Yıl 2018, Cilt 20, Sayı 2, Sayfalar 499 - 516 2018-08-22

“Prensi Olmayan Masal Kitabı” Adlı Metnin Eyleyenler Modeli Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Zeynep ÇETİNKAYA EDİZER [1] , Ali Cemal GÜNDÜZ [2]

44 82

Bu araştırmada, “Prensi Olmayan Masal Kitabı” adlı çocuk edebiyatı metnini, Algirdas Julien Greimas’ın eyleyenler örnekçesine göre çözümleme amaçlanmıştır. Araştırmada ele alınan öykü; zamansal, biçimsel, uzamsal ve anlamsal ayrılıklara göre kesitlere ayrılmıştır. Temelde beş kesitten oluşan öykü, Greimas’ın göstergebilimsel çözümleme yöntemiyle incelemeye tabii tutulmuştur. Öyküde kesitler, prenses ve Bora açısından ayrı ayrı ele alınmıştır. Anlatı boyunca eyleyenlerin gerçekleştirdiği genel dönüşümler, anlatı izlencesiyle tablolaştırılmıştır. Öykü, iç içe geçmiş iki anlatıdan oluştuğu için iki tane anlatı izlencesi oluşturulmuştur. Bu anlatılarda eyletim, edinç, edim, tanıma ve yaptırım aşamalarının ne ölçüde yer aldığı ve bu durumun anlatıya etkileri araştırılmıştır. Öyküde bir başlangıç durumu olduğu; öykünün temel bir eksiklikle başladığı ve özne konumunda olan eyleyenin bu temel eksikliği gidermek için eyleme geçtiği saptanmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde göstergebilimsel okumanın metin okumaya olumlu etkileri belirtilmiştir.

Greimas, Eyleyenler Örnekçesi, Prensi Olmayan Masal Kitabı, Anlatı İzlencesi
  • Bayav, D. (2006). Resimde göstergebilim, çocuk resimlerinin göstergebilimsel çözümlenmesi (ilköğretim 8. sınıf). Yayımlanmamış doktora tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  • Civelek, K. (2007). Le Clézio’nun “Göçmen Yıldız” adlı romanında göstergebilimsel kişi çözümlemesi. Yayımlanmamış doktora tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  • Çetinkaya, Z. (2011). “Gökçen Kız Çeşmesi” adlı çocuk öyküsünün Greimas’ın eyleyenler modeline göre incelenmesi, Milli Eğitim, 192, 135-145.
  • Çöğürcü, N. (2007). Göstergebilimsel yöntemle Stringberd’in Matmazel Julie oyununun metin incelemesi ve sahne yorumu. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
  • Demir, S. (2008). İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıflar Türkçe ders kitaplarındaki öykülerin metin dilbilimsel yöntemlerle incelenmesi ve bu metinlerin öğrencilerin anlama düzeylerine etkisi (Malatya ili örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi, Elazığ.
  • Dicle, E. (2004). Haldun Taner’in Benzetmeci Oyunları Üzerine Göstergebilimsel Bir Çözümleme. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
  • Erdoğan, F. (2014). Prensi olmayan masal kitabı. İstanbul. Mavi Bulut Yayıncılık.
  • Günay, D. (2007). Metin bilgisi. İstanbul: Multilingual Yayınları.
  • İşeri, K. (2008). Ömer Seyfettin’in Yüz Akı öyküsünün göstergebilimsel çözümlemesi, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 5(3), 117-139.
  • Kapulu, A.; Dedeoğlu Okuyucu, S.; Kaplan, Ş. & Karaca, A. (2009). İlköğretim Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı, Ankara: Koza Yayınları.
  • Karasar, N. (2004). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • Kıran, Z. & Kıran, A. (2007). Yazınsal okuma süreçleri. Ankara:Seçkin Yayınları.
  • Rifat, M. (2009). Göstergebilimin abc’si İstanbul: Say Yayınları.
  • Rifat, M. (2008). XX. yüzyılda dilbilim ve göstergebilim kuramları: 1-2. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Rifat, M. (2007). Homo semioticus ve genel göstergebilim sorunları. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Sinan, A. T. & Demir, S. (2010). Göstergebilimsel yöntemler ışığında Deniz Bank reklamının okunması, Turkish Studies, 5(2), 1314-1332.
  • Taş, Ç. (2006). “Bir İstanbul Masalı” televizyon dizisinin anlatı çizgesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
  • Uçan, H. (2008). Dilbilim, göstergebilim ve edebiyat eğitimi. Ankara: Hece Yayınları.
  • Uçan, H. (2006). Dilbilim, yazınsal eleştiri ve göstergebilim. Ankara: Hece Yayınları.
  • Ulusavaş, P. (2005). Kişilerarası iletişimde eyleyenler ilişkisi öğretmen, öğrenci ve veli ilişkileri açısından değerlendirme. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi, İstanbul.
  • Uzun, E. (2006). Hukukun göstergebilimsel analizi. Yayımlanmamış doktora tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
  • Yücel, T. (2008). Yapısalcılık. İstanbul: Can Sanat Yayınları.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Bu Sayıda
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-5449-5107
Yazar: Zeynep ÇETİNKAYA EDİZER (Sorumlu Yazar)
Kurum: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, HASAN ALİ YÜCEL EĞİTİM FAKÜLTESİ, SOSYAL BİLİMLER VE TÜRKÇE EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, TÜRKÇE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-2053-9551
Yazar: Ali Cemal GÜNDÜZ
Kurum: Milli Eğitim Bakanlığı,Öğretmen
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { erziefd408603, journal = {Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {2148-7758}, eissn = {2148-7510}, address = {Erzincan Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {20}, pages = {499 - 516}, doi = {10.17556/erziefd.408603}, title = {“Prensi Olmayan Masal Kitabı” Adlı Metnin Eyleyenler Modeli Çerçevesinde Değerlendirilmesi}, key = {cite}, author = {ÇETİNKAYA EDİZER, Zeynep and GÜNDÜZ, Ali Cemal} }
APA ÇETİNKAYA EDİZER, Z , GÜNDÜZ, A . (2018). “Prensi Olmayan Masal Kitabı” Adlı Metnin Eyleyenler Modeli Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20 (2), 499-516. DOI: 10.17556/erziefd.408603
MLA ÇETİNKAYA EDİZER, Z , GÜNDÜZ, A . "“Prensi Olmayan Masal Kitabı” Adlı Metnin Eyleyenler Modeli Çerçevesinde Değerlendirilmesi". Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20 (2018): 499-516 <http://dergipark.gov.tr/erziefd/issue/38912/408603>
Chicago ÇETİNKAYA EDİZER, Z , GÜNDÜZ, A . "“Prensi Olmayan Masal Kitabı” Adlı Metnin Eyleyenler Modeli Çerçevesinde Değerlendirilmesi". Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20 (2018): 499-516
RIS TY - JOUR T1 - “Prensi Olmayan Masal Kitabı” Adlı Metnin Eyleyenler Modeli Çerçevesinde Değerlendirilmesi AU - Zeynep ÇETİNKAYA EDİZER , Ali Cemal GÜNDÜZ Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.17556/erziefd.408603 DO - 10.17556/erziefd.408603 T2 - Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 499 EP - 516 VL - 20 IS - 2 SN - 2148-7758-2148-7510 M3 - doi: 10.17556/erziefd.408603 UR - http://dx.doi.org/10.17556/erziefd.408603 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi “Prensi Olmayan Masal Kitabı” Adlı Metnin Eyleyenler Modeli Çerçevesinde Değerlendirilmesi %A Zeynep ÇETİNKAYA EDİZER , Ali Cemal GÜNDÜZ %T “Prensi Olmayan Masal Kitabı” Adlı Metnin Eyleyenler Modeli Çerçevesinde Değerlendirilmesi %D 2018 %J Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi %P 2148-7758-2148-7510 %V 20 %N 2 %R doi: 10.17556/erziefd.408603 %U 10.17556/erziefd.408603
ISNAD ÇETİNKAYA EDİZER, Zeynep , GÜNDÜZ, Ali Cemal . "“Prensi Olmayan Masal Kitabı” Adlı Metnin Eyleyenler Modeli Çerçevesinde Değerlendirilmesi". Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20 / 2 (Ağustos 2018): 499-516. http://dx.doi.org/10.17556/erziefd.408603