Yıl 2015, Cilt 2, Sayı 1, Sayfalar 100 - 112 2015-06-11

İnfertilite Stresi ile Başa Çıkma Yöntemleri ve Hemşirelik Yaklaşımları

Tülay YILMAZ [1] , Ümran YEŞILTEPE OSKAY [2]

915 1952

Infertility is a crisis situation, which causes stress and is hard to cope with. It is reported in couples that women experience more stress and they use more methods to cope with stress than men. There are also differences between the methods women and men use to cope with. In coping with infertility stress women choose to use the methods like wishing, hope and avoidance, communicating with their inner circle, attending to groups where they can share their problems, talking, searching for support, reading and attending to educations about the subject and taking responsibility. On the other hand, men prefer the coping methods like drawing their attention away from the subject, not concentrating on the situation, avoidance, controlling his feelings, concentrating on the works that he can be successful, problem solving, finding other life goals and enjoying life. In the references, different grouping studies are found in terms of coping with infertility stress. The stress experienced by the infertile couples and the methods they use to cope with should be taken into consideration while giving care. Nurses have significant roles in consulting and supporting the infertile individuals in coping with this crisis situation, which is very hard to cope with

 

Özet

İnfertilite stres yaratan ve başa çıkılması zor bir kriz durumudur. İnfertil çiftlerde kadınların erkeklerden daha fazla stres yaşadığı ve stresle başa çıkmada erkeklere göre daha çok başa çıkma yöntemi kullandıkları bilinmektedir. Ayrıca kadın ve erkeklerin kullandıkları başa çıkma yöntemleri arasında farklılıklar vardır. İnfertilite stresi ile başa çıkmada kadınlar daha çok dilek, umut ve kaçış, yakın çevreleri ile iletişime geçme, problemin paylaşılabileceği gruplara katılma, konuşma, destek arama, konuyla ilgili okuma ve eğitimlere katılma, sorumluluk alma başa çıkma yöntemlerini kullanmayı seçmektedir. Erkekler ise dikkatlerini konudan uzaklaştırma, duruma odaklanmama, kaçınma, duygularını kontrol etme, başarılı olacağı işlere yönelme, problem çözme, başka yaşam hedefleri bulma, yaşamdan keyif alma gibi başa çıkma yöntemlerini kullanmaktadır. Literatürde infertilite stresi ile başa çıkma yöntemleri ile ilgili farklı sınıflandırmalara rastlanmaktadır. İnfertil çiftlerin yaşadıkları stres ve kullandıkları başa çıkma yöntemleri bakım verme sırasında değerlendirilmelidir. İnfertil bireyler için başa çıkılması oldukça güç olan bu kriz durumunda, bireylere gerekli danışmanlık ve desteğin sağlanmasında hemşirelere önemli görevler düşmektedir.

  • Çivi S. İnfertilite epidemiyolojisi. [The epidemiology of infertility]. Çiçek N. editör. Temel üreme endokrinolojisi ve infertilite. Ankara: Palme Yayıncılık; 2007. s. 1-10.
  • Zegers-Hochschild F, Adamson GD, de Mouzon J, Ishihara O, Mansour R, Nygren K, Sullivan E, Vanderpoel S. The International Committee for Monitoring Assisted Reproductive Technology (ICMART) and the World Health Organization (WHO) Revised Glossary on ART Terminology, 2009. Fertility and Sterility 2009; 92(5):1520-1524.
  • Wright KP, Johnson JV. İnfertilite. [Infertility]. Gibbs RS, Karlan BY, Haney AF, Nygaard I. editör. Danforth’s obstetrik ve jinekoloji. Ankara: Güneş Tıp Kitapevleri; 2010. s. 705-715.
  • Oğuz HD. İnfertilite tedavisi gören kadınlarda infertilitenin ruh sağlığına, evlilik ilişkileri ve cinsel yaşama etkileri. [Infertility to mental health, marital relationships and sexual life effects in women undergoing infertility treatment]. T.C. Sağlık Bakanlığı Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi 12. Psikiyatri Birimi, Uzmanlık Tezi. İstanbul: 2004.
  • T.C. Sağlık Bakanlığı AÇSAP (Ana-Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması) Genel Müdürlüğü. Ulusal aile planlaması hizmet rehberi, kontraseptif yöntemler. [Guide the national family planning services, contraceptive methods]. Ankara: Damla Matbaacılık; 2000. s. 320-322.
  • Guz H, Ozkan A, Sarisoy G, Yanik F, Yanik A. Psychiatric symptoms in Turkish infertile women. Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology 2003; 24:267-271.
  • Peterson BD, Newton CR, Rosen KH, Skaggs GE. Gender differences in how men and women who are referred for IVF cope with infertility stress. Human Reproduction 2006; 21(9):2443-2449.
  • Özçelik B, Karamustafalıoğlu O, Özçelik A. İnfertilitenin psikolojik ve psikiyatrik yönü. [The psychological and psychiatric aspects of infertility]. Anadolu Psikiyatri Dergisi 2007; 8:140-148.
  • Draye MA. Emotional aspects of infertility. In: Lemcke D, Pattison J, Marshall LA, Cowley DS. editor. Current care of women diagnosis & treatment. McGraw-Hill: Lance Medical Books; 2004. p. 572-576.
  • Varcarolis EM. Crisis and crisis intervention. Foundations of Psychiatric Mental Health Nursing. Third Edition. Philadelphia: W.B. Saunders Company; 1998.
  • Demirci H. İnfertilitenin çiftler üzerindeki psikososyal ve psikoseksüel etkileri. [Psychosocial and psychosexual effects on couples of infertility]. Kızılkaya Beji N. editör. İnfertilite sorunu, yardımcı üreme teknikleri ve hemşirelik yaklaşımı. İstanbul: Emek Mat.; 2001. s. 103-117.
  • Türkçapar F, Vardereli K, Türkçapar MH. İnfertilite ve psikolojik boyutları. [Infertility and psychological dimensions]. Çiçek MN. editör. Temel üreme endokrinolojisi ve infertilite. Ankara: Palme Yayıncılık; 2008. s. 339-344.
  • Kendirci A. İnfertilitenin çiftler üzerinde yarattığı stresin çözümünde tamamlayıcı tedavi yaklaşımları. [Complementary treatment approaches in the solution of the stress on couples of infertility]. 4. Ulusal Üreme Endokrinolojisi ve İnfertilite Kongresi. Antalya; 2010. s. 191.
  • Dilbaz S. Stres ve infertilite. [Stress and infertility]. 4. Ulusal üreme endokrinolojisi ve infertilite kongresi. 2010. s. 145.
  • Jose-Miller AB, Boyden JW, A.Frey K. Infertility. American Family Physician 2007; 75(6):849-856.
  • Newton CR. Counselling the Infertile Couple. In: Burns LH, Covington SN. editor. Infertility counselling: a comprehensive handbook for clinicians. USA&UK: The Parthenon Publishing Group; 1999. p. 109.
  • Hammarberg K. Stress in assisted reproductive technology: implications for nursing practice. Human Fertility 2003; 6:30-33.
  • Domar AD. Akıl/beden bağlantısı. [Mind / body connection]. Işık AZ, Vicdan K. çeviri editörü. Boston IVF infertilite el kitabı. İstanbul: Nobel Tıp Kitap.; 2008. s. 177-185.
  • Ünal S, Kargın M, Akyüz A. İnfertil kadınları psikolojik olarak etkileyen faktörler. [Psychological factors affecting infertile women].TAF Preventive Medicine Bulletin 2010; 9(5):481-486.
  • Özkan AÖ, Okumuş H. İnfertilitede uyum süreci: ölçülebilir mi? [Infertility in the adaptation process: measured?] 4. Ulusal Üreme Endokrinolojisi ve İnfertilite Kongresi. Antalya: 2010. s. 103.
  • Hammerberg K, Astbury J, Baker H. Women’s experiences of IVF: a follow-up study. Human Reroduction 2001; 16:374-383.
  • Olivius C, Firiden B, Borg G, Bergh C. Why do couples discontinue in vitro fertilization treatment? A cohort study. Fertility and Sterility 2004; 81:258-261.
  • Yoldemir T. Stres ve fertilite.[Stress and fertility] Nedim Çiçek M. editör. Temel üreme endokrinolojisi ve infertilite. Ankara: Palme Yayıncılık; 2008. s. 393-412.
  • Domar AD, Kelly AL. Conquering infertility: Dr. Alice Domar’s mind/body guide to enhancing fertility and coping with ınfertility. New York: Penguin Books; 2004.
  • Ağargün MY, Beşiroğlu L, Kıran ÜK, Özer ÖA, Kara H. COPE (Başa çıkma tutumlarını değerlendirme ölçeği): Psikometrik özelliklere ilişkin bir ön çalışma. [COPE (Coping rating scale): A preliminary study on the psychometric properties]. Anadolu Psikiyatri Dergisi 2005; 6: 221-226.
  • Potter PA, Perry AG. Fundamentals of nursing, concepts, process, and practice. 4th ed. St. Louis: Mosby-Year Book; 1997. p. 371-387.
  • Taylor C, Lillis C, Lemone P. Fundamentals of nursing, the art science of nursing care. 4th ed. Philadelphia: Lippincott Williams&Wilkins; 2001. p. 701-724.
  • Lazarus RS. Emotions and interpersonal relationship: toward a person-centered conceptualization of emotions and coping. Journal of Personality 2006; 74(1):9-46.
  • Lazarus RS, Folkman S. Stress, appraisal, and coping. New York: Springer Publishing Company; 1984.
  • Terzi Ş. Bilişsel Değerlendirme Ölçeği’nin uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. [Adapting cognitive assessment scale: validity and reliability studies]. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 2009; 7(1):127-141.
  • Kanbay Y. Kars ve Artvin ilinde hemşirelerin kullandıkları stresle başetme yöntemleri ve etkileyen etmenlerin incelenmesi. [Determinaton of Nurse’s Workplace Stress and Coping Methods in Artvin and Kars]. T.C. Dokuz Eylül Üniversitesi:Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. İzmir: 2007.
  • Hisli Şahin N, Güler M, Basım NB. A tipi kişilik örüntüsünde bilişsel ve duygusal zekanın stresle başa çıkma ve stres belirtileri ile ilişkisi. [The relationship between cognitive intelligence, emotional intelligence, coping and stress symptoms in the context of type A personality pattern]. Türk Psikiyatri Dergisi 2009; 20(3):243-254.
  • Güleç G, Hassa H, Yalçın EG, Yenilmez Ç. Tedaviye başvuran infertil çiftlerde, infertilitenin cinsel işlev ve çift uyumuna etkisinin değerlendirilmesi. [The effects of infertility on sexual functions and dyadic adjustment in couples that present for infertility treatment]. Türk Psikiyatri Dergisi 2011; 22(3):166-176.
  • Ak G. İnfertil çiftlere başa çıkma önerileri. [Infertile couples coping suggestions]. Sted 2005; 11(7):260.
  • Karlıdere T, Bozkurt A, Yetkin S, Dorul A, Sütçigil L, Nahit Özmenler K, Özşahin A. Psikiyatrik birinci eksen tanısı almayan infertil çiftlerde emosyonel semptomlar, sosyal destek ve cinsel işlev bağlamında cinsiyet farkı var mı?. [Is there gender difference in infertile couples with no axis one psychiatric disorder in context of emotional symptoms, social support and sexual function?]. Türk Psikiyatri Dergisi 2007; 18(4):311-322.
  • Lechner L, Bolman C, Van Dalen A. Definite involuntary childlessness: associations between coping, social support and psychological distress. Human Reproduction 2007; 22(1):288-294.
  • Bayley TM, Slade P, Lashen H. Relationships between attachment, appraisal, coping and adjustment in men and women experiencing infertility concerns. Human Reproduction 2009; 24(11):2827-2837.
  • Schmidt L, Christensen U, Holstein BE. The social epidemiology of coping with infertility. Human Reproduction 2005; 20(4):1044-1052.
  • Peterson BD, Pirritano M, Christensen U, Boivin J, Block J, Schmidt L. The longitudinal impact of partner coping in couples following 5 years of unsuccessful fertility treatments. Human Reproduction 2009; 24(7):1656–1664.
  • Anderson KM, Sharpe M, Rattray A, Irvine DS. Distress and concerns in couples referred to a specialist infertility clinic. Journal Psychosomatic Research 2003; 54(4):353-355.
  • Yılmaz İ. The determinants of depression and anxiety in Turkish infertility patients: social support, sex role orientation, infertility causality, and self-esteem. Bogazici University Social Sciences Master of Arts in Psychology. Istanbul: 2006.
  • Terzioğlu F, Yücel Ç, Türk R, Taşkın L, Dilbaz S, Karahalil B, Çınar Ö. İnfertil kadınların anksiyete ve depresyon düzeylerinin yardımcı üreme tekniklerinde gebelik sonuçlarına etkisi.[Infertile women's anxiety and depression levels effect on pregnancy outcome in assisted reproductive techniques]. 4. Ulusal Üreme Endokrinolojisi ve İnfertilite Kongresi. Antalya; 2010. s. 97.
  • Gribben K. Unexpected application of counseling skills by a fertility research nurse. Human Fertility 2002; 5:123-126.
  • Akyüz A. İnfertilite tanı ve tedavi sürecinde eğitim ve danışmanlık.[Training and consultancy in the process of diagnosis and treatment of infertility]. 5. Uluslararası üreme sağlığı ve aile planlaması kongresi kitabı 2007. s. 23-26.
  • Atıcı D. İnfertilite tedavi sürecinde hemşirelik bakımı.[Nursing care in the process of infertility treatment]. 3. Uluslararası üreme sağlığı ve aile planlaması kongresi kitabı. 2003. s. 67-69.
  • McKinney ES, James SR, Murray SS, Ashwill JW. Maternal-child nursing. St. Louis: Elsevier Saunders Comp; 2005. p. 202-213.
  • Yeşiltepe Oskay Ü, Onat Bayram G, Dişsiz M. İnfertilitenin psikososyal ve psikoseksüel etkileri.[Psychosocial and psychosexual effects of infertility]. Kızılkaya Beji N. editor. İnfertilite heşireliği. İstanbul: Acar Basım ve Cilt San. Tic. A.Ş.; 2009. s. 177-196.
  • Yeşiltepe Oskay Ü, Kızılkaya Beji N. İnfertilite hemşiresinin danışman ve hasta hakları savunucusu olarak rolü. [As consultant and patient rights activist role of infertility nurse]. Kızılkaya Beji N. editör. İnfertilite sorunu, yardımcı üreme teknikleri ve hemşirelik yaklaşımı. İstanbul: Emek Matbaacılık; 2001. s. 93-102.
  • Repokari L, Punamäki RL, Unkila-Kallio L, Vilska S, Poikkeus P, Sinkkonen J, Almqvist F, et al. Infertility treatment and marital relationships: a 1-year prospective study among successfully treated ART couples and their controls. Human Reproduction 2007; 22(5):1481-1491.
  • Marshall LA. Infertility. In: Lemcke D, Pattison J, Marshall LA, Cowley DS. editor. Current care of women diagnosis & treatment. McGraw-Hill: Lance Medical Books; 2004. p. 563-571.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü DERLEME YAZILARI
Yazarlar

Yazar: Tülay YILMAZ

Yazar: Ümran YEŞILTEPE OSKAY

Bibtex @ { hsp115411, journal = {Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi}, issn = {2148-7588}, eissn = {2148-7588}, address = {İstanbul Üniversitesi}, year = {2015}, volume = {2}, pages = {100 - 112}, doi = {10.17681/hsp.20993}, title = {İnfertilite Stresi ile Başa Çıkma Yöntemleri ve Hemşirelik Yaklaşımları}, key = {cite}, author = {YILMAZ, Tülay and YEŞILTEPE OSKAY, Ümran} }
APA YILMAZ, T , YEŞILTEPE OSKAY, Ü . (2015). İnfertilite Stresi ile Başa Çıkma Yöntemleri ve Hemşirelik Yaklaşımları. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 2 (1), 100-112. DOI: 10.17681/hsp.20993
MLA YILMAZ, T , YEŞILTEPE OSKAY, Ü . "İnfertilite Stresi ile Başa Çıkma Yöntemleri ve Hemşirelik Yaklaşımları". Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi 2 (2015): 100-112 <http://dergipark.gov.tr/hsp/issue/9194/115411>
Chicago YILMAZ, T , YEŞILTEPE OSKAY, Ü . "İnfertilite Stresi ile Başa Çıkma Yöntemleri ve Hemşirelik Yaklaşımları". Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi 2 (2015): 100-112
RIS TY - JOUR T1 - İnfertilite Stresi ile Başa Çıkma Yöntemleri ve Hemşirelik Yaklaşımları AU - Tülay YILMAZ , Ümran YEŞILTEPE OSKAY Y1 - 2015 PY - 2015 N1 - doi: 10.17681/hsp.20993 DO - 10.17681/hsp.20993 T2 - Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 100 EP - 112 VL - 2 IS - 1 SN - 2148-7588-2148-7588 M3 - doi: 10.17681/hsp.20993 UR - http://dx.doi.org/10.17681/hsp.20993 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi İnfertilite Stresi ile Başa Çıkma Yöntemleri ve Hemşirelik Yaklaşımları %A Tülay YILMAZ , Ümran YEŞILTEPE OSKAY %T İnfertilite Stresi ile Başa Çıkma Yöntemleri ve Hemşirelik Yaklaşımları %D 2015 %J Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi %P 2148-7588-2148-7588 %V 2 %N 1 %R doi: 10.17681/hsp.20993 %U 10.17681/hsp.20993
ISNAD YILMAZ, Tülay , YEŞILTEPE OSKAY, Ümran . "İnfertilite Stresi ile Başa Çıkma Yöntemleri ve Hemşirelik Yaklaşımları". Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi 2 / 1 (Haziran 2015): 100-112. http://dx.doi.org/10.17681/hsp.20993


Sexual Function and Dyadic Adjustment in Infertile Women
Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care
Ferda Kaba
DOI: 10.21763/tjfmpc.527975

The effect of yoga on stress level in infertile women
Perspectives in Psychiatric Care
Nurcan Kirca
DOI: 10.1111/ppc.12352