Yıl 2018, Cilt 11, Sayı 1, Sayfalar 287 - 304 2018-07-21

AY’IN EVRELERİ ETKİSİNİN BORSA İSTANBUL 100 ENDEKSİ’NDE GARCH (1,1) MODELİ İLE TEST EDİLMESİ

FATİH KONAK [1] , Dilek DUMAN [2]

72 159

Menkul kıymet piyasalarında yatırımcıların rasyonel hareket ettiklerini varsayan ve E. Fama tarafından geliştirilen Etkin Piyasalar Hipotezi’ne göre, yatırımcıların piyasa ortalamasının üzerinde bir getiri elde etmeleri mümkün olmamaktadır. Diğer bir ifadeyle, fiyatlar rassal bir seyir izlemektedir ve yatırımcılar oluşan bilgilere anında ulaşabilirken, bilgiler fiyatlara eşanlı yansıtılmaktadır. Bu durum, fiyatları önceden tahmin edebilme ihtimalini ortadan kaldırmaktadır. Ancak, anomali olarak karşımıza çıkan ve fiyatlar genel düzeyinde meydana gelen saplamalar, Etkin Piyasalar Hipotezi’ne ters düşmektedir. Anomali kavramında, menkul kıymet piyasalarında işlem yapan yatırımcıların doğa, çevresel ve psikolojik birçok faktörden etkileneceği öngörülmektedir. Bu kapsamda, Ay’ın dünyamız etrafında dönüşü sırasında sergilemiş olduğu evreler, birçok farklı bilimsel çalışmada araştırma konusu haline gelmiştir. Fakat literatüre bakıldığında finansal anlamda ayın evrelerinin yatırımcılar üzerindeki etkileri ile ilgili sınırlı sayıda çalışmanın mevcut olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda çalışmamızın temel amacı, ayın bilinen dört evresinin (Yeni ay, İlk Dördün, Dolunay, Son dördün) 01.01.1997- 30.04.2014 tarihleri arasında BİST 100 Endeksi’nde üzerinde ki olası etkisinin ortaya konulmasıdır. Elde edilen bulgulara göre, Yeni Ayın ve Dolunayın istatistiksel olarak anlamlı etkilerinin varlığı piyasanın ele alınan veri seti ve kullanılan yöntem bağlamında zayıf formda etkin olmadığını göstermektedir. 
Etkin Piyasalar Hipotezi, Ayın Evreleri
  • ABDİOĞLU, Z. & DEĞİRMENCİ, N. (2013), “İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Mevsimsel Anomaliler”, Business and Economics Research Journal, 4 (3), 55-73.
  • AHMAD, F., TERENCE J. Q., DAWSON, J. & WALTERS, M. (2008), “A Link Between Lunar Phase And Medically Unexplained Stroke Symptoms: An Unearthly İnfluence?”, Journal of Psychosomatic Research, Vol.65, 131-133.
  • BARAK, O. (2008), “Davranışsal Finans Teori ve Uygulama”, Gazi Kitabevi, Ankara
  • BARR, W. (2000), “Lunacy Revisited. The İnfluence of the Moon on Mental Health and Quality of Life”, Journal of Psychosocial Nursing and Mental Health Services, 38 (5), 28-35.
  • BAYRAKTAR, A. (2012), “Etkin Piyasalar Hipotezi”, Aksaray Üniversitesi İİBF Dergisi, 4 (1), 37-47.
  • BELLEVİLLE, G., GUİLLAUM, F., BUSQUE, M.D. (2013), “İmpact of Seasonal and Lunar Cycles on Psychological Symptoms in the ED: an Empirical İnvestigation of Widely Spread Beliefs”, General Hospital Psychiatry, Vol.25, 192-194.
  • BENBADİS, S. R., STANLEY, C., HUNTER, J. & WANG, W. (2004), “The Influence of the Full Moon on Seizure Frequency: Myth or Reailty”, Brief Communication/Epilepsy & Behavior, Vol.5, 596-597.
  • BERUMENT, H. & H. KIYMAZ. (2001). “The day of the Week Effect on Stock Market Volatility”. Journal of Economics and Finance, 25 (2), 181-193.
  • BOLLERSLEV, T. (1986). “Generalized Autoregressive Conditional Hetroscedasticity”, Journal of Econometrics, 31, 307-327.
  • CALVER, L. A., STOKES, B.J. & ISBISTER, G. K. (2009), “The Dark Side of the Moon”, MJA, 191 (11/12), 692-694.
  • ÇELİK, T.T. & TAŞ, O. (2007), “ Etkin Piyasalar Hipotezi ve Gelişmekte Olan Hisse Senedi Piyasaları”, İTÜ Dergisi/B – Sosyal Bilimler, 4 (2), 11-22.
  • ÇEVİK, E. İ. &. TOPALOĞLU, G. (2014) “Volatilitede Uzun Hafıza ve Yapısal Kırılma: Borsa İstanbul Örneği”, Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 3 (6), 40-55.
  • ÇÖMLEKÇİ, İ., ÖNCÜ, M.A. & ÇÖMLEKÇİ, S.Ç. (2015), “Yatırımcıların Özellikleri İle Hisse Senedi Piyasalarındaki Anomali Arasındaki İlişki: Bireysel Yatırımcılar Üzerine Bir Araştırma”, Ege Akademik Bakış, 15 (2), 173-184.
  • DICHEV, Ilia D., Troy D. Janes, 2003, “Lunar Cycle Effects in Stock Returns”, The Journal of Private Equity, Vol.6, Num. 4, pp. 8-29.
  • FAMA, E. F. (1970), “Efficient Capital Markets; A Review of Theory and Empirical Work”, The Journal of Finance, 25 (2), 383-417.
  • FLOROS, C. & TAN, Y. (2013), “Moon Phases, Mood and Stock Market Returns”, Journal of Emerging Market Finance, 12 (1), 107-127.
  • GÜNGÖR, B. (2003), “Finans Literatüründe Anomali Kavramı ve Etkin Piyasalar Hipotezi”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 17 (1-2), 109-133.
  • HABER UZAY, (2013), “Ay’ın Evreleri Nelerdir?”, Kaynak: http://www.haberuzay.com/2013/05/ayn-evreleri nelerdir. html, (Erişim Tarihi: 01 Şubat 2018).
  • HİNZE, J., ASCE, A.M. & ROXO, J. (1984), “Is Injury Occurrence Related to Lunar Cycles?”, Journal of Construction Engineering and Management, 110 (4), 409-419.
  • KARAN, M.B. (2013), “Yatırım Analizi ve Portföy Yönetimi”, Gazi Kitapevi, Ankara.
  • KENDİRLİ, S. & KARADENİZ, G. (2012), “2008 Krizi Sonrası İMKB- 30 Endeksi Volatilitesinin Genelleştirilmiş ARCH Modeli İle Tahmini”,Kahraman Maraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2).
  • KIYILAR, M. & AKKAYA, M. (2016), “Davranışsal Finans”, Literatür Yayınları, İstanbul.
  • KURTAY, S. (2007), “Hisseleri İMKB’de İşlem Gören Şirketlerin Büyük Ortak ve Yöneticilerinin Hisse Alım Satım Açıklamalarının Hisse Fiyatına Etkisi”, (Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • KÜÇÜKSİLLE, E. (2013), “Ayın Evresi Etkisi ve İMKB’de Bir Uygulama”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, Sayı: 59, 187-194.
  • LAKONİSHOK, J. and S.SMİDT (1988). "Are Seasonal Anomalies Real? A Ninety-Year Perspective". Review of Financial Studies 1, 403-425
  • ÖZMEN, T. (1997), “Dünya Borsalarında Gözlemlenen Anomaliler ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Üzerine Bir Deneme”, Ankara: Sermaye Piyasası Kurulu.
  • PARMESHWARAN R., V. P. & FERNANDES, J.M. (1999), “Lunar Phase and Psychiatric İllness in Goa”, India Journal Psychiatry, 41 (1), 60-65.
  • SCHAFER, J. A., VARANO, S. P., JARVİS, J.P. & CANCİNO, J.M. (2010), “Bad Moon On The Rise? Lunar Cycles and İncidents of Crime”, Journal of Criminal Justice, Vol. 38, 359-367.
  • SÜMER, E. & AYBAR, Ş. (2016), “Etkin Piyasalar Hipotezinin, Finansal Piyasaları Açıklamadaki Yetersizliği ve Davranışsal Finans”, Erzurum Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (ERZSOSDER), 9 (2), 75-84.
  • TEJEDOR, M.J., ETXABE, M.P. & JAİME, A. A. (2010), “Emergency Psychiatric Condition, Mental İllness Behavior and Lunar Cycles: Is There A Real Or An Imaginary Association”, Actos Esp Psiquiatr, 38 (1), 50-56.
  • THALER, R. H. (1987) “Anomalies: The January Effect”, Economic Perspectives, 1 (1), 197-201.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: FATİH KONAK (Sorumlu Yazar)
Kurum: HİTİT ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Yazar: Dilek DUMAN
Kurum: HİTİT ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { hititsosbil414500, journal = {Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1308-5107}, eissn = {2536-4944}, address = {Hitit Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {11}, pages = {287 - 304}, doi = {10.17218/hititsosbil.414500}, title = {AY’IN EVRELERİ ETKİSİNİN BORSA İSTANBUL 100 ENDEKSİ’NDE GARCH (1,1) MODELİ İLE TEST EDİLMESİ}, key = {cite}, author = {KONAK, FATİH and DUMAN, Dilek} }
APA KONAK, F , DUMAN, D . (2018). AY’IN EVRELERİ ETKİSİNİN BORSA İSTANBUL 100 ENDEKSİ’NDE GARCH (1,1) MODELİ İLE TEST EDİLMESİ. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11 (1), 287-304. DOI: 10.17218/hititsosbil.414500
MLA KONAK, F , DUMAN, D . "AY’IN EVRELERİ ETKİSİNİN BORSA İSTANBUL 100 ENDEKSİ’NDE GARCH (1,1) MODELİ İLE TEST EDİLMESİ". Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11 (2018): 287-304 <http://dergipark.gov.tr/hititsosbil/issue/38196/414500>
Chicago KONAK, F , DUMAN, D . "AY’IN EVRELERİ ETKİSİNİN BORSA İSTANBUL 100 ENDEKSİ’NDE GARCH (1,1) MODELİ İLE TEST EDİLMESİ". Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11 (2018): 287-304
RIS TY - JOUR T1 - AY’IN EVRELERİ ETKİSİNİN BORSA İSTANBUL 100 ENDEKSİ’NDE GARCH (1,1) MODELİ İLE TEST EDİLMESİ AU - FATİH KONAK , Dilek DUMAN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.17218/hititsosbil.414500 DO - 10.17218/hititsosbil.414500 T2 - Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 287 EP - 304 VL - 11 IS - 1 SN - 1308-5107-2536-4944 M3 - doi: 10.17218/hititsosbil.414500 UR - http://dx.doi.org/10.17218/hititsosbil.414500 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi AY’IN EVRELERİ ETKİSİNİN BORSA İSTANBUL 100 ENDEKSİ’NDE GARCH (1,1) MODELİ İLE TEST EDİLMESİ %A FATİH KONAK , Dilek DUMAN %T AY’IN EVRELERİ ETKİSİNİN BORSA İSTANBUL 100 ENDEKSİ’NDE GARCH (1,1) MODELİ İLE TEST EDİLMESİ %D 2018 %J Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 1308-5107-2536-4944 %V 11 %N 1 %R doi: 10.17218/hititsosbil.414500 %U 10.17218/hititsosbil.414500
ISNAD KONAK, FATİH , DUMAN, Dilek . "AY’IN EVRELERİ ETKİSİNİN BORSA İSTANBUL 100 ENDEKSİ’NDE GARCH (1,1) MODELİ İLE TEST EDİLMESİ". Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11 / 1 (Temmuz 2018): 287-304. http://dx.doi.org/10.17218/hititsosbil.414500