Cilt 16, Sayı 62, Sayfalar 1063 - 1080 2017-07-19

ARKEOLOJİK ve KIRSAL MİMARİ MİRAS BİRLİKTELİĞİNİN KORUNABİLİRLİĞİ: OĞUZ/DARA ANTİK KENTİ ÖRNEĞİ

Ebru HARMAN ASLAN [1] , Cengiz CAN [2]

110 113

Anadolu yerleşmelerin pek çoğunun ortak özelliği, sürekli iskân görmesi sonucu oluşan fiziksel ve kültürel katmanlaşmadır. Tarihi katmanlaşma niteliği kentsel yerleşmelerin olduğu kadar, kırsal yerleşmelerin de özgün karakteri olarak karşımıza çıkabilmektedir. Bu bağlamda, arkeolojik kalıntılarıyla geleneksel kırsal mimarisi iç içe geçmiş bir biçimlenmeyle günümüze ulaşan örneklerden biri de Oğuz/Dara kırsal yerleşimidir. Dara, erken Bizans döneminde bir sınır garnizon kenti olarak kurulmuştur. Çoğunluğu kuruluş döneminden kalan savunma ve su yapıları ile nekropol alanlarıyla dikkat çeken kentin, diğer arkeolojik alanlardan farkı üzerinde bulunan geleneksel kırsal dokuda yaşantının günümüzde de devam etmesidir. Arkeolojik kaynakları nedeniyle 1. derece arkeolojik sit statüsü verilen Dara’da, arkeolojik alanın tahribatının önüne geçmek ve kullanım koşullarının sınırlılığı nedeniyle yerel halkın mağduriyetini önlemek için yerleşimin taşınması gündeme gelmektedir. Öte yandan, Dara’nın kültür katlarının en üst tabakasını oluşturan geleneksel kırsal dokuya ve/veya arkeolojik kalıntılarla birlikteliğinden oluşan katmanlaşmaya miras değeri atfedilmeyerek, bunları korumaya yönelik herhangi bir çaba gösterilmemektedir. Bu çalışmanın amacı, arkeolojik alanlarla geleneksel kırsal dokuları bir arada barındıran ve bu özellikleriyle bir bütün oluşturan Oğuz/Dara Antik kenti’nin kültürel miras değerlerini ve bu yerleşimin korunabilirliğini tartışmaktır.

Arkeolojik miras,kırsal mimari miras,kültürel miras değerleri,koruma
  • Ahunbay, M. (1991). Dara-Anastasiopolis, XII. Kazı Sonuçları Toplantısı I, 28 Mayıs-1 Haziran 1990 (ss.391-397). Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
  • Ahunbay, M. (1992). Dara-Anastasiopolis 1990 Yılı Çalışmaları, XIII. Kazı Sonuçları Toplantısı I, 27-31 Mayıs 1991 (ss.197-203). Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
  • Ahunbay, M. (2005). Antik Mardin, F. Özdem (Ed.), Taşın Belleği Mardin (ss.41-74). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Ahunbay, Z. (2015). Mardin’in Oğuz Köyü’ndeki Anıtlar ve Korunmaları ile İlgili Öneriler, F. Atay ve N. Özcan (Ed.), Kargir Yapılarda Koruma ve Onarım Semineri VII Bildiri Kitabı 1-2 Aralık 2015, (ss. 192-203). İstanbul: İBB KUDEP.
  • Ainsworth, W. F. (1842). Travels and Researches in Asia Minor, Mesopotamia, Chaldea and Armenia. London: Parker.
  • Can, B. ve Erdoğan, N. (2014). Dara, Bizans-Sasani Sınırında Bir Garnizon Kenti ve Kazıları, M.A. Yılmaz ve H. Kasapoğlu (Ed.), Anadolu'nun Zirvesinde Türk Arkeolojisinin 40 Yılı, (ss. 347-371). Ankara: Bilgin Kültür Sanat Yayınları.
  • Croke, B., & Crow, J. (1983). Procopius and Dara. The Journal of Roman Studies, 73, 143-159. doi:10.2307/300078
  • Demirkent, I. (2005). Ortaçağ'da Mardin, F. Özdem (Ed.), Taşın Belleği Mardin (ss.75-97). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Ebû Abdullah Muhammed İbn Battûta Tancî (2010). İbn Battuta Seyahatnamesi I, 4. Baskı, A. S. Aykut (Çev.) İstanbul:Yapı Kredi yayınları.
  • Feilden, B. M. ve Jokilehto, J. (1993). Management Guidelines for World Cultural Heritage Sites. Rome: ICCROM.
  • Gregory, S. (1995). Roman Military Architecture on the Eastern Frontier. Amsterdam: AM Hakkert.
  • Kinneir, J. M. (1818). Journey Through Asia Minor, Armenia And Koordistan in the Years 1813 and 1814. London: Murray.
  • Olivier, G. A. (1801). Voyage dans l'Empire Othoman l'Egypte et la Perse, Tome Quatrieme. Paris: Agasse.
  • Sinclair, T. A. (1989). Eastern Turkey: An Architectural and Archaeological Survey. London: The Pindar Press.
  • Jokilehto, J. (1999). A History of Architectural Conservation. Oxford: Butterworth Heinemann.
  • Jokilehto, J. (2007). Conservation Concepts, J. Ashurst (Ed.), Conservation of Ruins (ss. 3-9). Oxford: Butterworth Heinemann.
  • English Heritage (2008). Conservation Principles Policies and Guidance for the Sustainable Management of the Historic Environment. London: English Heritage.
  • Australia ICOMOS (1999). The Burra Charter The Australia ICOMOS Charter for Places of Cultural Significance. Australia ICOMOS.
  • URL-1 Mardin Müzesi Dara Kazısı, 22 Haziran 2016 tarihinde http://www.mardinmuzesi.gov.tr/mardinmuzesi/detay.asp?id=79&kategori=KAZILAR adresinden erişildi.
  • URL-2 Can, B. ve Erdoğan, N. (Tarihsiz). Dara: Suyun Hayat Verdiği Kent, 30 Aralık 2013 tarihinde http://ilisuprojesi.com/dosyalar/DARA-SUYUN%20HAYAT%20VERD%C4%B0%C4%9E%C4%B0%20KENT.pdf adresinden erişildi.
  • URL-3 Mardin Dara Kartpostalı, 25 Haziran 2016 tarihinde http://www.tarihtarih.com/?Syf=4&Fa=2&Id=221331 adresinden erişildi.
  • URL-4 Gertrude Bell Archive, 25 Haziran 2016 tarihinde http://www.gerty.ncl.ac.uk/ adresinden erişildi.
  • URL- 5 Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK), Yerleşimlere İlişkin Nüfus Verileri, 18 Ekim 2016 tarihinde https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr adresinden erişildi.
  • URL-6 Dara’da Kazılar 100 Yıl Sürecek (2013). 23 Haziran 2016 tarihinde http://arkeolojihaber.net/2013/08/27/darada-kazilar-100-yil-surecek/ adresinden erişildi.
  • URL-7 Sinemasal, 19 Ağustos 2016 tarihinde https://www.facebook.com/pg/sinemasalorg/photos/?tab=album&album_id=611791025509131 adresinden erişildi.
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Yayımlanma Tarihi Temmuz 2017
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Ebru HARMAN ASLAN
E-posta: ebruharman@gmail.com
Kurum: Dicle Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü
Ülke: Turkey


Yazar: Cengiz CAN
E-posta: mcengiz@yildiz.edu.tr
Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { esosder318330, journal = {Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1304-0278}, address = {Özel Akademi}, year = {2017}, volume = {16}, pages = {1063 - 1080}, doi = {10.17755/esosder.318330}, title = {ARKEOLOJİK ve KIRSAL MİMARİ MİRAS BİRLİKTELİĞİNİN KORUNABİLİRLİĞİ: OĞUZ/DARA ANTİK KENTİ ÖRNEĞİ}, language = {tr}, key = {cite}, author = {HARMAN ASLAN, Ebru and CAN, Cengiz} }
APA HARMAN ASLAN, E , CAN, C . (2017). ARKEOLOJİK ve KIRSAL MİMARİ MİRAS BİRLİKTELİĞİNİN KORUNABİLİRLİĞİ: OĞUZ/DARA ANTİK KENTİ ÖRNEĞİ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16 (62), 1063-1080. DOI: 10.17755/esosder.318330
MLA HARMAN ASLAN, E , CAN, C . "ARKEOLOJİK ve KIRSAL MİMARİ MİRAS BİRLİKTELİĞİNİN KORUNABİLİRLİĞİ: OĞUZ/DARA ANTİK KENTİ ÖRNEĞİ". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 16 (2017): 1063-1080 <http://dergipark.gov.tr/esosder/issue/28698/318330>
Chicago HARMAN ASLAN, E , CAN, C . "ARKEOLOJİK ve KIRSAL MİMARİ MİRAS BİRLİKTELİĞİNİN KORUNABİLİRLİĞİ: OĞUZ/DARA ANTİK KENTİ ÖRNEĞİ". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 16 (2017): 1063-1080
RIS TY - JOUR T1 - ARKEOLOJİK ve KIRSAL MİMARİ MİRAS BİRLİKTELİĞİNİN KORUNABİLİRLİĞİ: OĞUZ/DARA ANTİK KENTİ ÖRNEĞİ AU - Ebru HARMAN ASLAN , Cengiz CAN Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.17755/esosder.318330 DO - 10.17755/esosder.318330 T2 - Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1063 EP - 1080 VL - 16 IS - 62 SN - 1304-0278- M3 - doi: 10.17755/esosder.318330 UR - http://dx.doi.org/10.17755/esosder.318330 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi ARKEOLOJİK ve KIRSAL MİMARİ MİRAS BİRLİKTELİĞİNİN KORUNABİLİRLİĞİ: OĞUZ/DARA ANTİK KENTİ ÖRNEĞİ %A Ebru HARMAN ASLAN , Cengiz CAN %T ARKEOLOJİK ve KIRSAL MİMARİ MİRAS BİRLİKTELİĞİNİN KORUNABİLİRLİĞİ: OĞUZ/DARA ANTİK KENTİ ÖRNEĞİ %D 2017 %J Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi %P 1304-0278- %V 16 %N 62 %R doi: 10.17755/esosder.318330 %U 10.17755/esosder.318330