Yıl 2018, Cilt 20, Sayı 3, Sayfalar 676 - 686 2018-12-21

Öğretmen Adaylarında Özyeterlik Algılarının Yordayıcısı Olarak Beş Faktör Kişilik Özellikleri

Hüseyin Hüsnü BAHAR [1] , Mücahit KAĞAN [2]

46 116

Bu araştırmada, öğretmen adaylarının özyeterlik algıları ile beş faktör kişilik özellikleri arasındaki ilişki incelenmiştir.

 

Araştırma, ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiş olup, araştırma grubunu yedi farklı öğretmen yetiştirme programının üçüncü ve dördüncü sınıflarında öğrenim gören 176 erkek, 142 kadın olmak üzere toplam 318 eğitim fakültesi öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak, Beş Faktör Kuramına dayalı olarak geliştirilen Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi (SDKT), Öğretmen Özyeterlik Ölçeği (ÖÖÖ) ve araştırmacılar tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler için ise Çoklu Regresyon Analizi yöntemi uygulanmıştır.

 

Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; duygusal dengesizlik, deneyime açıklık ve sorumluluk değişkenleri Öğrenci Katılımına Yönelik Özyeterlik Algısının;  dışa dönüklük, deneyime açıklık ve sorumluluk değişkenleri Öğretim Stratejilerine Yönelik Özyeterlik Algısının; dışa dönüklük ve sorumluluk değişkenleri ise Sınıf Yönetimine İlişkin Özyeterlik Algısının pozitif yordayıcıları olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ayrıca dışa dönüklük, deneyime açıklık ve sorumluluk değişkenlerinin Öğretmen Özyeterlik Algısını pozitif yönde; duygusal dengesizlik (nevrotizm) değişkeninin negatif yönde yordadığı ve yumuşak başlılık (uyumluluk) değişkeninin ise yordayıcısı olmadığı görülmüştür. 

Beş Faktör Kişilik Özellikleri, Özyeterlik Algısı
  • Albayrak, E., Yazıcı, H., ve Reisoğlu, S. (2016). Üniversite Öğrencilerinde Kişilik Özellikleri, Akademik Öz-Yeterlik, Akademik Kontrol Odağı ve Akademik Erteleme. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38, 90-102.
  • Ayan, A. (2017). Yalnızlık ve utangaçlık düzeyinin öz-yeterlik ve öfke kontrolü üzerine etkisi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 87-108.
  • Bacanlı, H., İlhan, T., ve Aslan, S. (2009). Beş faktör kuramına dayalı bir kişilik ölçeğinin geliştirilmesi: Sıfatlara dayalı kişilik testi (SDKT). Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 261-279.
  • Bandura, A. (1977). Self-Efficacy: The Exercise of Control. New York: Freeman.
  • Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
  • Bandura, A. (1994). Self-efficacy. In V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of human behavior, 4, 71-81, New York: Academic Press.
  • Berens, L. V. & Nardi, D. (1999). The sixteen personality types: descriptions for self-discovery. Huntington Beach - California: Telos Publications.
  • Burger, J. M. (2006). Kişilik, (Çev. İ. Deniz ve E. Sarıoğlu), İstanbul: Kaknüs Yayınları.
  • Çapa, Y., Çakıroğlu, J., ve Sarıkaya, H. (2005). The development and validation of a Turkish version of teachers’ sense of efficacy scale. Eğitim ve Bilim (Education and Science), 30(137): 74-81.
  • Çelikten, M. (2005). Öğretmenlik mesleği ve özellikleri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(19), 207-237.
  • Clark, L., A. & Watson, D. (1991). General affective dispositions in physical and psychological health. In C.R. Snyder & D.R. Forsyth (Eds.) Handbook of social and clinical psychology: The health perspective. New York: Pergamon.
  • Costa, P. T. & McCrae, R. R. (1992). NEO PI-R professional manual. Odessa, Florida: Psychological Assessment Resources.
  • Cousins, J., B., & Walker, C.A. (2000). Predictors of educators’ valuing of systemic inquiry in schools. Canadian Journal of Program Evaluation (Special Issue), 25–53.
  • Doğan, T. (2012). Beş faktör kişilik özellikleri ve öznel iyi oluş. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 14(1), 56-64.
  • Duban, N. Y. ve Gökaçan, N. (2012). Sınıf öğretmeni adaylarının fen öğretimi öz-yeterlik inançları ve fen öğretimine yönelik tutumları. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(1), 267-280
  • Grant, A., M. & Wrzesniewski, A. (2010). Core self evaluations, other-orientation, anticipated guilt and gratitude and job performance. Journal of Applied Psychology, 95(1), 108-121.
  • Hughes, D., J., Rowe, M., Batey, M. & Lee, A. (2012). A tale of two sites: Twitter vs. Facebook and the personality predictors of social media usage. Computers in Human Behavior, 28(2), 561-569.
  • İnanç, B. Y. ve Yerlikaya, E. E. (2018). Kişilik kuramları, Ankara: Pegem Akademi.
  • Kalafat, S. (2012). Lise öğretmenleri kişilik özelliklerinin öğretmen yeterliliklerine etkisi. Journal of Higher Education & Science/Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 2(3), 193-200.
  • Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • Kurbanoğlu, S. S. (2004). Öz-yeterlik inancı ve bilgi profesyonelleri için önemi. Bilgi Dünyası, 5(2), 137-152.
  • McCrae, R. R., & Costa, P. T. (1987). Validation of a five-factor model of personality across instruments and observers. Journal of Personality and Social Psychology, 52(1), 81-90.
  • Moran, M., T. , Hoy, A. W., & Hoy, W. K. (1998). Teacher efficacy: Its meaning and measure. Review of Educational Research, 68(2), 202-248.
  • Moran, M., T., & Hoy, A. W. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17(7), 783-805.
  • Rothmann, S., & Coetzer, E., P. (2003). The big five personality dimensions and job performance. SA Journal of Industrial Psychology, 29(1), 68-74.
  • Sığrı, Ü. ve Gürbüz, S. (2011). Akademik başarı ve kişilik ilişkisi: Üniversite öğrencileri üzerinde bir araştırma. Savunma Bilimleri Dergisi, 10 (1), 30-48.
  • Somer,O., M. Korkmaz ve Tatar, A. (2002), Beş faktör kişilik envanterinin geliştirilmesi-I: Ölçek ve alt ölçeklerin oluşturulması, Türk Psikoloji Dergisi, 17(49), 21-33.
  • Sünbül, A. M. (1996). Öğretmen niteliği ve öğretimdeki rolleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 2(4), 597-608.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Bu Sayıda
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-0061-3344
Yazar: Hüseyin Hüsnü BAHAR (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-1983-5748
Yazar: Mücahit KAĞAN
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { erziefd406102, journal = {Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {2148-7758}, eissn = {2148-7510}, address = {Erzincan Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {20}, pages = {676 - 686}, doi = {10.17556/erziefd.406102}, title = {Öğretmen Adaylarında Özyeterlik Algılarının Yordayıcısı Olarak Beş Faktör Kişilik Özellikleri}, key = {cite}, author = {BAHAR, Hüseyin Hüsnü and KAĞAN, Mücahit} }
APA BAHAR, H , KAĞAN, M . (2018). Öğretmen Adaylarında Özyeterlik Algılarının Yordayıcısı Olarak Beş Faktör Kişilik Özellikleri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20 (3), 676-686. DOI: 10.17556/erziefd.406102
MLA BAHAR, H , KAĞAN, M . "Öğretmen Adaylarında Özyeterlik Algılarının Yordayıcısı Olarak Beş Faktör Kişilik Özellikleri". Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20 (2018): 676-686 <http://dergipark.gov.tr/erziefd/issue/41098/406102>
Chicago BAHAR, H , KAĞAN, M . "Öğretmen Adaylarında Özyeterlik Algılarının Yordayıcısı Olarak Beş Faktör Kişilik Özellikleri". Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20 (2018): 676-686
RIS TY - JOUR T1 - Öğretmen Adaylarında Özyeterlik Algılarının Yordayıcısı Olarak Beş Faktör Kişilik Özellikleri AU - Hüseyin Hüsnü BAHAR , Mücahit KAĞAN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.17556/erziefd.406102 DO - 10.17556/erziefd.406102 T2 - Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 676 EP - 686 VL - 20 IS - 3 SN - 2148-7758-2148-7510 M3 - doi: 10.17556/erziefd.406102 UR - http://dx.doi.org/10.17556/erziefd.406102 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Öğretmen Adaylarında Özyeterlik Algılarının Yordayıcısı Olarak Beş Faktör Kişilik Özellikleri %A Hüseyin Hüsnü BAHAR , Mücahit KAĞAN %T Öğretmen Adaylarında Özyeterlik Algılarının Yordayıcısı Olarak Beş Faktör Kişilik Özellikleri %D 2018 %J Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi %P 2148-7758-2148-7510 %V 20 %N 3 %R doi: 10.17556/erziefd.406102 %U 10.17556/erziefd.406102
ISNAD BAHAR, Hüseyin Hüsnü , KAĞAN, Mücahit . "Öğretmen Adaylarında Özyeterlik Algılarının Yordayıcısı Olarak Beş Faktör Kişilik Özellikleri". Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20 / 3 (Aralık 2018): 676-686. http://dx.doi.org/10.17556/erziefd.406102