Cilt 15, Sayı 56, Sayfalar 0 - 0 2016-01-15

ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ ÖNCÜLÜ OLARAK OKUL YÖNETİCİLERİNİN KULLANDIKLARI GÜÇ KAYNAKLARI

Celal Teyyar UĞURLU [1] , Ahsen DEMİR [2]

1091 660

Bu çalışmada öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları ve yöneticilerin güç kullanımını öğretmen görüşlerine göre betimlenmesi ve güç kullanımının örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Sivas ilinde yirmi ortaokul oluşturmaktadır. Geri dönen ve işlenmeye uygun ölçeklerle toplanan verilerle istatistik işlemler gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde, betimsel istatistik yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde; t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve regrasyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları yüksek, yöneticilerin güç kullanımı orta düzeydedir. Yöneticinin kullandığı güç tipi örgütsel vatandaşlık davranışı ile düşük düzeyde anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Araştırma sonucunda öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışlarını artırmak için yapılacak çeşitli faaliyetlerin yanı sıra güç kullanımına da dikkat edilmesi öneri olarak sunulabilir.

  • Açıkalın, Ş. (1993). Öğretmenlerin Okul Müdürlerini Etkileme Güçleri (Ankara İli Örneği). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, 183-192.
  • Aktay, A. (2008). Yönetici ve Öğretmenlerin Değer Tercihleri İle Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Aldemir, M. C. (1983). Yöneticilerin Güç Tipleri ile Yabancılaşma ve İş Doyumu Arasındaki İlişkiler. Amme İdaresi Dergisi, 16 (1), 61-77.
  • Altınkurt, Y. ve Yılmaz, K. (2012b). Okul Yöneticilerinin Kullandığı Güç Kaynakları İle Öğretmenlerin Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Arasındaki İlişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12 (3), 1833-1852.
  • Altınkurt, Y. ve Yılmaz, K. (2013). Örgütsel Güç Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4 (4), 1–17.
  • Aslanargun, E. (2009). İlköğretim ve Lise Müdürlerinin Okul Yönetimde Kullandığı Güç Türleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Aslanargun, E. (2013). Yönetimde Yeni Yaklaşımlar. Hasan Basri Memduhoğlu ve Kürşat Yılmaz (Ed.), Örgütlerde Sosyal Güç (s. 175-198). Ankara: Pegem.
  • Aslanargun, E. ve Eriş, M. ( 2013). Öğretim Elemanlarının Sınıf Yönetiminde Kullandıkları Güç Türleri Ölçeğinin Geliştirilmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17 (2), 207-220.
  • Ay, B. (2007). Öğretmenlerin Öz-Yeterlikleri ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.
  • Aydın, M. (2013). Eğitimde Örgütsel Davranış. Ankara: Gazi.
  • Bağcı, Z. ve Bursalı, M. Y. (2011). Yöneticilerin Güç Kaynaklarının Çalışanların Örgüte Bağlılıkları Üzerine Etkisi: Çalışanların Algılamalarına Bağımlı Analitik Bir İnceleme. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9, 9-21.
  • Bakan İ. ve Büyükmeşe, T. (2010). Liderlik “Türleri” ve “Güç Kaynakları”na İlişkin Mevcut-Gelecek Durum Karşılaştırması: Eğitim Kurumu Yöneticilerinin Algılarına Dayalı Bir Alan Araştırması. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 12 (19), 73-84.
  • Balcı, A. (2005). Sosyal Bilimlerde Araştırma: Yöntem, Teknik ve İlkeler. Ankara: Pegem A.
  • Baykal, K. Ö. (2013). Okul İklimi İle Öğretmenlerin Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Bayrak, S. (2001). Yönetimde Bir İhmal Konusu Olarak Güç ve Güç Yönetimi II. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6 (1), 23-42.
  • Bulut, M, Ş. (2011). İlköğretim Okullarındaki Performans Yönetimi Uygulamaları İle Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
  • Büyüközkan, A. S. (2012). Öğretmenlerin Örgütsel Yurttaşlık Davranışları İle Tükenmişlikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, K.Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. (12. Basım). Ankara: Pegem.
  • Cohen, L., Manion, L. ve Morrison, K. (2005). Research Methods İn Education. (5.Ed.). London: RoutledgeFalmer.
  • Çelik, M. (2010). Öğretmen Görüşlerine Göre Okul Yöneticilerinin Öğretimsel Liderlik Davranışı İle Öğretmenlerin Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarının Analizi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
  • Çepni, Z. (2010). Yapısal Eşitlik Modellemesi. yunus.hacettepe.edu.tr/~cepni /mersinsemsunu.ppt adresinden 06.05. 2014 tarihinde alınmıştır.
  • Çetin, Ş. (2011). Okul Müdürlerinin Liderliği İle Müdür-Öğretmen İlişkisinin Öğretmenlerin Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Üzerindeki Etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Demirel, Ö. G. (2012). Okul Müdürlerinin Güç Kaynaklarını Kullanma Stilleri ve Müdür Desteğinin Kurumsal Vatandaşlık Davranışıyla İlişkisi (Ankara İli Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Erdoğan, B. (1997). Örgütsel Güç ve Politika. Yönetim, 26, 21-31.
  • Gök, Ç. E. B. (2010). Okul Yöneticilerinin Liderlik Stiline İlişkin Öğretmen Algılarının Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarına Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
  • Gökkaya, F. (2010). Lider Güç Türlerinin Örgütsel Öğrenme Üzerine Etkileri (Aydın Köşk ve Germencik İlköğretim Okulları Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Gökmen, A. (2011). İlköğretim Öğretmenlerinin Örgütsel Vatandaşlık Davranışları ve Bu Davranışların Okul Etkililiği Üzerindeki Etkisine İlişkin Algıları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
  • Hoy, W. K. ve Miskel, C. G. (2010). Eğitim Yönetimi: Teori, Araştırma Uygulama, (Çev. Ed. S. Turan), Ankara: Nobel.
  • Karasar, N. (2003). Bilimsel araştırma yöntemi. (19. Baskı). Ankara: Nobel.
  • Kayalı, M. (2011). Okul Müdürlerinin Kullandıkları Güç Kaynakları (Uşak İli Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uşak.
  • Kayan, M. (2008). Yaşam Kalitesi ve Örgütsel Vatandaşlık. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.
  • Korkmaz, C. (2011). İlköğretim ve Ortaöğretim Okulları Öğretmenlerinin Örgütsel Vatandaşlık Algıları (Malatya İli Örneği). Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
  • Koşar, S. (2008). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Yönetimde Gücü Kullanma Stilleri İle Örgüt Kültürü Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim 2012 -2013 (2014). http://sgb.meb.gov.tr/istatistik/meb_istatistikleri_orgun_egitim_2012_2013.pdf adresinden 12.01.2014 tarihinde alınmıştır.
  • Nar, O. (2009). İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Arkadaşlık, Başarı ve Statü Çabaları ve Bu Çabaların Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarıyla İlişkisinin İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Oğuz, E. (2011). Öğretmenlerin Örgütsel Vatandaşlık Davranışları ile Yöneticilerin Liderlik Stilleri Arasındaki İlişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 17 (3), 377-403.
  • Özaslan, G. (2006). Eğitim Yöneticilerinin Güç Tipi Tercihlerinin Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  • Özaslan, G., Gürsel, M. (2008). Eğitim Yöneticilerinin Güç Tipi Tercihlerinin Değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 351 -370.
  • Özcan, O. (2008). İlköğretim Öğretmenlerinin Örgütsel Özdeşim, Örgütsel Bağlılık ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarının Demografik Özelliklere Göre İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Özkan, S. O. (2012). Örgütsel Güven İle Örgütsel Vatand
  • aşlık Davranışı Arasındaki İlişki: Kocaeli Emniyet Müdürlüğü Örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yalova.
  • Öztürk, H. F. (2009). Okul Yöneticilerinde Örgütsel Ahlaki İklim (Örgütsel Etik), Örgütsel Vatandaşlık ve Örgütsel Bağlılık İlişkisi ( Şişli İlçesi Örneği ). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Polat, S. (2007). Ortaöğretim Öğretmenlerinin Örgütsel Adalet Algıları, Örgütsel Güven Düzeyleri İle Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
  • Polat, S. (2010). Okul öncesi yöneticilerinin kullandıkları yönetsel güç kaynaklarına ilişkin öğretmen algıları ile öğretmen motivasyonu arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Polat, S. ve Celep, C. (2008). Ortaöğretim Öğretmenlerinin Örgütsel Adalet, Örgütsel Güven, Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarına İlişkin Algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 54, 307-331.
  • Robbins, S.P. (1994). Örgütsel Davranışın Temelleri, (Çev. S. A. Öztürk), Eskişehir: ETAM
  • Samancı, S. (2006). Örgütsel İklim ve Örgütsel Vatandaşlık. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.
  • Schermerhorn, J.R., Jr., Hunt, J.G., & Osborn, R.N. (2000). Organizational behaviour (7th ed.). USA: John Wiley & Sons, Inc.
  • Sezgin, F. ve Kılınç, Ç. A. (2012). İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Mesleki Tükenmişlik Düzeyleri İle Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Arasındaki İlişki. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 13 (3), 103-127.
  • Sezgin, F. (2005). Örgütsel Vatandaşlık Davranışları: Kavramsal Bir Çözümleme ve Okul Açısından Bazı Çıkarımlar. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25 (1), 317-339.
  • Somech, A. and Drach-Zahavy, A. (2002). Relative Power and Influence Strategy: The Effects of Agent/Target Organizational Power on Superiors’ Choices of Influence Strategies. Journal of Organizational Behaviour, 23 (5), 167-179.
  • Şentürk, C. ve Baş, G. (2011). İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Örgütsel Adalet, Örgütsel Vatandaşlık ve Örgütsel Güven Algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 17 (1), 29-62.
  • Titrek, O. ve Zafer, D. (2009). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Kullandıkları Örgütsel Güç Kaynaklarına İlişkin Öğretmen Görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15 (60), 657-674.
  • Titrek, O., Bayrakçı, M. ve Zafer, D. (2009). Öğretmenlerinin Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarına İlişkin Görüşleri. Akademik Bakış, 17, 1-28.
  • Uslu, B. (2011). İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Örgütsel Vatandaşlık Davranışları: (Manisa İl Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  • Uslu, B., Balcı, E. ve Uslu, A. (2012). İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarının Bazı Değişkenler Acısından İncelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1 (2), 13-24.
  • Uzun, E. (2008). Özel ve Devlet Okulu Yöneticilerinin Liderlik Davranışlarının Öğretmen Görüşlerine Göre Karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Üstün, S. (2013). İlkokul Kurum Yöneticilerinin Güç Tipi Tercihleri: Mersin İli Merkez İlçelerinde Örnek Bir Uygulama. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
  • Yarım, M. (2009). Genel Liselerde Çalışan Branş Öğretmenlerinin Örgütsel Vatandaşlık Davranışları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Yılmaz, K. (2012). İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin İş Doyumu Düzeyleri İle Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Arasındaki İlişki. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 2 (2), 1–14.
  • Yılmaz, K. ve Altınkurt, Y. (2012a). Okul Yöneticilerinin Kullandıkları Güç Kaynakları İle Öğretmenlerin İş Doyumu Arasındaki İlişki. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20 (2), 385-402.
  • Zengin, M. (2011). İlköğretim Okullarında Örgütsel Güven İle Öğretmenlerin Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van.
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Celal Teyyar UĞURLU
E-posta: celalteyyar@yahoo.com

Yazar: Ahsen DEMİR
E-posta: ahsen.demir@gmail.com

Bibtex @ { esosder263104, journal = {Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1304-0278}, address = {Özel Akademi}, year = {2016}, volume = {15}, pages = {0 - 0}, doi = {10.17755/esosder.18275}, title = {ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ ÖNCÜLÜ OLARAK OKUL YÖNETİCİLERİNİN KULLANDIKLARI GÜÇ KAYNAKLARI}, language = {tr}, key = {cite}, author = {UĞURLU, Celal Teyyar and DEMİR, Ahsen} }
APA UĞURLU, C , DEMİR, A . (2016). ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ ÖNCÜLÜ OLARAK OKUL YÖNETİCİLERİNİN KULLANDIKLARI GÜÇ KAYNAKLARI. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15 (56), 0-0. DOI: 10.17755/esosder.18275
MLA UĞURLU, C , DEMİR, A . "ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ ÖNCÜLÜ OLARAK OKUL YÖNETİCİLERİNİN KULLANDIKLARI GÜÇ KAYNAKLARI". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 15 (2016): 0-0 <http://dergipark.gov.tr/esosder/issue/24923/263104>
Chicago UĞURLU, C , DEMİR, A . "ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ ÖNCÜLÜ OLARAK OKUL YÖNETİCİLERİNİN KULLANDIKLARI GÜÇ KAYNAKLARI". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 15 (2016): 0-0
RIS TY - JOUR T1 - ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ ÖNCÜLÜ OLARAK OKUL YÖNETİCİLERİNİN KULLANDIKLARI GÜÇ KAYNAKLARI AU - Celal Teyyar UĞURLU , Ahsen DEMİR Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - doi: 10.17755/esosder.18275 DO - 10.17755/esosder.18275 T2 - Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 0 EP - 0 VL - 15 IS - 56 SN - 1304-0278- M3 - doi: 10.17755/esosder.18275 UR - http://dx.doi.org/10.17755/esosder.18275 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ ÖNCÜLÜ OLARAK OKUL YÖNETİCİLERİNİN KULLANDIKLARI GÜÇ KAYNAKLARI %A Celal Teyyar UĞURLU , Ahsen DEMİR %T ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ ÖNCÜLÜ OLARAK OKUL YÖNETİCİLERİNİN KULLANDIKLARI GÜÇ KAYNAKLARI %D 2016 %J Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi %P 1304-0278- %V 15 %N 56 %R doi: 10.17755/esosder.18275 %U 10.17755/esosder.18275