Cilt 16, Sayı 60, Sayfalar 198 - 216 2017-01-25

İLKOKUL MÜDÜRLERİNİN DAĞITIMCI LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN MOTİVASYON VE YARATICILIK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

Rezzan UÇAR [1] , Abidin DAGLI [2]

226 209

Bu araştırmanın amacı, kamu ilkokullarında görevli öğretmenlerin, ilkokul müdürlerinin dağıtımcı liderlik davranışlarına, öğretmenlerin motivasyon düzeylerine, öğretmenlerin yaratıcılık düzeylerine ilişkin algılarının nasıl bir dağılım gösterdiğini ve ilkokul müdürlerinin dağıtımcı liderlik davranışları ile öğretmenlerin motivasyon ve yaratıcılık düzeyleri arasında nasıl bir ilişki olduğunu saptamaktır.  Araştırma, tarama modelinde kurgulanmıştır. Araştırmanın evrenini,  2013-2014 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır İli merkez ilçe ve bağlı 13 ilçe merkezinde görev yapan 4552, örneklemini ise evrenden random yöntemi ile seçilen 1000 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, Uçar (2015) tarafından geliştirilen "Dağıtımcı Liderlik", "Öğretmen Motivasyonu" ve "Öğretmen Yaratıcılığı" ölçekleri kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma sonucunda ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin algılarına göre; ilkokul müdürlerinin dağıtımcı liderlik davranışları “çok katılıyorum” düzeyinde, ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin motivasyon ve yaratıcılık düzeylerine ilişkin algıları "çok katılıyorum" düzeyinde bulunmuştur. İlkokul müdürlerinin dağıtımcı liderlik davranışları ile öğretmenlerin motivasyon ve yaratıcılık düzeyleri arasında pozitif yönde ve "orta düzeyde" anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. 

  • Acuner, T., Baki, B. ve Cengiz, E. (2004). Yaratıcı örgüt kültürü faktörlerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma: Trabzon yurdu müdürlüğü örneği. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 325-338.
  • Ada, Ş., Akan, D., Ayık, A., Yıldırım, İ. ve Yalçın, S. (2013). Öğretmenlerin motivasyon etkenleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17 (3), 151-166.
  • Amabile, T.M. (1997). Motivating creativity in organizations: On doing what you love and loving what you do. California Management Review, 40(1), 39-58.
  • Amabile, T.M., Conti, R. Coon, H. Lazenby, J., & Herron, M. (1996). Assessing the work environment for creativity. Academy of Management Journal, 39 (5), 1154-1184.
  • Atkinson, E.S. (2000). An investigation into the relationship between teacher motivation and pupil motivation. Educational Psychology, 20(1), 45-57.
  • Bayrakçı, E. (2010). Lider davranışlarının çalışan motivasyonu üzerine etkisi: İpliksan A.Ş. Bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 2 (2), 15-32.
  • Buble, M., Juras, A., & Matic, A. (2014). The relatıonshıp between managers’ leadershıp styles and motıvatıon. Management, 19(1), 161-193.
  • Bolden, R. (2011). Distributed leadership in organizations: A review of theory and research. International Journal of Management Reviews, 13, 251-269.
  • Carey, K. (2004). The real value of teachers. The Education Trust, 8 (1), 3-43.
  • Chang, H. (2011). A study of the relationships between distributed leadership, teacher academic optimism and student achievement in Taiwanese elementary schools. School Leadership and Management, 31 (5), 491-515
  • Cheung, R.H.P. (2012). Teaching for creativity: examining the beliefs of early childhood teachers and their influence on teaching practices. Australasian Journal of Early Childhood, 37 (3), 43-51.
  • Copland, M.A. (2003). Leadership of inquiry: building and sustaining capacity for school improvement. Educational Evaluation and Policy Analysis, 25 (4), 375–395.
  • Craft, A. (2003). The limits to creativity in education: dilemmas for the educator. British Journal of Educational Studies, 51 (2),1113-127.
  • Currie, G. Lockett, A., & Suhomlinova, O. (2009). The institutionalization of distributed leadership: a ‘catch-22’ in english public services. Human Relations, 62 (11). 1735- 1761.
  • Elmore, R. F. (2000). Building a new structure for school leadership, The Albert Shanker İnstitute.Retrievedfromhttp//www.shankerinstitute.org/sites/shankers/files/building.pdf
  • Engel-Silva, M.R.(2009). The role of distributed leadership quality educational organizations (Unpublished doctoral dissertation). California State University, California, ABD.
  • Eren, E. (2008). Örgütsel davranış ve yönetim psikolojisi. İstanbul: Beta.
  • Fernet, C. (2013). The role of work motivation in psychological health. Canadian Psychological Association. 54 (1), 72-74.
  • Fletcher, L.H. (2005). Distributing leadership in primary schools. Education, 3-13, 46-50.
  • Hallinger, P., & Heck, R.H. (2009). Distributed leadership in schools: Does system policy make a difference? In A. Harris (Ed). Distributed leadership (pp. 101-117). London: Springer.
  • Harris, A. (2007). Distributed leadership: conceptual confusion and empirical reticence. International Journal of Leadership in Education, 10 (3), 315-325.
  • Harris, A. (2008). Distributed leadership:according to the evidence. Journal of Educational Administration, 46 (2),172-188.
  • Harris, A. (2009). Distributed leadership: what we know?. In A. Harris (Ed), Distributed leadership (pp.11-21). London: Springer.
  • Harris, A., & Spillane, J. (2008). Distributed leadership through the looking glass. British Educational Leadership, Management & Administration Society (BELMAS), 22(1), 31–34.
  • Hattie, J. (2003). Teachers make a difference what is the research evidence. Paper presented at the Australian Council for Educational Research Annual Conference on Building Teacher Quality, Melbourne. Retrieved from http://www. Educationalleaders.govt.nz/Pedagogy-and-assessment.
  • Haycock, K. (1998). Good teaching matters: how well-qualified teachers can close the gap. The Education Trust, 17 (4), 3-14.
  • Heck, R. H., & Hallinger, P. (2009). Assessing the contribution of distributed leadership to school ımprovement and growth in math achievement. American Educational Research Journal September, 46 (3), 659–689.
  • House, R. J., & Aditya, R. N. (1997). The social scientific study of leadership: Quo vadis?. Journal of Management, 23 (3), 409-473.
  • Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2010). Eğitim yönetimi: Teori, araştırma ve uygulama. (Çev. Ed. S. Turan). Ankara: Nobel.
  • Hulpia, H., & Devos, G. (2009). Exploring the link between distributed leadership and job satisfaction of school leaders. Educational Studies, 35 (2), 153–171.
  • Hulpıa, H., Devos, G., & Keer, H.V. (2010). The influence of distributed leadership on teachers’ organizational commitment: a multilevel approach. The Journal of Educational Research, 103, 40–52.
  • Hulpia, H., Devos, G., & Keer, H.V. (2011). The relation between school leadership from a distributed perspective and teachers’ organizational commitment: examining the source of the leadership function. Educational Administration Quarterly, 47 (5), 728- 771.
  • Jesus, S.N., & Lens, W. (2005). An integrated model for the study of teacher motivation. Applıed Psychology: An İnternatıonal Revıew, 54 (1), 119–134.
  • Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel.
  • Kasenga, F., & Hurtig, A.K. (2014). Staff motivation and welfare in Adventist health facilities in Malawi: A qualitative study. BMC Health Services Research, 14 (486), 1-9.
  • Koçak, R.D. ve Özüdoğru, H. (2012). Yöneticilerin liderlik özelliklerinin çalışanların motivasyonu ve performansı üzerindeki etkileri: Kamu ve özel hastanelerinde bir uygulama. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 76-88.
  • Lapeniene, D., & Bruneckiene, J. (2010). Teachers‘ creativity in the domain of Professional activity analysis of individual factors. Economics and Management, 15, 642-649.
  • Latham, G.P., & Pinder, C.C. (2005). Work motivation theory and research at the dawn of the twenty first century. Annual Review of Psychology, 56, 485-516.
  • Leal, E.A., Miranda, G.J., & Carmo, C.R.S. (2013). Self-determination theory: an analysis of student motivation in an accounting degree program. R. Cont. Fin.–USP, São Paulo, 24 (62), 162-173.
  • Leithwood, K., Harris, A., & Hopkins, D. (2008). Seven strong claims about successful school leadership. School Leadership and Management, 28 (1), 27-42.
  • Li, C. (2011). Açık liderlik. (Çev. G. Aksoy). İstanbul: Optimist Yayınları.
  • Lima, J. A. (2008). Department networks and distributed leadership in schools. School Leadership and Management, 28 (2), 159-187.
  • Louis, K. S., Mayrowetz, D., Smiley, M. & Murphy, J. (2009). The role of sensemaking and trust in developing distributed leadership. In A.
  • Harris (Ed). Distributed leadership (pp. 157-180). London: Springer.
  • Lunenburg, F.C., & Ornstein, A.C. (2013). Eğitim yönetimi. (Çev. G. Arastaman), Ankara: Nobel.
  • Mayrowetz, D, Murphy, J., Louis, K.S., & Smylie, M.A. (2009). Conceptualizing distributed leadership as a school reform: Revisiting job redesign theory. K. Leithwood, B. Mascall & T. Strauss (Ed). Distributed Leadership According to the Evidence içinde (pp. 167-196). Newyork: Routledge.
  • McGuinness, R. (2009). The practice of distributed leadership: A bridge from social deprivation to academic achievement?. The International Journal of Learning, 16 (5), 67-76.
  • Mehta, R., Dubinsky, A. J., & Anderson, R.E. (2003). Leadership style, motivaton and performance in international marketing channels. European Journal of Marketing, 37 (1/2), 50-85.
  • Mousavi, S. H., Heidary, A., & Pour F. K. (2011). The relationship between leadership styles and physical education teachers creativity. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 1(3), 82-84.
  • Morcom, V., & MacCallum, J. (2009). Motivation in action’ in a collaborative primary classroom: developing and sustaining teacher motivation. Australian Journal of Teacher Education, 34 (6), 22-40.
  • Mumford, M.D. (2000). Managing creative people: strategies and tactics for innovation. Human Resource Management Review, 10(3), 313-351.
  • Nystrom, P.C., Ramamurthy, K., & Wilson, A.L. (2002). Organizational context, climate and innovativeness: aadoption of imaging technology. Journal of Engineering and Technology Management, 19, 221-247.
  • Owens, R. G. (1987). Organizational behavior in education, New Jersey: Prentice- Hall.
  • Owoyemi, O.O., & Ekwoaba, J.O. (2014). Organisational culture: a tool for management to control, motivate and enhance employees’ performance. American Journal of Business and Management, 3 (3), 168-177.
  • Özdoğru, M. ve Aydın, B. (2012). İlköğretim okulu öğretmenlerinin karara katılma durumları ve istekleri ile motivasyon düzeyleri arasındaki ilişki. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12 (2), 357-367.
  • Rawlinson, J. G. (1995). Yaratıcı düşünce ve beyin fırtınası. (Çev. O. Değirmen), İstanbul: Rota.
  • Reiter-Palmon, R., & Illies, J.J. (2004). Leadership and creativity: understanding leadership from a creative problem-solving perspective. The Leadership Quarterly, 15, 55 – 77.
  • Robbins, S. P., Decenzo, D. A., & Coulter, M. (2013). Yönetimin Esasları. (Çev: A. Öğüt). Ankara: Nobel.
  • Robbins, S. P., & Judge, T.A. (2012). Örgütsel davranış, (Çev. İ. Erdem). Ankara: Nobel.
  • Robinson, V.M.J. (2009). Fit for purpose: An educationally relevant account of dsitributed leadership. In A. Harris (Ed). Distributed leadership (pp. 219-240). London: Springer.
  • Ryan, R.M., & Deci, E.L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25, 54–67.
  • Saracho, O. (2012). Creativity theories and related teachers’ beliefs. Early Child Development and Care, 182 (1), 35-44.
  • Schwartz, D.J. (1997). Büyük düşünmenin büyüsü, (Çev. T. Türkoğlu). İstanbul: Sistem.
  • Senge, P., Cambron-McCabe, N., Lucas, T., Smith, B. Dutton, J., & Kleiner, A. (2014). Öğrenen okullar, (Çev. Ed. M.Çetin). Ankara: Nobel.
  • Simplicio, J.S.C. (2000). Teachıng classroom educators how to be more effective and creative teachers. Education, 120(4), 675-679.
  • Spillane, J.P., Camburn, E.M., Pustejovsky, J., Pareja, A.S., & Lewis, G. (2008). Taking a distributed perspective epistemological and methodological tradeoffs in operationalizing the leader-plus aspect. Journal of Educational Administration, 46(2), 189-213.
  • Spillane, J.P., & Diamond, J.B. (2007). A distributed perspective on and in practice. In J.P. Spillane & J.B. Diamond (Ed). Distributed leadership in practice (pp. 146-166). Newyork: Teacher College.
  • Spillane, J. P., Halverson, R., & Diamond, J.B. (2004). Towards a theory of leadership practice: a distributed perspective. Journal of Curriculum Studies, 36 (1), 3-34.
  • Spillane, J. P., & Healey, K. (2010). Conceptualizingschool leadership and management from a distributed perspective. The Elemantary School Journal, 111 (2), 253-281.
  • Spillane, J.P., & Orlina, E.C. (2005). Investigating leadership practice: exploring the entailments of taking a distributed perspective. Leadership and Policy in Schools, 4, 157–176.
  • Thahier, R., Ridjal, S., & Risani, F. (2014). The influence of leadership style and motivation upon employee performance in the provincial secretary office of west sulawesi. Social Sciences and Humanities, 6 (1), 116-124.
  • Thorpe, R., Gold, J., & Lawler, J. (2011). Locating Distributed Leadership, International Journal of Management Reviews, 13, 239–250.
  • Timperley, H. (2005). Distributed leadership: developing theory from practice. Journal of Curriculum Studies, 37 (4), 395–420.
  • Timperley, H.S. (2009). Distributed leadership to improve outcomes for students. In K. Leithwood, B. Mascall & T. Strauss (Ed). Distributed leadership according to the evidence (pp. 197-222). Newyork: Routledge.
  • Töremen, F. (2003). Yaratıcı okul ve yönetimi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 3(1), 227-253.
  • Uçar, R. (2015). İlkokul öğretmenlerinin dağıtımcı liderlik davranışları ile öğretmenlerin motivasyon ve yaratıcılık düzeyleri arasındaki ilişki (Yayımlanmamış doktora tezi). Dicle Üniversitesi, Diyarbakır, Türkiye.
  • Uluköy, M., Kılıç, R. ve Bozkaya, E. (2014). Hiyeraraşik yapısı yüksek olan kurumlarda liderlik yaklaşımlarının çalışanların motivasyonu üzerine etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19 (1), 191-206.
  • Yılmaz, H. ve Karahan, A. (2010). Liderlik davranışı, örgütsel yaratıcılık ve işgören performansı arasındaki ilişkilerin incelenmesi: Uşak’ta bir araştırma. Yönetim ve Ekonomi, 17 (2), 145-158.
  • Zhou, J., & Su, Y. (2010). A missing piece of the puzzle: the organizational context in cultural patterns of creativity. Management and Organization Review, 6 (3), 391– 413.
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Rezzan UÇAR
E-posta: ucarrezzan@gmail.com

Yazar: Abidin DAGLI
E-posta: dagli@dicle.edu.tr

Bibtex @ { esosder289661, journal = {Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1304-0278}, address = {Özel Akademi}, year = {2017}, volume = {16}, pages = {198 - 216}, doi = {10.17755/esosder.289661}, title = {İLKOKUL MÜDÜRLERİNİN DAĞITIMCI LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN MOTİVASYON VE YARATICILIK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ}, language = {tr}, key = {cite}, author = {UÇAR, Rezzan and DAGLI, Abidin} }
APA UÇAR, R , DAGLI, A . (2017). İLKOKUL MÜDÜRLERİNİN DAĞITIMCI LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN MOTİVASYON VE YARATICILIK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16 (60), 198-216. DOI: 10.17755/esosder.289661
MLA UÇAR, R , DAGLI, A . "İLKOKUL MÜDÜRLERİNİN DAĞITIMCI LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN MOTİVASYON VE YARATICILIK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 16 (2017): 198-216 <http://dergipark.gov.tr/esosder/issue/27535/289661>
Chicago UÇAR, R , DAGLI, A . "İLKOKUL MÜDÜRLERİNİN DAĞITIMCI LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN MOTİVASYON VE YARATICILIK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 16 (2017): 198-216
RIS TY - JOUR T1 - İLKOKUL MÜDÜRLERİNİN DAĞITIMCI LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN MOTİVASYON VE YARATICILIK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ AU - Rezzan UÇAR , Abidin DAGLI Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.17755/esosder.289661 DO - 10.17755/esosder.289661 T2 - Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 198 EP - 216 VL - 16 IS - 60 SN - 1304-0278- M3 - doi: 10.17755/esosder.289661 UR - http://dx.doi.org/10.17755/esosder.289661 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi İLKOKUL MÜDÜRLERİNİN DAĞITIMCI LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN MOTİVASYON VE YARATICILIK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ %A Rezzan UÇAR , Abidin DAGLI %T İLKOKUL MÜDÜRLERİNİN DAĞITIMCI LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN MOTİVASYON VE YARATICILIK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ %D 2017 %J Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi %P 1304-0278- %V 16 %N 60 %R doi: 10.17755/esosder.289661 %U 10.17755/esosder.289661