Yıl 2014, Cilt 5, Sayı 2, Sayfalar 62 - 78 2014-08-08

Ölçek Geliştirme Konulu Doktora Tezlerinin Test ve Ölçek Geliştirme Standartlarına Uygunluğunun İncelenmesi
-The Analysis of the Psychological Tests Using In Educational Institutions According To the Testing Standards*

Ezgi MOR DİRLİK [1]

659 1075

Psikolojik testler eğitim bilimlerinden, sağlık bilimlerine, gazetecilikten turizme kadar çok geniş bir yelpazede sıklıkla kullanılan ölçme araçlarıdır. Özellikle bilimsel araştırmalarda oldukça sık tercih edilen bu ölçme araçları, gerek uyarlama gerekse ölçek geliştirme çalışmalarıyla ilgili alanlara kazandırılmakta ve kullanıcılara sunulmaktadır. Geliştirilen psikolojik testlerin amacına yönelik ölçmeler yapabilmesi yeni çalışmalarla takip edilmesi ve niteliklerinin sorgulanması gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında, APA tarafından yayınlanan Eğitimde ve Psikolojide Ölçme Standartları kitabının test ve ölçek geliştirme bölümünde yer alan standartlardan oluşturulan bir kontrol listesi kullanılarak eğitim bilimleri alanında son beş yıl içerisinde gerçekleştirilen ölçek geliştirme amaçlı beş doktora tezi incelemeye alınmıştır. İncelemeye alınan doktora tezlerinin, söz konusu standartları karşılama durumu kategorisel içerik analizi yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Her psikolojik test için karşılanan, kısmen karşılanan ve hiç karşılanmayan standartların frekansları belirlenmiş, böylece söz konusu doktora tezlerinde uyulması gereken ölçek geliştirme standartların ne düzeyde karşılandığı belirlenmiştir. Sonuçlar incelendiğinde, incelenen tezlerden ikisinin standartları karşılama düzeyi oldukça yüksekken, bir tez çalışması orta düzeyde ve diğer iki tez çalışması ise incelenen standartları oldukça düşük düzeyde karşılamaktadır. Her tez çalışmasında geliştirilen psikolojik testlerin gözden geçirilmesi gereken yönleri de yapılan incelemeler sonucunda belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Ölçek Geliştirme Tezleri, APA Test ve Ölçek Geliştirme Standartları

Psychological tests are used so widely from educational sciences to journalism and tourism. These measurement tools which are preferred especially in scientific research are prepared both adaption and development studies and presented to the users. In order to measure the psychological constructs according to the goal of development, these tests should be revised and controlled with new studies. In the context of this study, five doctoral dissertations published in the last five years with the aim of development of scale in educational sciences were selected randomly and analyzed by using the checklist which was prepared based on the Education and Psychological Testing Standards book published by American Psychological Association in 1999.The situations of these dissertations according to the standards were determined with the categorical content analysis. For each dissertation, the frequencies of the standard which are totally agreed, partial agreed and absent were calculated, so the ratio of these standards which were taken into account in scale development was defined. As a result of this study, it has been found that two of dissertations met the test and scale development standards so highly, one of dissertations met these standards moderately and the last two dissertations met these standards in low level. Also the points which should be revised in these dissertations according to the standards were defined
Ölçek Geliştirme Tezleri, APA Test ve Ölçek Geliştirme Standartları
  • American Psycholocigal Assosiation, American Educational Reserach Association & National Council on Measurement in Education. (1999). Standarts for educational and psychological testing. Washington: American National Research Education.
  • Anastasi, A. (1988). Psychological testing. (6thEd. ). New York: MacMillan Publishing Co. Inc.
  • Baykul, Y., Turgut, F. (2010). Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Bilgin, N. (2006). Sosyal Bilimlerde İçerik Analizi. Ankara: Siyasal Kitabevi.
  • Cansever, G. (1982). Klinik Psikolojide Değerlendirme Yöntemleri. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları. Gözlem Matbaacılık Koll. Sti.
  • Conway, Malcolm J. (2006). How to collect data: measurement and evaluation. NY: American Society for Training and Development.
  • Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing. (5thEd. ). New York: Harper Collins Publishers.
  • Çukur, C. S. (1999). Kültürün Psikoloji Bilimindeki Yeri Üzerine Görüşler. Türk Psikoloji Yazıları, 1(3), 1-16.
  • Çüm. S.(2013). "Türkiye’de Psikoloji Ve Eğitim Bilimleri Dergilerinde Yayımlanan Ölçek Geliştirme Ve Uyarlama Çalışmalarının İncelenmesi." Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Dirlik, E. (2013). "Eğitim Kurumlarında Kullanılan Psikolojik Testlerin Ölçme Standartlarına Göre İncelenmesi." Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Doğan, E. M. (2009). "Türkiye’deki Psikolojik Çalışmalarda Kullanılan Testlerin Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi: Kültürel Açıdan Test Uyarlama Çalışmalar." Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi, Muğla.
  • Karasar, N. (2010). Bilimsel Araştırma Yöntemleri.(21. Baskı). Nobel Yayıncılık: Ankara.
  • Koç, N. (21-21 Kasım 1986). Psikolojik Hizmetlerde Psikolojik Ölçme Araçları ve Sorunlar. Türk Eğitim Derneği X. Eğitim Toplantısı'nda sunulmuş bildiri, Ankara.
  • Koç, N. (2008). Eğitimimizde Psikolojik Testlerin(Standart Testlerin) Kullanım Durumu, Sorunlar ve Öneriler. 1. Ulusal Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Kongresi . Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları. 85-103.
  • Krippendorff, K. (2003). Content analysis: an introduction to its methodology. (2thEd.). USA: Sage Publications.
  • MEB,(1971). Sekizinci Milli Eğitim Şurası- Esaslar, Raporlar, Kararlar, Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
  • Öner, N. (1994). Güvenirliği ve/veya Geçerliği Sınanmış Psikolojik Testler. Türk Psikoloji Dergisi , 9(33), 9-18.
  • Özge, S. (1981). "Psychological Tests Used In Turkey: A Preliminary Survey." Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul: Bogaziçi Üniversitesi.
  • Özoğlu, S., Ç.(2007). Eğitimde Rehberlik ve Psikolojik Danışma. (3. Baskı). Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Yayınları.
  • Ramazan, O. (1988). "Survey For a Source Book on Psychological Tests Used in Turkey. "Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul: Bogaziçi Üniversitesi.
  • Tavşancıl, E. ve Aslan, E. (2001). Sözel, Yazılı ve Diğer Materyaller İçin İçerik Analizi ve Uygulama Örnekleri. İstanbul: Epsilon Yayın.
  • Uçman, P. (1980). Psikologların Görev Tanımı ve Eğitimlerine İlişkin Sorunları Giderebilecek Çözüm Yolları.Türkiye'de Uygulamalı Psikoloji Ve Sorunları . Ankara: Psikologlar Derneği Yayını.
  • Urbina,S. (2004). Essentials of psychological testing. (1st Ed.). NJ: Wiley&Sons, Inc.
  • Yıldırım, A., Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (8. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp 12. 03.2014 tarihinde alınmıştır.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Ezgi MOR DİRLİK

Bibtex @ { epod77256, journal = {Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi}, issn = {1309-6575}, eissn = {1309-6575}, address = {Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Derneği}, year = {2014}, volume = {5}, pages = {62 - 78}, doi = {10.21031/epod.63138}, title = {Ölçek Geliştirme Konulu Doktora Tezlerinin Test ve Ölçek Geliştirme Standartlarına Uygunluğunun İncelenmesi}, key = {cite}, author = {MOR DİRLİK, Ezgi} }
APA MOR DİRLİK, E . (2014). Ölçek Geliştirme Konulu Doktora Tezlerinin Test ve Ölçek Geliştirme Standartlarına Uygunluğunun İncelenmesi. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 5 (2), 62-78. DOI: 10.21031/epod.63138
MLA MOR DİRLİK, E . "Ölçek Geliştirme Konulu Doktora Tezlerinin Test ve Ölçek Geliştirme Standartlarına Uygunluğunun İncelenmesi". Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi 5 (2014): 62-78 <http://dergipark.gov.tr/epod/issue/5809/77256>
Chicago MOR DİRLİK, E . "Ölçek Geliştirme Konulu Doktora Tezlerinin Test ve Ölçek Geliştirme Standartlarına Uygunluğunun İncelenmesi". Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi 5 (2014): 62-78
RIS TY - JOUR T1 - Ölçek Geliştirme Konulu Doktora Tezlerinin Test ve Ölçek Geliştirme Standartlarına Uygunluğunun İncelenmesi AU - Ezgi MOR DİRLİK Y1 - 2014 PY - 2014 N1 - doi: 10.21031/epod.63138 DO - 10.21031/epod.63138 T2 - Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 62 EP - 78 VL - 5 IS - 2 SN - 1309-6575-1309-6575 M3 - doi: 10.21031/epod.63138 UR - http://dx.doi.org/10.21031/epod.63138 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi Ölçek Geliştirme Konulu Doktora Tezlerinin Test ve Ölçek Geliştirme Standartlarına Uygunluğunun İncelenmesi %A Ezgi MOR DİRLİK %T Ölçek Geliştirme Konulu Doktora Tezlerinin Test ve Ölçek Geliştirme Standartlarına Uygunluğunun İncelenmesi %D 2014 %J Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi %P 1309-6575-1309-6575 %V 5 %N 2 %R doi: 10.21031/epod.63138 %U 10.21031/epod.63138
ISNAD MOR DİRLİK, Ezgi . "Ölçek Geliştirme Konulu Doktora Tezlerinin Test ve Ölçek Geliştirme Standartlarına Uygunluğunun İncelenmesi". Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi 5 / 2 (Ağustos 2014): 62-78. http://dx.doi.org/10.21031/epod.63138