Yıl 2017, Cilt 2, Sayı 2, Sayfalar 308 - 312 2017-12-01

HALKIN ETNOGRAFİSİNİN ZOONİMLERDE İFADESİ

Sevinc ESEDOVA [1]

160 85

Azerbaycan dilçiliyinde zoonimler yeterince geniş, kapsamlı sistematik tadkikat obyekti olmamış, fakat ara-sıra bazı makaleler yazılmıştır. Dilimizin zooloji sisteminde tarihen köpek ve at adlarının daha çok işlendiyi tesbit edilmişdir. Ayrıca  araştırmacılar bu durumu söz konusu hayvanların eski dönemde totem olarak kabul edilmesi ile; bazen halkın ekonomik faaliyetleri ile, bazen de kumandanların, başkanların savaş aracı olarak tarihsel kendi özel atının olması ile izah etmişlerdir. Böyle zooleksemlere çeşitli tarihi dönemlere ait sonsuz sayıda örnekler gösterilebilir. Öncə kutsal kitabımız olan "Kur'an-i Kerim"den aldığımız örneklerin dikkata sunulması doğru olar. Örneğin; Hz. Muhammed Peygamber'in bindigi ve çok sevdigi hayvanlar olmuştur. Bu hayvanlardan biri olan Düldül Mukavkıs'ın Peygamber Efendimize hediye etdilyi ilk katır idi. Ona bazen Es-Sehba, bazen Düldül söylemişlerdir.Hz. Muhammed Peygamber'in birkaç atı olmuş ve O, atları çok sevmiştir. Kaynaklarda, Resulullah (s.a.v.) 'ın en çok sevdiği atlar, doru renkli, burnunda beyazlık olan, hızla koşan, insanın ögrettiklerini çabuk öğrenen, ayağının sağ tarafında beyaz benekleri olan atlar olmuştur". Dini kaynaklarda rastladığımız zoonimler kendisinde böyle bir fikri içeriyor ki, bu isimler diğer isimlerden daha eski bir tarihe sahiptir. Mekalede  degerlendirilecek olan folklor örnekleri de şu fikri ispat etmekdedir.İlk örnekleri ise emek şarkıları, masallar, destanlar, hikmetli sözleri vb.- dır. Hayvanat alemi ile ilgili inançlar Azerbaycan'ın bütün bölgelerinde tarihsel olmuş ve bugün de vardır. İnsanlar arasında baykuşların yalnızca  yıkıntılarda yaşadığına, uğursuzluk getirdigine dair bir inanış vardır. Baykuşlar hayatlarının böyük bir kısmını gece geçirirler ve dolayısıyla insanların gözüne çok az görünürler. Bu nedenle, onların bazı bahçelere gelmesi, alışılmadığımız sesler çıkarması insanları vahimeye  düşürmüş, neticede "baykuş gibi ulamaq" ifadesi oluşmuştur.

hayvan, kuş, balık, inanç, ekonomik, etnografik
  • X
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Sevinc ESEDOVA

Bibtex @araştırma makalesi { ibad322738, journal = {Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD)}, issn = {}, eissn = {2536-4642}, address = {Hayrullah KAHYA}, year = {2017}, volume = {2}, pages = {308 - 312}, doi = {10.21733/ibad.2095}, title = {HALKIN ETNOGRAFİSİNİN ZOONİMLERDE İFADESİ}, key = {cite}, author = {ESEDOVA, Sevinc} }
APA ESEDOVA, S . (2017). HALKIN ETNOGRAFİSİNİN ZOONİMLERDE İFADESİ. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), 2 (2), 308-312. DOI: 10.21733/ibad.2095
MLA ESEDOVA, S . "HALKIN ETNOGRAFİSİNİN ZOONİMLERDE İFADESİ". Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD) 2 (2017): 308-312 <http://dergipark.gov.tr/ibad/issue/29497/322738>
Chicago ESEDOVA, S . "HALKIN ETNOGRAFİSİNİN ZOONİMLERDE İFADESİ". Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD) 2 (2017): 308-312
RIS TY - JOUR T1 - HALKIN ETNOGRAFİSİNİN ZOONİMLERDE İFADESİ AU - Sevinc ESEDOVA Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.21733/ibad.2095 DO - 10.21733/ibad.2095 T2 - Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD) JF - Journal JO - JOR SP - 308 EP - 312 VL - 2 IS - 2 SN - -2536-4642 M3 - doi: 10.21733/ibad.2095 UR - http://dx.doi.org/10.21733/ibad.2095 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD) HALKIN ETNOGRAFİSİNİN ZOONİMLERDE İFADESİ %A Sevinc ESEDOVA %T HALKIN ETNOGRAFİSİNİN ZOONİMLERDE İFADESİ %D 2017 %J Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD) %P -2536-4642 %V 2 %N 2 %R doi: 10.21733/ibad.2095 %U 10.21733/ibad.2095