Yıl 2018, Cilt 0, Sayı 75, Sayfalar 209 - 222 2018-12-29

Kiralık Konak Romanında Özgür Olmayış Fenomeni

Oğuz ÖCAL [1]

7 24

Kiralık Konak, insan varlığını tehdit eden unsuru, özgür olmayış durumu olarak görünüşe çıkaran bir romandır. Kısa bir ifadeyle, özgür oluşun (sorumlu oluşun) olumsuz şekli olan özgür olmayış durumu, kişinin yaşadığı karşılaşma deneyimleriyle açılan ve acilen değerlendirilmesi gereken olanaklarını, tepkisel nitelikli eylemleriyle kapatmasıdır. Esir oluştan niteliksel olarak farklı olan özgür olmayış, içinde olunan pek çok durum gibi, insana, farkına varıldığında en yakın, öyle olmadığında ise en uzak durum olarak var olur ve kendisini, sözlerle eylemlerde görünüşe çıkarır. Aynı zamanda olumsuz bir durumun ismi de olan bu fenomen, adı geçen romanda, asıl kişi Seniha’nın olanaklarını israf edişinde görünüşe çıkar. Diğer bir ifadeyle romanın varlık nedeni de olan Seniha, yaşadığı karşılaşmalarla açılan olanaklarını, kullanıp atma düşkünlüğünden dolayı kapatırken özgür olmadığını da ortaya koyar. Bu bağlamda romanı değerli kılan husus ise, insan varlığını tehdit eden unsuru, özgür olmayış durumu olarak somutlamasıdır.

Bu yazıda önce, kavramın kısa bir tanımı yapılmış ve asıl kişinin eylemlerini belirleyen en derin unsurun özgür olmayış durumu olduğu ortaya konmuştur. Daha sonra ise kapatma ve kaçış düşkünlüğünün dolaylı nedenleri tartışılmış ve bu hususun doğrudan nedeninin özgür olmayış durumu olduğu iddia edilmiştir. 

ABSTRACT

The Phenomenon of Not Being Free In The Novel of Kiralık Konak

Kiralık Konak is the novel that makes visible the factor threatening to human existence as the situation of not being free. Shortly, the situation of not being free is the negative form of being free (being responsible). The situation of not being free is making close of person’s own oppotunities with the reactional qualified actions. These opportunities are opportunities which appear with person’s encountering thing and need to be evaluated urgently. It is different from the captivity qualitatively. The situation of not being free is the closest situation when it is noticed, it is the farthest situation when it is not noticed for person like many situation which is been inside. And it makes itself visible with words and actions. At the same time, the phenomenon of not being free which is also name of a negative situation shows up in wasting of the main character Seniha’s opportunities in this novel. In other words, Seniha who is also the existence reason of novel makes close own opportunities which is opened with encountering to realities of herself and people because she is fond of instrumentalization which means to use and throw. Thus she shows that not being free. In this context, we should say that the thing which makes precious this novel is making visible the factor threatening to human existence as not being free.

In this article, firstly the concept is described shortly. And it is proved that the situation of not being free is the deepest factor determining main character’s actions. After, it is discussed that the indirect reasons of fond of closing and escape. And it is claimed that not being free is the direct reason of this situation.

Key Words: Kiralık Konak, the phenomenon of not being free, fondness, existence and danger.

Kiralık Konak, özgür olmayış fenomeni, düşkünlük, varlık ve tehlike
  • Adugit, Yavuz (2013). “Özgürlüğün Kısa Tarihi”, Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, Güz, Sayı: 16, 63-93.
  • Hood, Bruce (2014). Benlik Yanılsaması -Sosyal Beyin, Kimliği Nasıl Oluşturur?, Çev. Eyüphan Özdemir, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Karaosmanoğlu, Yakup Kadri (2015). Kiralık Konak, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Mengüşoğlu, Takiyettin (1988), İnsan Felsefesi, İstanbul: Remzi Yayınevi.
  • Mengüşoğlu, Takiyettin (1994). Felsefeye Giriş, İstanbul: Remzi Yayınevi.
  • Moran, Berna (1995). Türk Romanına Eleştirel Bakış I, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Moran, Berna (1994). Türk Romanına Eleştirel Bakış II, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Mumford, Lewis (2015). İnsanın Durumu, Çev. Yusuf Kaplan, İstanbul: Açılım Kitap.
  • Selmanpakoğlu, Ceren (2014). Hiçliğin Özgürlüğü, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Erdem
Yazarlar

Yazar: Oğuz ÖCAL (Sorumlu Yazar)
Kurum: KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { erdem496878, journal = {Erdem}, issn = {1010-867X}, address = {Başbakanlık Atatürk Kültür Merkezi}, year = {2018}, volume = {0}, pages = {209 - 222}, doi = {10.32704/erdem.496878}, title = {Kiralık Konak Romanında Özgür Olmayış Fenomeni}, key = {cite}, author = {ÖCAL, Oğuz} }
APA ÖCAL, O . (2018). Kiralık Konak Romanında Özgür Olmayış Fenomeni. Erdem, 0 (75), 209-222. DOI: 10.32704/erdem.496878
MLA ÖCAL, O . "Kiralık Konak Romanında Özgür Olmayış Fenomeni". Erdem 0 (2018): 209-222 <http://dergipark.gov.tr/erdem/issue/41886/496878>
Chicago ÖCAL, O . "Kiralık Konak Romanında Özgür Olmayış Fenomeni". Erdem 0 (2018): 209-222
RIS TY - JOUR T1 - Kiralık Konak Romanında Özgür Olmayış Fenomeni AU - Oğuz ÖCAL Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.32704/erdem.496878 DO - 10.32704/erdem.496878 T2 - Erdem JF - Journal JO - JOR SP - 209 EP - 222 VL - 0 IS - 75 SN - 1010-867X- M3 - doi: 10.32704/erdem.496878 UR - http://dx.doi.org/10.32704/erdem.496878 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Erdem Kiralık Konak Romanında Özgür Olmayış Fenomeni %A Oğuz ÖCAL %T Kiralık Konak Romanında Özgür Olmayış Fenomeni %D 2018 %J Erdem %P 1010-867X- %V 0 %N 75 %R doi: 10.32704/erdem.496878 %U 10.32704/erdem.496878
ISNAD ÖCAL, Oğuz . "Kiralık Konak Romanında Özgür Olmayış Fenomeni". Erdem 0 / 75 (Aralık 2018): 209-222. http://dx.doi.org/10.32704/erdem.496878