Yıl 2018, Cilt 5, Sayı 9, Sayfalar 1 - 21 2018-06-15

İlkokul Öğrencilerinin “Bilim” ve “Fen Bilimleri Dersi” Kavramlarına Yönelik Algılarının Metafor Yoluyla Belirlenmesi
The Determine of Primary School Students’ Perceptions about Concepts like “Science and Science Course” through Metaphors

Serpil Kalaycı [1]

177 240

Bu çalışmanın amacı ilkokul 3. ve 4. sınıflarında öğrenim gören öğrencilerin “bilim” ve “fen bilimleri dersi” kavramlarına yönelik sahip oldukları algıları metaforlar aracılığı ile saptamaktır. Çalışmada nitel araştırma tekniklerinden biri olan olgubilim deseni kullanılmıştır. Araştırma örneklemini, Hatay ilinde bulunan 2016-2017 eğitim öğretim yılı güz döneminde tipik durum örnekleme yöntemiyle seçilen biri köy, biri ilçe ve biri de merkezde yer alan 3 ilkokulun 3. ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. 246 kız ve 224 erkek olmak üzere toplam 470 öğrenciden veri toplanarak ilgili analizler yapılmıştır. Araştırmanın verilerini toplamak için, ilkokul öğrencilerine “Bilim... gibidir. Çünkü…” ile “Fen bilimleri dersi… gibidir. Çünkü...” cümlelerini tamamlamaları istenmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilip yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin “bilim” kavramına ilişkin 103, “fen bilimleri” kavramına ilişkin ise 97 adet metafor ürettikleri görülmüştür.  Üretilen bu metaforlar “bilim” için 8,  “fen bilimleri dersi” için 9 farklı kategori altında toplanmıştır. Çalışma sonucunda ortalama olarak her 2 kavram için, her 4 öğrenci bir farklı metafor ürettiği görülmüştür.

The aim of this study is to determine the perceptions of 3rd and 4th primary school students regarding the concepts of “science” and “science course” via metaphor. In this study, phenomenological method which is one of the qualitative research techniques was used. The sample of the research consists of 3rd and 4th grade students who are selected by the typical case sampling technique in the fall semester of 2016-2017 academic years in one village, one district and one central primary school which located in Hatay. A total of 470 students (246 female and 224 male) were collected and analyzed. The data for the study were gathered by having the students complete the sentences “Science is like …. Because ….” and “Science course is like … Because …. ”. The data were analyzed and interpreted by content analysis technique. As a result of the research, it was seen that the students produced 103 metaphors about the concept of “science” and 97 metaphors about the concept of “science course”. These metaphors were further identified in 8 different categories for “science” and in 9 different categories for “science course”. In this study, in average, every four students created one different metaphor for these two concepts.

  • Akçay, B. (2011). Turkish elementary and secondary students’ views about science and scientist. Asia-Pacific Forum on Science Learning and Teaching, 12(5), 1-11.
  • Akçay, S. (2016). Öğretmen adaylarının biyoteknoloji algısının metaforlar yoluyla analizi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3), 139-151.
  • Aktamış, H. ve Dönmez, G. (2016). Ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersine, bilime, fen bilimleri öğretmenine ve bilim insanına yönelik metaforik algıları. OMÜ Eğt. Fak. Derg., 35(1), 7-30.
  • Ateş, M. ve Karatepe, A. (2011). Üniversite öğrencilerinin “çevre” kavramına ilişkin algılarının metaforlar yardımıyla analizi. International Journal of Social Science, 6(2), 1327-1348.
  • Barman, C. R. (1996). How do students really view science and scientists? Science and Children, 34(1), 30-33.
  • Barman, C. R. (1997). Students’ views of scientists and science: results from a national study. Science and Children, 35(1), 18-24.
  • Barman, C. R. (1999). Completing the study: High school students’ views of scientists and science. Science and Children, 36(7), 16-21.
  • Barman, C. R., Ostlund, K. L., Gatto, C. C. ve Halferty, M. (1997). Fifth grade students’ perceptions about scientists and how they study and use science. AETS Conference papers and summaries of presentations.
  • Bartoszeck, A. B. ve Bartoszeck, F. K. (2017). Brazilian primary and secondary school pupils’ perception of science and scientists. European Journal of Educational Research, 6(1), 29-40.
  • Bıyıklı, Ç., Başbay, M. ve Başbay, A. (2015). Ortaokul ve lise öğrencilerinin bilim kavramına ilişkin metaforları, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 413-437.
  • Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri, Ankara: Pegem Akademi.
  • Cameron, L. (2002). Metaphors in the learning of science: A discourse focus. British Educational Research Journal, 28(5), 673-688.
  • Chambers, D. W. (1983). Stereotypic images of the scientist: The draw-a-scientist test. Science Education, 67(2), 255-265.
  • Çepni, S. (2014). Bilim, fen, teknoloji kavramlarının eğitim programlarına yansımaları. S. Çepni (Ed.), Kuramdan uygulamaya fen ve teknoloji öğretimi, Ankara: Pegem Akademi, s. 2-5.
  • Ekici, G. (2016). Biyoloji öğretmeni adaylarının mikroskop kavramına ilişkin algılarının belirlenmesi: Bir metafor analizi çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 615-636.
  • Fidan, B ve Fidan, M. (2016). Ortaokul öğrencilerinin görsel sanatlar dersi kavramına ilişkin metaforik algıları. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 159-166
  • Garbett, D., (2003). Science education in early childhood teacher education: Putting forward a case to enhance student teachers’ confidence and competence, Research in Science Education, 33, 467-481.
  • Gentner, D. ve Holyoak, K. J. (1997). Reasoning and learning by analogy: Introduction. American Psychologist, 52(1), 32-34.
  • Goodrum, D., Hackling, M. ve Rennie, L. (2001). The status and quality of teaching and learning of science in Australian schools. Canberra, ACT: Commonwealth of Australia.
  • Güler, T. ve Akman, B. (2006). 6 yaş çocuklarının bilim ve bilim insanı hakkındaki görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 55-56.
  • Güveli, E., İpek, A. S., Atasoy, E. ve Güveli, H. (2011). Sınıf öğretmeni adaylarının matematik kavramına yönelik metafor algıları. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 2(2), 140-159.
  • Huber, R. A. ve Barton, G. M. (1995), What do students think scientists look like? School Science and Mathematics, 95, 371-376.
  • Jones, G., Howe, A. ve Rua, M. (2000). Gender differences in students’ experiences, interests, and attitudes towards science and scientists. Science Education, 84: 180-192.
  • Kaya, H., Afacan, Ö., Polat, D. ve Urtekin, A. (2013). İlköğretim öğrencilerinin bilim insanı ve bilimsel bilgi hakkındaki görüşleri (Kırşehir ili örneği), Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 305-325.
  • Küçükturan, G. (2003). Okul öncesi fen öğretiminde bir teknik: Analoji. Milli Eğitim Dergisi, 157, 16-21.
  • Lakoff, G. ve Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. Chicago: University of Chicago press.
  • Landau, M. J., Meier, B. P. ve Keefer, L. A. (2010). A metaphor-enriched social cognition. Psychological bulletin, 136(6), 1045-1067.
  • Lannes, D., Flavoni, L. ve De Meis, L. (1998). The concept of science among children of different ages and cultures. Biochemical Education, 26, 199-204.
  • Lester, S. (1999). An introduction to phenomenological research. Taunton UK, Satan Lester Developments, 15 Temmuz 2017 tarihinde http://www.devmts.demon.co.uk/resmethy.htm adresinden erişildi.
  • Levine, P. M. (2005). Metaphors and images of classrooms. Kappa Delta Pi Record, 41(4), 172-175.
  • Lind, K. (2005). Exploring science in early childhood: A devolopmental approach. USA: Thomson Delmar Learning.
  • McDuffie, T. E. (2001). Scientists-Geeks & nerds? Dispelling teachers’ stereotypes of scientists. Science and Children, 38(8), 16-19.
  • Martin, R., Sexton, C. ve Franklin, T. (2009). Teaching science for all children: an inquiry approach. USA: Allyn and Bacon/Longman representative.
  • Miles, M.B., and Huberman, A.M. (1994). Qualitative data analysis. CA: Sage, Thousand Oaks.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2013). Fen Bilimleri Dersi (İlkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
  • Morgan, D.L. (1998). Planning focus group. CA: Sage, Thousand Oaks.
  • Newton, D. P. ve Newton, L. D. (1992). Young children’s perceptions of science and scientist. International Journal of Science Education, 14(3), 331-348.
  • Robson, C. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri gerçek dünya araştırması. (Çev.: Ş. Çınkır ve N. Demirkasımoğlu), Ankara: Anı yayıncılık.
  • Saban, A. (2008). İlköğretim I. kademe öğretmen ve öğrencilerinin bilgi kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. İlköğretim Online, 7(2), 421-455.
  • Sackmann, S. (1989). The role of metaphors in organization transformation. Human Relations, 42(6), 463-485.
  • Sanders, P. (1982). Phenomenology: A new way of viewing organizational research. The Academy of Management Rewiew, 7(3), 353-360.
  • Schibeci, R. A. ve Sorensen, I. (1983). Elementary school children’s perceptions of scientists. School Science and Mathematics, 83(1), 14-19.
  • Schibeci, R. (2006). Student images of scientists: What are they? Do they matter?. Teaching Science, 52(2), 12-16.
  • Soysal, D. ve Afacan, Ö. (2012). İlköğretim öğrencilerinin “fen ve teknoloji dersi” ve “fen ve teknoloji öğretmeni” kavramlarına yönelik metafor durumları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(19), 287-306.
  • Strauss, A. ve Corbin, J. (1990). Basics of qualitative research:Grounded theory procedures and techniques. CA:Sage, Newbury Park.
  • Şenel, T. ve Aslan, O. (2014). Okul öncesi öğretmen adaylarının bilim ve bilim insanı kavramlarına ilişkin metaforik algıları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 75-96.
  • Tortop, H. S. (2013). Öğretmen adaylarının üniversite hocası hakkındaki metaforları ve bir değerlendirme aracı olarak metafor. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 3(2), 153-160.
  • Turgut, M.F., Baker, D., Cunningham, R. ve Piburn, M. (1997). İlköğretim Fen Öğretimi. Ankara: YÖK Dünya Bankası, s. 3.
  • Yalmancı, S. G. ve Aydın, S. (2013). Öğretmen adaylarının biyoloji kavramına yönelik metaforik algıları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(21), 208-223.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: orcid.org/0000-0001-9613-3390
Yazar: Serpil Kalaycı (Sorumlu Yazar)
Kurum: MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ BÖLÜMÜ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { ijoses351611, journal = {Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {2148-8673}, address = {Selim Hilmi ÖZKAN}, year = {2018}, volume = {5}, pages = {1 - 21}, doi = {10.20860/ijoses.351611}, title = {İlkokul Öğrencilerinin “Bilim” ve “Fen Bilimleri Dersi” Kavramlarına Yönelik Algılarının Metafor Yoluyla Belirlenmesi}, key = {cite}, author = {Kalaycı, Serpil} }
APA Kalaycı, S . (2018). İlkokul Öğrencilerinin “Bilim” ve “Fen Bilimleri Dersi” Kavramlarına Yönelik Algılarının Metafor Yoluyla Belirlenmesi. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 5 (9), 1-21. DOI: 10.20860/ijoses.351611
MLA Kalaycı, S . "İlkokul Öğrencilerinin “Bilim” ve “Fen Bilimleri Dersi” Kavramlarına Yönelik Algılarının Metafor Yoluyla Belirlenmesi". Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi 5 (2018): 1-21 <http://dergipark.gov.tr/ijoses/issue/36609/351611>
Chicago Kalaycı, S . "İlkokul Öğrencilerinin “Bilim” ve “Fen Bilimleri Dersi” Kavramlarına Yönelik Algılarının Metafor Yoluyla Belirlenmesi". Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi 5 (2018): 1-21
RIS TY - JOUR T1 - İlkokul Öğrencilerinin “Bilim” ve “Fen Bilimleri Dersi” Kavramlarına Yönelik Algılarının Metafor Yoluyla Belirlenmesi AU - Serpil Kalaycı Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.20860/ijoses.351611 DO - 10.20860/ijoses.351611 T2 - Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 21 VL - 5 IS - 9 SN - -2148-8673 M3 - doi: 10.20860/ijoses.351611 UR - http://dx.doi.org/10.20860/ijoses.351611 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi İlkokul Öğrencilerinin “Bilim” ve “Fen Bilimleri Dersi” Kavramlarına Yönelik Algılarının Metafor Yoluyla Belirlenmesi %A Serpil Kalaycı %T İlkokul Öğrencilerinin “Bilim” ve “Fen Bilimleri Dersi” Kavramlarına Yönelik Algılarının Metafor Yoluyla Belirlenmesi %D 2018 %J Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi %P -2148-8673 %V 5 %N 9 %R doi: 10.20860/ijoses.351611 %U 10.20860/ijoses.351611
ISNAD Kalaycı, Serpil . "İlkokul Öğrencilerinin “Bilim” ve “Fen Bilimleri Dersi” Kavramlarına Yönelik Algılarının Metafor Yoluyla Belirlenmesi". Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi 5 / 9 (Haziran 2018): 1-21. http://dx.doi.org/10.20860/ijoses.351611