Yıl 2018, Cilt 17, Sayı 34, Sayfalar 325 - 346 2018-12-15

Some Folk Beliefs in Relation to Daily Life of Meskhetian Turks (The Example of Denizli)
AHISKA TÜRKLERİNİN GÜNLÜK HAYATLA İLGİLİ BAZI HALK İNANIŞLARI (DENİZLİ ÖRNEĞİ)

İsmet Eşmeli [1] , Mürsel Ethem [2]

27 97

As known, the Ahiska Turks are one of Turkish people that located in the Ahiska region on the borders of the present Georgia in X-XI centuries. The Ahiska Turks were known as Meskhetian Turks or Ahiska Turks, with the name of the region they settled over time. Ahiska Turks always proudly stated that they are Turks and announced this to the public. But they  are paid a heavy price in the future and they continues to pay. The Ahiska Turks, after a thousand years of residence in these regions, were subjected to exile after the Second World War on the order of Stalin. The life of exiled Ahiska Turks has been continued in exile. Despite all the difficulties, the Ahiska Turks possessed religion, customs, culture and language and tried to protect their identity. One of the less well-known aspects of them in public are the folk beliefs of Ahiska Turks. In this study, we will give brief information about the history of the Ahiska Turks. Then we will try to examine some folk beliefs in relation to daily life of the Ahiska Turks. Finally, we will make a brief assessment of the folk beliefs and practices in terms of the history of religions.

Bilindiği gibi Ahıska Türkleri, şu anki Gürcistan sınırlarında yer alan Ahıska bölgesine X. ve XI. yüzyıllarda yerleşen Türk boylarından biridir. Ahıska Türkleri, zamanla yerleştikleri bölgenin adıyla anılarak Meshet Türkleri veya Ahıska Türkleri şeklinde tanınmışlardır. Ahıskalılar, Türk olduklarını her zaman gururla dile getirmişler ve bunu kamuya çekinmeden duyurmuşlardır. Fakat bunun bedelini ileriki zamanlarda ağır ödemişlerdi ve ödemeye devam etmektedirler. Ahıska Türkleri, bin seneyi aşkın bu bölgelerdeki ikametlerinden sonra İkinci Dünya Savaşının ardından Stalin’in emriyle sürgüne maruz kalmışlardır. Ahıska Türklerinin o günlerden beri sürgün hayatı devam etmektedir. Tüm zorluklara rağmen Ahıska Türkleri din, adet, kültür ve diline sahip çıkmışlar ve kimliklerini korumaya çalışmışlardır. Kamuda çok az bilinen yönlerinden birisi de Ahıska Türklerinin halk inanışlarıdır. Biz bu çalışmamızda ilk olarak Ahıska Türklerinin tarihi hakkında kısaca bilgi vereceğiz. Daha sonra Ahıska Türklerinin günlük hayatla ilgili bazı halk inanışlarını incelemeye çalışacağız. Son olarak ise, dinler tarihi bilimi çerçevesinde söz konusu inanış ve uygulamaları hakkında kısa bir değerlendirme yapacağız.
  • Aydın, Mustafa. “Meshet Türkleri”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 29: 304-306. Ankara: TDV Yayınları, 2004.
  • Biray, Nergis. “Sürgünden Honaz’a Ahıska Türkleri”. Geçmişten Günümüze Denizli Yerel Tarih ve Kültür Dergisi 11, Türk Hâkimiyetinin 800. Yılı Anısına Özel Sayı, (2006): 52-53.
  • Bostan, İdris. “Ahıska”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 1: 526-527. İstanbul: TDV Yayınları, 1988.
  • Buntürk, Seyfeddin. Rus Türk Mücadelesi’nde Ahıska Türkleri. Ankara: Berikan Yayınları, 2007. Demiray, Erdinç. “Anavatanlarından Sekiz Ülkeye Dağıtılmış Bir Halk: Ahıska Türkleri”. Turkish Studies 7/3 (Yaz 2012): 877-885.
  • Denizli İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü. “Ahıska Türklerinin İstisnai Olarak Türk Vatandaşlığını Kazanmaları”. Erişim: 02 Ocak 2018, http://denizlinufus.gov.tr/ahiskaturklerinin- istisnai-olarak-turk-vatandasligini-kazanmalari-1-liste.
  • Denizli İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü. “Ahıska Türklerinin İstisnai Olarak Türk Vatandaşlığını Kazanmaları”. Erişim: 02 Ocak 2018, http://denizlinufus.gov.tr/ahiskaturklerinin- istisnai-olarak-turk-vatandasligini-kazanmalari.
  • Eroğlu, Ahmet Hikmet. “Halk İnanışlarına Giriş”, Halk İnanışları El Kitabı. Ed. Durmuş Arık- Ahmet Hikmet Eroğlu. Ankara: Grafiker Yayınları, 2017.
  • Faigov, Orkhan, Ahıska Türklerinin Türk Basınında Sunum Biçimi (1944 Ahıska Sürgünü, 1989 Fergana Faciası, 2004 Krosnodar Göçü, 2010 Kırgızistan Çatışması Örnek Olayları). Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, 2015.
  • Karaoğlan, Hamza. “Ruhla İlgili İnanışlar”. Halk İnanışları El Kitabı. Ed. Durmuş Arık-Ahmet Hikmet Eroğlu. Ankara: Grafiker Yayınları, 2017.
  • Keskin, Yahya Mustafa. “Türk Toplumunda Nazar Olgusu ve Buna Karşı Geliştirilen Korunma ve Kurtulma Pratikleri: Elazığ Örneği”. Dini Araştırmalar Dergisi 11/32 (2008): 191-214. Kılıç, Ebru. “Doğu Türkistan’dan Anadolu’ya Yağmur Törenleri”. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi 3 (2014): 177-193.
  • Ragibova, İlmira. Kırgızistan’da Yaşayan Ahıska Türklerinin Folkloru. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, 2008. Seferov, Rehman v.dğr. “Sovyet Döneminden Günümüze Ahıska Türklerinin Yaşadıkları Coğrafyaya Göçlerle Birlikte Genel Bir Bakış”. Türkiyat Araştırmalar Dergisi 24, (2008): 393-411.
  • T. C. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü. “İkamet İzni Çeşitleri”. Erişim: 31 Ocak 2018, http://www.goc.gov.tr/icerik3/ikamet-izni-cesitleri_409_414_4664.
  • Kaynak Kişiler
  • Abbas, Demirel, D. 1992, Öğrenci, Pamukkale, (18.03.2018).
  • Abbas, Timur, D. 1994, Pamukkale, (19.03.2018).
  • Ahmet, Murat, D. 1957, Emekli, Honaz, (02.02.2018).
  • Aslan, Osman, D. 1967, Turizmci, Honaz, (02.02.2018).
  • Atamov (Ethem), Kibar, D. 1958, Serbest Meslek, Pamukkale, (31.01.2018).
  • Atamov, Ebuzer, D. 2003, Öğrenci, Honaz, (20.03.2018).
  • Atamova, Gülmira, D. 1989, Ev Hanımı, Denizli, (18.03.2018).
  • Bekirova, Amina, D. 1989, Ev Hanımı, Konya, (20.03.2018).
  • Devrisheva, Khalida, D. 1981, Akademisyen, Honaz, (20.03.2018).
  • Ethem, Mürsel, D. 1981, Akademisyen, Pamukkale, (31.01.2018).
  • Hamdioğlu, Gülminaz, D. 1994, Öğrenci, Honaz, (20.03.2018).
  • Hamit, Mayzer, D. 1997, Öğrenci, Bursa/İnegöl, (19.03.2018).
  • İsmail, Kerim, D. 1963, Turizmci, Honaz ( 02. 02. 2018).
  • smail, Ömer Ali, D. 1954, Emekli, Honaz, (02.02.2018).
  • Kasap, Elzar, D. 1993, Öğrenci, Denizli, (20.03.2018).
  • Kuchirova, Zulfiya, D. 1994, Muhasebeci, Rusya/Rostov-na-Donu, (19.03.2018).
  • Kurbanoğlu, Cabbar, D. 1956, Serbest Meslek, Honaz, (02.02.2018).
  • Kurbanov, İlham, D. 1991, Öğrenci, Bursa/Yıldırm, (19.03.2018).
  • Muhammed, Albina, D. 1998, Öğrenci, Honaz, (19.03.2018).
  • Mursal, Dilara, D. 1971, Ev Hanımı, Honaz, (12.12.2017).
  • Mursal, Mahmut, D. 1968, Turizmci, Honaz (12.12.2017).
  • Mursal, Mahmut, D. 1968, Turizmci, Honaz (12.12.2017).
  • Mursal, Seher, D. 1943, Emekli, Honaz, (16.12.2017).
  • Mursal, Zülfiye, D. 1977, Ev Hanımı, Honaz, (20.03.2018).
  • Osmanlı, Eşref, D. 1938, Emekli, Honaz, (02.02.2018).
  • Ragibova, İlmira, D. 1981, Akademisyen, Honaz, (31.01.2018).
  • Saifullaeva, Gulshan, D. 1997, Öğrenci, Honaz, (18.03.2018).
  • Şamilov, Elşad, D. 1992, Denizli, (20.03.2018).
  • Ulfanov, Ozal, D. 1993, Öğrenci, Denizli, (19.03.2018).
  • Ulfanov, Servel, D. 1994, Akademisyen, Muğla/menteşe, (19.03.2018).
  • Usmanov, Rza, D. 1993, Öğrenci, Denizli (19.03.2018).
  • Vehbi, Kamile, D. 1994, Öğrenci, Bursa/Yıldırım, (20.03.2018).
  • Vezir, Dinara, D. 1998, Öğrenci, Honaz, (21.03.2018).
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-4551-0309
Yazar: İsmet Eşmeli (Sorumlu Yazar)

Orcid: 0000-0002-2928-0638
Yazar: Mürsel Ethem (Sorumlu Yazar)

Bibtex @araştırma makalesi { hititilahiyat505009, journal = {Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi}, issn = {2651-3978}, eissn = {2636-8110}, address = {Hitit Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {17}, pages = {325 - 346}, doi = {10.14395/hititilahiyat.505009}, title = {AHISKA TÜRKLERİNİN GÜNLÜK HAYATLA İLGİLİ BAZI HALK İNANIŞLARI (DENİZLİ ÖRNEĞİ)}, key = {cite}, author = {Eşmeli, İsmet and Ethem, Mürsel} }
APA Eşmeli, İ , Ethem, M . (2018). AHISKA TÜRKLERİNİN GÜNLÜK HAYATLA İLGİLİ BAZI HALK İNANIŞLARI (DENİZLİ ÖRNEĞİ). Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 17 (34), 325-346. DOI: 10.14395/hititilahiyat.505009
MLA Eşmeli, İ , Ethem, M . "AHISKA TÜRKLERİNİN GÜNLÜK HAYATLA İLGİLİ BAZI HALK İNANIŞLARI (DENİZLİ ÖRNEĞİ)". Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17 (2018): 325-346 <http://dergipark.gov.tr/hititilahiyat/issue/41870/505009>
Chicago Eşmeli, İ , Ethem, M . "AHISKA TÜRKLERİNİN GÜNLÜK HAYATLA İLGİLİ BAZI HALK İNANIŞLARI (DENİZLİ ÖRNEĞİ)". Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17 (2018): 325-346
RIS TY - JOUR T1 - AHISKA TÜRKLERİNİN GÜNLÜK HAYATLA İLGİLİ BAZI HALK İNANIŞLARI (DENİZLİ ÖRNEĞİ) AU - İsmet Eşmeli , Mürsel Ethem Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.14395/hititilahiyat.505009 DO - 10.14395/hititilahiyat.505009 T2 - Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 325 EP - 346 VL - 17 IS - 34 SN - 2651-3978-2636-8110 M3 - doi: 10.14395/hititilahiyat.505009 UR - http://dx.doi.org/10.14395/hititilahiyat.505009 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi AHISKA TÜRKLERİNİN GÜNLÜK HAYATLA İLGİLİ BAZI HALK İNANIŞLARI (DENİZLİ ÖRNEĞİ) %A İsmet Eşmeli , Mürsel Ethem %T AHISKA TÜRKLERİNİN GÜNLÜK HAYATLA İLGİLİ BAZI HALK İNANIŞLARI (DENİZLİ ÖRNEĞİ) %D 2018 %J Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi %P 2651-3978-2636-8110 %V 17 %N 34 %R doi: 10.14395/hititilahiyat.505009 %U 10.14395/hititilahiyat.505009
ISNAD Eşmeli, İsmet , Ethem, Mürsel . "AHISKA TÜRKLERİNİN GÜNLÜK HAYATLA İLGİLİ BAZI HALK İNANIŞLARI (DENİZLİ ÖRNEĞİ)". Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17 / 34 (Aralık 2018): 325-346. http://dx.doi.org/10.14395/hititilahiyat.505009