göre yordanması. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 4, 181–206. http://dx.doi.org/10.15805/addicta.2017.4.2.0013
  • Erfanmanesh, M., & Hosseini, E. (2015). Review of: Nakaya, Andrea C., Internet and Social Media Addiction. The United States: Reference Point Press, 2015. Webology, 12(2), Book Review 25. Available at: http://www.webology.org/2015/v12n2/bookreview25.pdf
  • Erkorkmaz, Ü., Etikan, İ., Demir, O., Özdamar, K., & Sanisoğlu, S. Y. (2013). Doğrulayıcı faktör analizi ve uyum indeksleri. Türkiye Klinikleri J Med Sci, 33(1), 210-223. doi: 10.5336/medsci.2011-26747
  • Garson, G. D. (2012). Discriminant function analysis. Statistical Associates Publishers.
  • Griffiths, M. (2005). A ‘components’ model of addiction within a biopsychosocial framework. Journal of Substance Use, 10(4), 191-197. doi: 10.1080/14659890500114359
  • Griffiths, M. D. (2013). Social Networking Addiction: Emerging themes and issues. Journal of Addiction Research & Therapy, 4(5), e188. doi: 10.4172/2155-6105.1000e118
  • Griffiths, M., Van Rooij, A. J., Kardefelt-Winther, D., Starcevic, V., Kiraly, O.,Pallesen, S., et al. (2016). Working towards an international consensus on criteria for assessing Internet Gaming Disorder: a critical commentary on Petry, et al (2014). Addiction, 111(1), 167-175. doi:10.1111/add.13057
  • Griffiths, M. D., Kuss, D. J., & Demetrovics, Z. (2014). Social networking addiction: an overview of preliminary findings. In Behavioral addictions. Criteria, evidence, and treatment (pp. 119-141). New York: Elsevier.
  • Günlü, A. & Ceyhan, A. A. (2017). Ergenlerde internet ve problemli internet kullanım davranışının incelenmesi. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 4(1), 75–117. http://dx.doi.org/10.15805/addicta.2017.4.1.0016
  • Harrington, D. (2009). Assessing Confirmatory Factor Analysis Model Fit and Model Revision. Confirmatory Factor Analysis. New York: Oxford University Press.
  • Hawi, N. S., & Samaha, M. (2016). The relations among social media addiction, self-esteem, and life satisfaction in university students. Social Science Computer Review, doi: 10.1177/0894439316660340
  • Kaiser, H. F. (1974). An index of factorial simplicity. Psychometrika, 39, 31–36.
  • Khan, S. F., Ullah, F., Khan, M. K., Raza, A. J. S., & Shah, H. (2017). Effect of social media addiction on compliance in the patients of District Bannu, Khyber PakhtunKhwa. International Journal of Basic Medical Sciences and Pharmacy (IJBMSP), 6(2), 21-25.
  • Kırcaburun, K. (2016). Self-esteem, daily internet use and social media addiction as predictors of depression among Turkish adolescents. Journal of Education and Practice, 7(24), 64-72.
  • Kırık, A. M., Arslan, A., Çetinkaya, A., & Gül, M. (2015). A quantitative research on the level of social media addiction among young people in Turkey. International Journal of Science Culture and Sport (IntJSCS), 3(3), 108-122.
  • Kline, R. B. (2011). Hypothesis testing. Principles and practice of Structural Equation Modeling. New York: The Guilford Press.
  • Kline, P. (2000). Handbook of psychological testing (2nd Ed.). London: Routledge.
  • Koçer, M. (2012). Erciyes Üniversitesi öğrencilerinin internet ve sosyal medya kullanım alışkanlıkları. Akdeniz İletişim, 18, 70-85.
  • Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2011). Online social networking and addiction-A review of the psychological literature. International Journal of Environmental Research and Public Health, 8(9), 3528-3552. doi: 10.3390/ijerph8093528
  • Kutlu, M., Savcı, M., Demir, Y., & Aysan, F. (2016). Young İnternet Bağımlılığı Testi Kısa Formunun Türkçe uyarlaması: Üniversite öğrencileri ve ergenlerde geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anatolian Journal of Psychiatry, 17(Suppl.1), 69-76.
  • Kwon, M., Kim, D. J., Cho, H., & Yang, S. (2013). The Smartphone Addiction: Development and validation of a short version for Adolescents (SAS-SV). PloS one, 8(12), e83558. doi: 10.1371/journal.pone.0083558
  • Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28, 563–575. doi: 10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x
  • Lemmens, J. S., Valkenburg, P. M., & Gentile, D. A. (2015). The internet gaming disorder scale. Psychological Assessment, 72, 567-582. doi:10.1037/pas0000062.
  • Lemmens, J. S., Valkenburg, P., & Peter, J. (2009). Development and validation of a game addiction scale for adolescents. Media Psychology, 12, 77-95. doi:10.1080/15213260802669458.
  • Levenson, J. C., Shensa, A., Sidani, J. E., Colditz, J. B., & Primack, B. A. (2016). The association between social media use and sleep disturbance among young adults. Preventive medicine, 85, 36-41. doi: 10.1016/j.ypmed.2016.01.001
  • MacCallum, R. C., Widaman, K. F., Preacher, K. J., & Hong, S. (2001). Sample size in factor analysis: The role of model error. Multivariate Behavioral Research, 36(4), 611-637. doi: 10.1207/S15327906MBR3604_06
  • Mahmood, S., & Farooq, U. (2014). Facebook addiction: a study of big-five factors and academic performance amongst students of IUB. Global Journal of Management and Business Research, 14(5), 55-71.
  • Nunnally, J. C. (1974). Psychometric theory (2nd ed.). New York: McGraw-Hill.
  • O'Keeffe, G. S., & Clarke-Pearson, K. (2011). The impact of social media on children, adolescents, and families. Pediatrics, 127(4), 800-804. doi: 10.1542/peds.2011-0054
  • Otrar, M., & Argın, F. S. (2014). Öğrencilerin sosyal medyaya ilişkin tutumlarının kullanım alışkanlıkları bağlamında incelenmesi. Journal of Research in Education and Teaching, 3(3), 1-13.
  • Otu, A. A. (2015). Social media addiction among students of the University of Ghana. Doctoral dissertation, University of Ghana. Available at: http://hdl.handle.net/123456789/21223
  • Owusu-Acheaw, M., & Larson, A. G. (2015). Use of social media and ıts ımpact on academic performance of tertiary ınstitution students: A study of students of Koforidua Polytechnic, Ghana. Journal of Education and Practice, 6(6), 94-101. Available at: http://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1083595.pdf
  • Özdamar, K. (2013). Paket programları ile istatiksel veri analizi cilt 2. (Dokuzuncu Baskı). Ankara: Nisan Kitabevi.
  • Özdamar, K. (2002). Paket programlarla istatistiksel veri analizi-1. Eskişehir: Kaan Kitabevi.
  • Pantic, I. (2014). Online social networking and mental health. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 17(10), 652-657. doi: 10.1089/cyber.2014.0070
  • Pawlikowski, M., Altstötter-Gleich, C., & Brand, M. (2013). Validation and psychometric properties of a short version of Young’s Internet Addiction Test. Computers in Human Behavior, 29(3), 1212-1223. doi: 10.1016/j.chb.2012.10.014
  • Ryan, T., Chester, A., Reece, J., & Xenos, S. (2014). The uses and abuses of Facebook: A review of Facebook addiction. Journal of Behavioral Addictions, 3(3), 133-148. doi: 10.1556/JBA.3.2014
  • Saied, S. M., Elsabagh, H. M., & El-Afandy, A. M. (2016). Internet and facebook addiction among Egyptian and Malaysian medical students: A comparative study, Tanta University, Egypt. International Journal of Community Medicine and Public Health, 3(5), 1288-1297. doi:10.18203/2394-6040.ijcmph20161400
  • Sallis, M. (2013). An exploratory study of internet and social media addiction in Millennials. Honors Projects. Fort Worth, Texas.
  • Saraji, J. H., & Fini, A. A. S. (2017). Examine the relationship between ınternet addiction with academic achievement and mental health of high school students in Bandar Abbas. South journal of Educational Psychology and Counseling, 3(1), 97-101.
  • Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: tests of significance and descriptive goodnessof-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
  • Sidani, J. E., Shensa, A., Radovic, A., Miller, E., Colditz, J. B., Hoffman, B. L., ... & Primack, B. A. (2016). Association between social media use and depression among US young adults. Depression and anxiety, 33(4), 323-331. doi: 10.1002/da.22466
  • Starcevic, V., & Aboujaoude, E. (2017). Internet addiction: Reappraisal of an increasingly inadequate concept. CNS spectrums, 22(1), 7-13. doi: 10.1017/S1092852915000863
  • Stevens, J. P. (2002). Applied multivariate statistics for the social sciences. New Jersey: Lawrance Erlbaum Association, Inc.
  • Şahin, C., & Yağcı, M. (2017). Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Yetişkin Formu: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(1), 523-538.
  • Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde geçerlilik ve güvenilirlik (1.Basım). Ankara. Seçkin Yayıncılık.
  • Şimşek, E., & Balaban Sali, J. (2014). The role of internet addiction and social media membership on university students’ psychological capital. Contemporary Educatıonal Technology, 5(3), 239-256.
  • Şişman Eren, E. (2014). Sosyal Medya Kullanım Amaçları Ölçeğinin geliştirilmesi ve bazı kişisel değişkenlere göre incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education) 29(4), 230-243.
  • Tabachnick, B. G., & Fidel, L. S. (2014). Using multivariate statistics. (Sixth Edition). USA: Pearson Education Limited.
  • Tavşancıl, E. (2014). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi (5.Baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Tekeş, B., & Hasta, D. (2015). Özgecilik Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Nesne Psikoloji Dergisi (NPD), 3(6), 55-75. doi: 10.7816/nesne-03-06-03
  • Traub, R. E. (1994). Reliability for the social sciences. London: Sage Publications.
  • Tuğut, N., & Gölbaşı, Z. (2010). Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kadın Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Cumhuriyet Tıp Dergisi, 32, 172-180.
  • Türkyılmaz, M. (2015). Facebook Bağımlılığı Ölçeğinin Türkçeleştirilmesi ve Facebook bağımlılığının okuma becerisine etkisi. International Journal of Social Science, 36, 265-280. doi: 10.9761/JASSS2942
  • Van Rooij, A. J., Schoenmakers, T. M., Van den Eijnden, R. J. J. M., & Van de Mheen, D. (2010). Compulsive Internet use: the role of online gaming and other Internet applications. The Journal of Adolescent Health, 47(1), 51-57. doi: 10.1016/j.jadohealth.2009.12.021.
  • Van den Eijnden, R. J. J. M., Lemmens, J. S., & Valkenburg, P. M. (2016). The Social Media Disorder Scale. Computers in Human Behavior, 61(2016), 478-487. doi: 10.1016/j.chb.2016.03.038
  • Velicer, W. F., & Fava, J. L. (1998). Effects of variable and subject sampling on factor pattern recovery. Psychological Methods, 3(2), 231-251. doi: 10.1037/1082-989X.3.2.231
  • Veneziano L., & Hooper J. (1997). A method for quantifying content validity of health-related questionnaires. American Journal of Health Behavior, 21(1), 67-70.
  • Veronica, S. A., & Samuel, A. U. (2015). Social media addiction among adolescents with special reference to facebook addiction (pp.72-76). International Conference On Well Being of Children, Youth And Adults: A Global Social Work Perspective Volume 4, India. Avaliable at: http://www.iosrjournals.org/iosr-jhss/papers/Conf.17004/Volume-4/15.%2072-76.pdf
  • Vieira, A. L. (2011). Preparation of the analysis. Interactive LISREL in practice. (1st ed). London: Springer
  • Vishwanath, A. (2015). Habitual Facebook use and its impact on getting deceived on social media. Journal of Computer‐Mediated Communication, 20(1), 83-98. doi: 10.1111/jcc4.12100
  • Walker, D. A. (2006). A comparison of the Spearman-Brown and Flanagan-Rulon formulas for split half reliability under variance parameter conditions, Journal of Modern Applied Statistical Methods, 5(2), 443-451.
  • Yen, J. Y., Ko, C. H., Yen, C. F.,Wu, H. Y., & Yang, M. J. (2007). The comorbid psychiatric symptoms of Internet addiction: Attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD), depression, social phobia, and hostility. Journal of Adolescent Health, 41(1), 93-98.
  • Young, K. S. (1998a). Internet addiction: The emergence of a new clinical disorder. CyberPsychology & Behavior, 1(3), 237-244.
  • Young, K. S. (1998b). Caught in the Net: How to Recognize the Signs of Internet Addiction and a Winning Strategy for Recovery. New York: John Wiley & Sons.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Yayımlanma Tarihi Yaz
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: orcid.org/0000-0002-8723-1199
Yazar: Hakan SARIÇAM
Kurum: DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Yazar: Fatıma Firdevs ADAM KARDUZ
Kurum: MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { epod335607, journal = {Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi}, issn = {1309-6575}, eissn = {1309-6575}, address = {Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Derneği}, year = {2018}, volume = {9}, pages = {116 - 135}, doi = {10.21031/epod.335607}, title = {Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması}, key = {cite}, author = {SARIÇAM, Hakan and ADAM KARDUZ, Fatıma Firdevs} }
APA SARIÇAM, H , ADAM KARDUZ, F . (2018). Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 9 (2), 116-135. DOI: 10.21031/epod.335607
MLA SARIÇAM, H , ADAM KARDUZ, F . "Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması". Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi 9 (2018): 116-135 <http://dergipark.gov.tr/epod/issue/36705/335607>
Chicago SARIÇAM, H , ADAM KARDUZ, F . "Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması". Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi 9 (2018): 116-135
RIS TY - JOUR T1 - Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması AU - Hakan SARIÇAM , Fatıma Firdevs ADAM KARDUZ Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.21031/epod.335607 DO - 10.21031/epod.335607 T2 - Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 116 EP - 135 VL - 9 IS - 2 SN - 1309-6575-1309-6575 M3 - doi: 10.21031/epod.335607 UR - http://dx.doi.org/10.21031/epod.335607 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması %A Hakan SARIÇAM , Fatıma Firdevs ADAM KARDUZ %T Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması %D 2018 %J Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi %P 1309-6575-1309-6575 %V 9 %N 2 %R doi: 10.21031/epod.335607 %U 10.21031/epod.335607
ISNAD SARIÇAM, Hakan , ADAM KARDUZ, Fatıma Firdevs . "Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması". Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi 9 / 2 (Haziran 2018): 116-135. http://dx.doi.org/10.21031/epod.335607