Yıl 2017, Cilt 2, Sayı 2, Sayfalar 165 - 177 2017-12-01

TÜRKİYE VE DÜNYADA KORUNAN ALANLARA YÖNELİK ÇEVRE BİLİNCİNİN ÖNEMİ

Jale SEZEN [1]

204 630

Tabiat anıtları, tabiatı koruma alanları, özel çevre koruma bölgeleri, doğal sitler, sulak alanlar ve benzeri koruma statüsü bulunan alanlar “korunan alanlar” tanımıyla ifade edilmektedir. Nüfusun artması, kentleşme ve sanayileşmenin etkisiyle yaşam alanlarının daralması sonucu, korunan alanlar üzerinde olumsuz yönde bir baskı söz konusudur. Araştırma ve göstergeler, gelişmiş ülkelerde korunan alanların sayısının arttırılması ile bu alanlarda çevre bilincine verilen önem düzeyinde fark edilir bir artış olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada korunan alanların ülkemiz ve uluslararası mevzuat kapsamında incelenmesi, ülkemizde korunan alanların genel durumu ve dünya çapında korunan alan örnekleri ile bu alanlara verilen önem düzeyi araştırılmıştır. Bu kapsamda, dünya ülkeleri ile karşılaştırıldığında Türkiye’de korunan alanların sayısının yetersiz kaldığı, nüfus artış hızı ile alt yapı ve hizmetlere yönelik planlama çalışmalarının öne çıktığı, kurumlar arası mevzuat farklılıkları nedeniyle belirlenen politikaların koruma-kullanma dengesini olumsuz yönde etkilediği, korunan alanlara yönelik ülkeler arası ortak tabanlı veri ağı sisteminin Türkiye’de geliştirilme aşamasında olduğu, işlerlik ve takip yönünden ilerleme çalışmalarının devam ettiği, biyolojik çeşitlilik ve envanter çalışmalarının farklı bakanlıklar tarafından yürütülmeye çalışıldığı, bu çalışmaların arttırılmasının gerektiği, kirliliğin ve tahribatın önlenmesi vb. hizmetlerde dünyadaki uygulamalara göre eksiklikler görüldüğü, bu nedenlerle Türkiye’nin korunan alanlara yönelik çevre bilincinin henüz gelişme aşamasında olduğu, sanayileşme ve kentleşme baskısının korunan alanlar açısından etkilerinin detaylı irdelenmesinin gerektiği, mevzuat aykırılıklarından kaynaklanan sorunların giderilerek bu yönde uygulanan politika kararlarının gözden geçirilmesinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

Tabiat, Korunan Alan, Çevre Bilinci, Kentleşme, Nüfus, Farkındalık
  • Anonim (2017a),Yellowstone.net/intro/wer-basin/, 10.03.2017. Anonim (2017b), www.yellowstone nationalpark.com, 10.03.2017. Anonim (2014a), http://tr.wikipedia.org/wiki/ABD_ulusal_parklar_listesi, 11.06.2014. Anonim (2014b), http://www.at0086.com/QNR/At China/ Welcome to Qiangtang Natural Reserve, 17.06.2014. BEN-AMİ, Dror – RAMP, Daniel - CROFT, David B. (2006), "Population viability assessment and sensitivity analysis as a management tool for the peri-urban environment", Urban Ecosystems, Cilt 9, Sayı 3, s. 227-241. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü (2017), www.csb.gov.tr Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü Özel Çevre Koruma Bölgeleri,20.03.2017. European Environment Agency Report (2012). “Protected areas in Europe-an overview”, No 5/2012, Copenhagen, Denmark,05.03.2016 IUCN (2016), https://www.iucn.org/sites/dev/files/important/downloads/natural_solutionturkish.pdf. 21.02.2017. KESTEMONT, Bruno – FRENDO, Lise – ZACCAİ, Edwin. (2011) “Indicators of the impacts of development on environment: A comparison of Africa and Europe”, Ecological indicators, Cilt 11, Sayı 3, s. 848-856. New Zealand Conservation Authority (2011). Protecting New Zealand’s Rivers. November/2011/ISBN:978-0-478-14918-0/68 Pages, 06.08.2016 Orman ve Su İşleri Bakanlığı (2017), www.milliparklar.gov.tr/ Tabiatı Koruma Durum Raporu (2014-2015) Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü. 03.01.2017. Özşahin, Emre- Kaymaz, Çağlar Kıvanç (2013), “Ecological Impact Assessment and Analysis of Camili (Macahel) Biosphere Reserve Area (Artvin, NE, Turkey)”, Global Advanced Research Journal of Geography and Regional Planning (GARJGRP), 2 (6):121. PAMUKOĞLU, Nahit - EKMEKÇİ, İrfan (2013), Türkiye’de Korunan Alanlar ve ÇED Uygulamaları. Uluslararası Çevresel Etki Değerlendirmesi Kongresi, 08-10 Kasım 2013, İstanbul, s. 579. Protected Planet (2017), https://www.protected planet.net/country, 07.02.2017. Protected Planet (2014). http://www.protected planet.net/ search, United States of America, commit, 10.06.2014. SEZEN, Jale (2013), “Trakya Bölgesinde Çevresel Duyarlılık Analizi ve Avrupa Birliği Boyutu”, Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, yayınlanmamış doktora tezi,Tekirdağ. Shi Zhi-Hua - Li Lu - Yin Wei - Ai Lei - Fang Nu Fang - Song Yan Tun (2011), “Use of multitemporal Landsat images for analyzing forest transition in relation to socioeconomic factors and the environment”, International Journal of Applied Earth Observations&Geoinformation, Cilt 13, Sayı 13, s. 468-476. STUART, Chape – SPALDİNG, Mark – JENKİNS, Martin (2008), The World’s Protected Areas Status, Values and Prospects in the 21st Century. California Press of University with UNEP-WCMC, Londra. TheWorldBank(2016),Populationtotal,http://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL/countries, 08.07.2016. TUİK (2016), http://www.tuik.gov.tr/Gösterge/Nüfus, 15.07.2016. UNEP (2016), http://wdpa.SB.amazonaws.com/Protected.Planet 2016, 25.01.2017. UNEP (2017), https://www.unep-wcmc.org, 07.02.2017. ÜLGER, Poyraz (2011), “Çevre ve İnsan”, Namık Kemal Üniversitesi, KÇKK 2011 Sempozyumu, Tekirdağ,s.32
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Jale SEZEN

Bibtex @araştırma makalesi { ibad316547, journal = {Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD)}, issn = {}, eissn = {2536-4642}, address = {Hayrullah KAHYA}, year = {2017}, volume = {2}, pages = {165 - 177}, doi = {10.21733/ibad.2116}, title = {TÜRKİYE VE DÜNYADA KORUNAN ALANLARA YÖNELİK ÇEVRE BİLİNCİNİN ÖNEMİ}, key = {cite}, author = {SEZEN, Jale} }
APA SEZEN, J . (2017). TÜRKİYE VE DÜNYADA KORUNAN ALANLARA YÖNELİK ÇEVRE BİLİNCİNİN ÖNEMİ. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), 2 (2), 165-177. DOI: 10.21733/ibad.2116
MLA SEZEN, J . "TÜRKİYE VE DÜNYADA KORUNAN ALANLARA YÖNELİK ÇEVRE BİLİNCİNİN ÖNEMİ". Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD) 2 (2017): 165-177 <http://dergipark.gov.tr/ibad/issue/29497/316547>
Chicago SEZEN, J . "TÜRKİYE VE DÜNYADA KORUNAN ALANLARA YÖNELİK ÇEVRE BİLİNCİNİN ÖNEMİ". Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD) 2 (2017): 165-177
RIS TY - JOUR T1 - TÜRKİYE VE DÜNYADA KORUNAN ALANLARA YÖNELİK ÇEVRE BİLİNCİNİN ÖNEMİ AU - Jale SEZEN Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.21733/ibad.2116 DO - 10.21733/ibad.2116 T2 - Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD) JF - Journal JO - JOR SP - 165 EP - 177 VL - 2 IS - 2 SN - -2536-4642 M3 - doi: 10.21733/ibad.2116 UR - http://dx.doi.org/10.21733/ibad.2116 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD) TÜRKİYE VE DÜNYADA KORUNAN ALANLARA YÖNELİK ÇEVRE BİLİNCİNİN ÖNEMİ %A Jale SEZEN %T TÜRKİYE VE DÜNYADA KORUNAN ALANLARA YÖNELİK ÇEVRE BİLİNCİNİN ÖNEMİ %D 2017 %J Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD) %P -2536-4642 %V 2 %N 2 %R doi: 10.21733/ibad.2116 %U 10.21733/ibad.2116