Yıl 2014, Cilt 2, Sayı 3, Sayfalar 215 - 228 2014-06-01

JEAN GENET TİYATROSUNDA SAHNE ELBİSESİ VE DONATIMLIĞIN SEZDİRİMSEL İŞLEVİ

Ali TİLBE [1]

386 559

Bu çalışmada, 1950’li yıllarda öne çıkan Uyumsuz Tiyatronun önde gelen temsilcilerinden biri olan Jean Genet’nin Hizmetçiler (Les Bonnes), Balkon (Le Balcon) ve Paravanlar (Les Paravents) adlı oyunlarında bezem (costume) ve donatımlığın sezdirimsel işlevini çözümlemeyi amaçladık. Jean Genet sahnesinde dilsel göstergelerden çok, dil dışı göstergelerin ağırlıklı anlatım biçimi olması nedeniyle, yazarın tüm oyunlarına yüklediği sezdirimsel yaklaşımı ön plana çıkartmaya çalıştık. Genet Tiyatrosunda ışık, bezem, renk, müzik, ses ve/veya sessizlik kimi zaman gizli, kimi zamansa açık birer anlatım biçimidir. Bu bileşenler, yazarın sahnesinde yaratmak istediği arınma, yabancılaştırma ve sezdirimsel yaklaşımın oluşturulmasında oldukça işlevseldir. Ele aldığımız oyunlarda sahne elbisesi ve donatımlığın üstlendiği imgesel anlamlar ve göndermeleri açımsamaya çalıştık. Bu dönem tiyatro anlayışı ve Jean Genet’nin biçemi birleştirildiğinde sahne elbisesi ve donatımlığın üstlendiği görev ve örtük anlamlar artmaktadır. Bu öğelerin sahnede gösterilmeyenlere, söylenmeyenlere sözcüklük ettikleri açıktır. Uyumsuz tiyatro, İkinci Dünya Savaşı sonrasında örgütlü bir görünüm kazanan ve daha da güçlenen anamalcı siyasal dizge içinde yalnızlaşan insanın acıklı durumunu, yaşama ilişkin korku ve kaygılarını öyküleme görevi üstlenir. Geleneksel tiyatro oyun türlerinin yapısını teryüz ederek alışılagelen tüm biçim ve değerleri sorunsallaştırır. Oyunlar içinde doğrudan bir ileti vermek amaçlanmaz, çıkarılacak ders okura bırakılır. İzleyici ile oyun arasında canlı bir bağ kurulur. Oyunun sahnelenmesi sırasında seyirci de oyunun bir parçası konumundadır.
Hizmetçiler, Balkon, Paravanlar, Sahne Elbisesi, Donatımlık
  • Çalışlar, A. (1993). Tiyatro Kavramları Sözlüğü. Tiyatro/Kültür Dizisi. İstanbul: Mitos Boyut Yayınları.
  • Eradam, Y. (1992). The theatre of the absurd and Jean Genet. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü Tiyatro Araştırmaları Dergisi, 9, 15-23.
  • Esslın, M. (1999). Absürd Tiyatro Gösterim Sanatları. (Çev: Güler Siper) Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
  • Genç Yaraş, H-N. (1998). Dialogues et illusion dramatique dans le théâtre de Jean Genet (Les Bonnes, Le Balcon, Les Paravents) / Jean Genet tiyatrosunda diyaloglar ve dramatik yanılsamalar (Les Bonnes, Le Balcon, Les Paravents). (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Genet, J. (1968a). Comment jouer Le Balcon. Œuvres Complètes, Tome IV, Paris: Gallimard. Çev: Korkut, Ece. (2000). Hizmetçiler- Balkon- Paravanlar Nasıl Oynanmalı. Tiyatro/Kültür Dizisi 35. İstanbul: Mitos Boyut Yayınları.
  • Genet, J. (1968b). Le Balcon. Œuvres Complètes, Tome IV, Paris: Gallimard.
  • Çev: Ün, Uğur. (1990). Balkon. İstanbul: Ayrıntı.
  • Hubert, M-C. (l988). Le Théâtre. Paris: Armand Colin.
  • Kalkan Kocabay, H. (2008). Tiyatroda Göstergebilim. İstanbul: E Yayınları.
  • Malgorn, A. (l988). Jean Genet qui êtes-vous? Lyon: La manufacture.
  • Ubersfeld, A. l982 (l997) Lire le théâtre. Paris: Sociales.
  • Vıllers, A. (1953). L’art comédien. Paris: PUF. Que sais-je?
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Tüm Sayı
Yazarlar

Yazar: Ali TİLBE

Bibtex @ { humanitas101694, journal = {HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {2147-088X}, eissn = {2645-8837}, address = {Namık Kemal Üniversitesi}, year = {2014}, volume = {2}, pages = {215 - 228}, doi = {10.20304/husbd.70259}, title = {JEAN GENET TİYATROSUNDA SAHNE ELBİSESİ VE DONATIMLIĞIN SEZDİRİMSEL İŞLEVİ}, key = {cite}, author = {TİLBE, Ali} }
APA TİLBE, A . (2014). JEAN GENET TİYATROSUNDA SAHNE ELBİSESİ VE DONATIMLIĞIN SEZDİRİMSEL İŞLEVİ. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (3), 215-228. DOI: 10.20304/husbd.70259
MLA TİLBE, A . "JEAN GENET TİYATROSUNDA SAHNE ELBİSESİ VE DONATIMLIĞIN SEZDİRİMSEL İŞLEVİ". HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 2 (2014): 215-228 <http://dergipark.gov.tr/humanitas/issue/7783/101694>
Chicago TİLBE, A . "JEAN GENET TİYATROSUNDA SAHNE ELBİSESİ VE DONATIMLIĞIN SEZDİRİMSEL İŞLEVİ". HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 2 (2014): 215-228
RIS TY - JOUR T1 - JEAN GENET TİYATROSUNDA SAHNE ELBİSESİ VE DONATIMLIĞIN SEZDİRİMSEL İŞLEVİ AU - Ali TİLBE Y1 - 2014 PY - 2014 N1 - doi: 10.20304/husbd.70259 DO - 10.20304/husbd.70259 T2 - HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 215 EP - 228 VL - 2 IS - 3 SN - 2147-088X-2645-8837 M3 - doi: 10.20304/husbd.70259 UR - http://dx.doi.org/10.20304/husbd.70259 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi JEAN GENET TİYATROSUNDA SAHNE ELBİSESİ VE DONATIMLIĞIN SEZDİRİMSEL İŞLEVİ %A Ali TİLBE %T JEAN GENET TİYATROSUNDA SAHNE ELBİSESİ VE DONATIMLIĞIN SEZDİRİMSEL İŞLEVİ %D 2014 %J HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi %P 2147-088X-2645-8837 %V 2 %N 3 %R doi: 10.20304/husbd.70259 %U 10.20304/husbd.70259
ISNAD TİLBE, Ali . "JEAN GENET TİYATROSUNDA SAHNE ELBİSESİ VE DONATIMLIĞIN SEZDİRİMSEL İŞLEVİ". HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 2 / 3 (Haziran 2014): 215-228. http://dx.doi.org/10.20304/husbd.70259