Yıl 2018, Cilt 17, Sayı 34, Sayfalar 763 - 776 2018-12-15

ŞER’Î DELİLLERDE ÖNCELİK MESELESİ ve ANLAMA YÖNTEMİNE ETKİLERİ
The Analyze of Priority Issues of the Lawful Evidence in the Perspective of School of Religion Law-Evidence and It’s the Efects on Understanding Method

Saliha Kasapoğlu [1]

35 91

Usul ilmi, İslâm’ın nasıl anlaşılması gerektiği problemini konu edinen bir ilim dalıdır ve bu nedenle İslâm’ın kaynakları onun hareket noktasını teşkil eder. Usul literatüründe bahsedilen kaynaklar üzerinde bir hiyerarşiye gidilerek Kur’an’ın öncelendiği sıralama genel kanaat olarak zikredilir. Ancak zaman zaman bazı kesimlerce sünnet, icmâ ve maslahatın deliller hiyerarşisinde öncelenmesi gerektiği dile getirilmiştir. Bu iddialar anlama yöntemlerimdeki farklılığın önemli bir nedenini oluşturduğundan oldukça önem arz etmektedir. Biz bu makalemizde bahsedilen durumu incelemek adına öncelikle ileri sürülen hiyerarşilerde hangi kriterin esas alındığını tespit etmeye çalışacağız. Ardından Kur’an ve sünnetin öncelenmesi durumunu Hanefî ve Şafiî özelinde mezhepler üzerinden, icmâ ve maslahat delilinin öncelenmesi durumunu da bu delillerin mahiyeti üzerinden kanaatleri ortaya koyacak kadar inceleyecek, daha sonra alternatif bir hiyerarşi denemesi ile makalemizi tamamlamaya çalışacağız.

It is accepted that there is a hierarchy among the evidences which is the main subject of the Fiqh (jurisprudence) procedure. Although the prioritization of Qur'an evidence was generally accepted, it was stated that the sunnah, the icma and the arbitration should be prioritized over time. These claims are very important on the understanding method. In order to examine the situation mentioned in this article, it was firstly determined which criterion was taken as basis in the hierarchies. Then the prioritization of Qur'an and Sunnah of the prophet to be examined, in Hanafi and Shafi'i in particular depending on the scholl of religion law. After that the prioritization of unanimous resolution (consensus) and maslaha evidence (public interest) to be analyzed according to the nature of these evidences. Finally, the article has been concluded with an alternative hierarchy experiment. 

  • Apaydın, Hacı Yunus. İslam Hukuk Usulü. Kayseri: Kimlik Yayınları, 2017.Apaydın, H. Yunus “Zahiriyye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 44: 93-100 İstanbul: TDV Yayınları, 2013.
  • Aybakan, Bilal. Fıkıh İlminin Oluşum Sürecinde İcmâ. İstanbul: İz Yayıncılık, 2017.Beroje, Sahip. “Şafii’nin Sünnetin Kuran’a Arzı Yöntemine Sünnetin Beyan Vasfı Çerçevesinde Yaklaşımı”. Uluslararası İmam Şafiî Sempozyumu. Ed. Mehmet Bilen. 860-867. İstanbul: Kent Işıkları Yayınları, 2012.Dönmez, İbrahim Kâfi. “Maslahat”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 28: 79-94. Ankara: TDV Yayınları, 2003.Ebû Zehra, Muhammed. İslam Hukuk Metodolojisi. Trc. Abdülkadir Şener. Ankara: Fecr Yayınları, 2014.
  • Gazzalî. Mustasfa. Trc. Hacı Yunus Apaydın. İstanbul: Klasik Yayınları, 2017.
  • Görmez, Mehmet. “Fıkhü’l-hadîs”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 12: 547-549. İstanbul: TDV Yayınları, 1995.
  • Koca, Ferhat. “İslam Hukukunda Maslahat-ı Mürsele ve Necmeddin et-Tûfî’nin Bu Konudaki Görüşlerinin Değerlendirilmesi”. İlam Araştırma Dergisi, 1/1 (1996): 93-122.
  • Koca, Ferhat. “Tufî (Fıkıh)”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 41: 327-330. Ankara: TDV Yayınları, 2012.
  • Nesefî, Ebu’l-Berekât. Menâru’lEnvâr. Trc. Soner Duman - Süleyman Kaya - Osman Güman. İstanbul: Beka Yayıncılık, 2016.
  • Öğüt, Salim. “Ehl-i Hadîs (Fıkıh)”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 10: 508-512. İstanbul: TDV Yayınları, 1994.
  • Paçacı, Mehmet “Anlama (Fıkh) Usulüne Dair”. Journal of Islamıc Research 8/2 (Sprıng 1995): 85- 97.
  • Pekcan, Ali. “Necmuddin Tûfî’nin Maslahat Risalesi (Çeviri ve Değerlendirme)”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 3 (2003): 267-313.
  • Sifil, Ebubekir. “Zâhid Kevserî (Fıkıh)”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 44: 80-81. Ankara: TDV Yayınları, 2013.
  • Şâfiî, Muhammed b. İdrîs. er-Risâle. Thk. Muhammed Seyyid Geylanî, 1. Baskı. Kahire: Dârü’l- kütübi, 1969.
  • Şimşek, Murat. “Hanefî Fakîhlerin Haber Anlayışlarının Bir Göstergesi Olarak Nass Üzerine Ziyâde Meselesi”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 13 (2009): 103-130.
  • Tanrıverdi, Hasan. Mukayeseli Olarak İslam Hukuk Usulünde Kurallar Çatışması. İstanbul: Gündönümü Yayınları, 2007.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-0265-7829
Yazar: Saliha Kasapoğlu (Sorumlu Yazar)
Kurum: İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { hititilahiyat464842, journal = {Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi}, issn = {2651-3978}, eissn = {2636-8110}, address = {Hitit Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {17}, pages = {763 - 776}, doi = {10.14395/hititilahiyat.464842}, title = {ŞER’Î DELİLLERDE ÖNCELİK MESELESİ ve ANLAMA YÖNTEMİNE ETKİLERİ}, key = {cite}, author = {Kasapoğlu, Saliha} }
APA Kasapoğlu, S . (2018). ŞER’Î DELİLLERDE ÖNCELİK MESELESİ ve ANLAMA YÖNTEMİNE ETKİLERİ. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 17 (34), 763-776. DOI: 10.14395/hititilahiyat.464842
MLA Kasapoğlu, S . "ŞER’Î DELİLLERDE ÖNCELİK MESELESİ ve ANLAMA YÖNTEMİNE ETKİLERİ". Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17 (2018): 763-776 <http://dergipark.gov.tr/hititilahiyat/issue/41870/464842>
Chicago Kasapoğlu, S . "ŞER’Î DELİLLERDE ÖNCELİK MESELESİ ve ANLAMA YÖNTEMİNE ETKİLERİ". Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17 (2018): 763-776
RIS TY - JOUR T1 - ŞER’Î DELİLLERDE ÖNCELİK MESELESİ ve ANLAMA YÖNTEMİNE ETKİLERİ AU - Saliha Kasapoğlu Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.14395/hititilahiyat.464842 DO - 10.14395/hititilahiyat.464842 T2 - Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 763 EP - 776 VL - 17 IS - 34 SN - 2651-3978-2636-8110 M3 - doi: 10.14395/hititilahiyat.464842 UR - http://dx.doi.org/10.14395/hititilahiyat.464842 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi ŞER’Î DELİLLERDE ÖNCELİK MESELESİ ve ANLAMA YÖNTEMİNE ETKİLERİ %A Saliha Kasapoğlu %T ŞER’Î DELİLLERDE ÖNCELİK MESELESİ ve ANLAMA YÖNTEMİNE ETKİLERİ %D 2018 %J Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi %P 2651-3978-2636-8110 %V 17 %N 34 %R doi: 10.14395/hititilahiyat.464842 %U 10.14395/hititilahiyat.464842
ISNAD Kasapoğlu, Saliha . "ŞER’Î DELİLLERDE ÖNCELİK MESELESİ ve ANLAMA YÖNTEMİNE ETKİLERİ". Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17 / 34 (Aralık 2018): 763-776. http://dx.doi.org/10.14395/hititilahiyat.464842